Page 21 - Demo

19Vende të ndryshme mund të kenë tipare të përbashkëta fizike ose humane. Bazuar në tiparet e ngjashme që mund të kenë, gjeografët i grupojnë vendet në rajone. Pra, në përcaktimin e një rajoni, gjeografët i përmbahen pyetjes: “Çfarë kanë të përbashkët...?” Rajoni është një hapësirë që përfshin vende, të cilat kanë një apo më tepër tipare të përbashkëta midis tyre. Çdo rajon ka karakteristikat e veta që e dallojnë nga një rajon tjetër. Llojet e rajoneveRajonet quhen fizike kur grupimi i vendeve të ndryshme bazohet në tipare të ngjashme fizike midis tyre, si: relievi, klima, pyjet, ujërat etj.MësimiI.1 1.6 RAJONI Diskutojmë Risjellim në vëmendje situatën 1, për të cilën filluam hulumtimin në mësimin 1.5. Vumë re se disa vende në Shqipëri, edhe pse me vendndodhje të ndryshme gjeografike, janë gjendur në të njëjtat situata përmbytjeje të vazhdueshme. Për t’i dalluar, në hartën e Shqipërisë, mund t’i ngjyrosim edhe me të njëjtën ngjyrë. Për shkak të kësaj ngjashmërie midis tyre, a mund të grupohen të gjitha këto vende në një rajon të vetëm si “zonat e përmbytura nga reshjet e vitit...”? Në këtë hartë, të gjitha vendet në botë janë grupuar në rajone klimatike, sipas karakteristikave të ngjashme që ka klima e tyre. Shembulli 1Harta e rajoneve klimatike në botërajonrajone fizike, kulturore,politike, ekonomikeFjalë kyçePërshkruaj ku shtrihet rajonii klimës shkretinore.23OQEANI ARKTIKOQEANI P A QËSOROQEANI A T L ANTIKOQEANI INDIANOQEANI P A QËSOR300 00 300 600 900 1200 1500 18007506004503003001800Tropiku i BricjapitEkuatoriTropiku i GaforresLos AnxhelesMeksiko Siti HjustonNju JorkSHBAKANADAMEKSIKËBRAZILKILIARGJENTINË AFRIKA E JUGUTMadrid RomëParisLondër MoskëJekaterinburgPAKISTANRUSIINDIJAPONIKAZAKISTANKINËMALAJZIAUSTRALIPekinRrethi Arktik Rrethi AntarktidTokioBankokXhakartëJohanesburgDarvinMelburnSidneiBombeiNairobiLagosArkhangel’skStokholmKajroEGJIPTMAROKNIGER ÇAD SUDANZAMBIAREPUBLIKADEMOKRATIKEE KONGOSARABI SAUDITEIRAKSIRIJEMENETIOPISOMALIMALI MAURITANIALGJERI LIBITeheran AlgjeriKarakasRecifeRio de ZhaneiroBuenos AjresMontrealÇikagoVankuverRrethi ArktikBarrou1500 1200 900 600 300 00 300 600 900 1200 1500 180075060045030015015030045060075000600 900 1200 1500 18001501500 Ekuatori 0Harta klimatikeKlima e zonës së nxehtëKlima e zonave mesatare (dimër i lagësht)Klima e zonave të ftohtaKlima e zonave maloreklima ekuatoriale (e nxehtë, reshje shiu gjatë gjithë vitit) klima e savanës (e nxehtë, reshje stinore)klima shkretinore (e nxehtë dhe e thatë)verë e nxehtë, e thatë (klimë subtropikale)verë e nxehtë, me lagështiverë e butë, e lagështverë e gjatë, e ngrohtë, me lagështiverë e shkurtër, e ftohtë, me lagështiverë shumë e shkurtër, e ftohtë, me lagështindryshon në varësi të lartësisë së relievitklima e zonës së ftohtë ose polareklima e tundrës (temperatura shumë të ulëta dhe reshje tëpakta, ne formë bore)klima e zonave akullnajore (Arktiku dhe Antarktida)