Page 19 - Demo

1.6 D%u00ebmtuesit e zinxhir%u00ebve dhe rrjetave ushqimore17%u00c7far%u00eb m%u00ebsuat n%u00eb k%u00ebt%u00eb tem%u00eb m%u00ebsimore?Shpyll%u00ebzimi ndodh kur njer%u00ebzit shkat%u00ebrrojn%u00eb pyjet duke prer%u00eb pem%u00ebt.Shpyll%u00ebzimi sjell pasoja negative p%u00ebr mjedisin.Pse jan%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme pyjet?HabitatetN%u00eb nj%u00eb sip%u00ebrfaqe pylli tropikal 6 km2, mund t%u00eb gjenden 1500 lloje bim%u00ebsh, 400 lloje zogjsh, 150 lloje fluturash dhe 100 lloje zvarranik%u00ebsh.Barnat (ila%u00e7et)Njer%u00ebzit q%u00eb jetojn%u00eb af%u00ebr pyjeve, kan%u00eb gjetur mjaft bim%u00eb q%u00eb kurojn%u00eb s%u00ebmundjet e njeriut. Shum%u00eb barna moderne jan%u00eb b%u00ebr%u00eb fillimisht nga bim%u00ebt e pyllit.Luftojn%u00eb efektin serr%u00ebNga rritja e p%u00ebrqendrimit t%u00eb gazeve n%u00eb atmosfer%u00eb, formohet nj%u00eb shtres%u00eb q%u00eb lejon hyrjen e rrezeve t%u00eb diellit, por nuk lejon daljen e nxeht%u00ebsis%u00eb jasht%u00eb atmosfer%u00ebs. Si pasoj%u00eb, temperatura e tok%u00ebs rritet. Kjo dukuri %u00ebsht%u00eb quajtur efekti serr%u00eb. Procesi i ngrohjes s%u00eb Tok%u00ebs %u00ebsht%u00eb quajtur %u201cngrohje globale%u201d.Mbillni nj%u00eb pem%u00ebJu mund t%u00eb mbillni nj%u00eb pem%u00eb q%u00eb t%u00eb jepni ndihm%u00ebn tuaj n%u00eb pak%u00ebsimin e dioksidit t%u00eb karbonit n%u00eb aj%u00ebr. Shkoni n%u00eb nj%u00eb fidanishte ose te kopshti i nj%u00eb shoku dhe pyesni n%u00ebse mund t%u2019ju dhurojn%u00eb nj%u00eb filiz. %u00c7%u2019lloj peme do t%u2019ju p%u00eblqente? Ndoshta nj%u00eb pem%u00eb q%u00eb b%u00ebn hije? Apo m%u00eb mir%u00eb nj%u00eb pem%u00eb frutore? Pyetni kopshtarin se ku duhet ta mbillni pem%u00ebn tuaj dhe si. Ai do t%u2019ju thot%u00eb sa shpesh duhet ta ujisni dhe ta pleh%u00ebroni at%u00eb.Veprimtaria 1.6Pyetje dhe detyra1. Gjeni tri pasoja negative t%u00eb shpyll%u00ebzimit.2. Krahasoni tok%u00ebn e nj%u00eb sip%u00ebrfaqeje pyjore para dhe pas shpyll%u00ebzimit.3. Shpjegoni pse blerja e mobilieve t%u00eb p%u00ebrdorura prej druri %u00ebsht%u00eb nj%u00eb m%u00ebnyr%u00eb e mir%u00eb p%u00ebr t%u00eb ruajtur pyjet.4. Parashikoni se %u00e7%u2019mund t%u00eb ndodh%u00eb me dioksidin e karbonit dhe oksigjenin n%u00eb aj%u00ebr n%u00ebse i shpyll%u00ebzojm%u00eb t%u00eb gjitha pyjet.Shpjegoni:Pse pyjet jan%u00eb quajtur mushk%u00ebrit%u00eb e tok%u00ebs?