Page 80 - Demo

5. Qytetet antike n%u00eb shqip%u00ebriQytetet bregdetare t%u00eb vendit ton%u00eb, si Butrinti (Buthroti), Apolonia (Apolonia) dhe Durr%u00ebsi (Dyrrahu), jan%u00eb pjes%u00eb e trash%u00ebgimis%u00eb s%u00eb kultur%u00ebs ilire. N%u00eb shekullin VII p.e.s., k%u00ebto qytete u ndikuan nga kultura greke, pasi ishin kthyer n%u00eb koloni greke. Me pushtimin romak t%u00eb Greqis%u00eb dhe Iliris%u00eb, zhvillimi ekonomik dhe kulturor i k%u00ebtyre qyteteve vazhdoi n%u00ebn ndikimin romak.Monumenti m%u00eb i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb qytetin e Apolonis%u00eb %u00ebsht%u00eb Monumenti i Agonotet%u00ebve (Selia e K%u00ebshillit t%u00eb qytetit, fig. 3), i ngritur n%u00eb periudh%u00ebn romake n%u00eb stilin korintik. Kjo %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nd%u00ebrtes%u00eb q%u00eb t%u00eb kujton tradit%u00ebn e nd%u00ebrtimeve greke me kolonat dhe frontonin n%u00eb form%u00eb trek%u00ebnd%u00ebshi.1 2ArkitekturaN%u00eb Butrint ruhen gjurm%u00ebt e arkitektur%u00ebs s%u00eb %u00e7do periudhe t%u00eb zhvillimit t%u00eb qytetit. Arkitektura m%u00eb e hershme e zbuluar n%u00eb k%u00ebt%u00eb qytet %u00ebsht%u00eb muri rrethues i qytetit me gur%u00eb kuadratik%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenj, q%u00eb i p%u00ebrket stilit arkaik. Muri kishte dy porta, nj%u00ebra %u00ebsht%u00eb Porta Skea, 5 metra e lart%u00eb, tjetra %u00ebsht%u00eb Porta e Luanit, e cila ka t%u00eb gdhendur sip%u00ebr, te trari prej guri, nj%u00eb luan q%u00eb shqyen nj%u00eb kok%u00eb kau (fig. 1).Nd%u00ebr d%u00ebshmit%u00eb e arkitektur%u00ebs m%u00eb interesante t%u00eb Butrintit, do t%u00eb p%u00ebrmendim teatrin, ngritur n%u00eb shekullin III p.e.s., i cili p%u00ebrb%u00ebhet nga tri pjes%u00eb, nj%u00ebsoj si teatrot greke. Teatri formohet nga 19 radh%u00eb shkall%u00ebsh n%u00eb form%u00eb gjysm%u00ebharku me blloqe guri t%u00eb bardh%u00eb p%u00ebr spektator%u00ebt. Pjes%u00ebt e quajtura orkestra dhe skena jan%u00eb nd%u00ebrtuar me gur%u00eb dhe me harqe (fig. 2). Skena u rind%u00ebrtua n%u00eb periudh%u00ebn romake. K%u00ebt%u00eb e v%u00ebrtetojn%u00eb harqet dhe p%u00ebrdorimi i tull%u00ebs (si karakteristika t%u00eb arkitektur%u00ebs romake).378