Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 173 - Demo
P. 173

                                        PemaFjala dhe përbërësit e saj 1Forma dhe kuptimi i fjalësFjalët e një gjuhe përbëjnë leksikun e saj. Ato shkruhen dhe ruhen në fjalor. Çdo fjalë ka formën dhe një ose më shumë kuptime. Forma e fjalës përbëhet nga tërësia e tingujve (kur e shqiptojmë) dhe e shkronjave (kur e shkruajmë).P.sh.: forma e fjalës çelës përbëhet nga tingujt dhe shkronjat ç / e / l / ë / s - çelës (forma); Fjala çelës ka këto kuptime: kuptimi 1 mjet i metaltë që shërben për të hapur a për të mbyllur një bravë a dry (çelësi i shtëpisë).kuptimi 2 vegël pune që shërben për të liruar ose shtrënguar një vidhë (çelës anglez).kuptimi 3 shenjë në krye të pentagramit për të caktuar shkallën e lartësisë së notave (çelësi i solit).Forma e fjalësStruktura e fjalësRrënja dhe mbaresa e fjalësNë shembujt e mësipërm, pjesa e fjalës pem-, që mbetet pasi heqim mbaresën, quhet temë e fjalës. Përgjithësisht, tema e fjalës nuk ndryshon. Tema përbëhet nga rrënja, parashtesat dhe prapashtesat. (parashtesë + rrënjë + prapashtesë = tema e fjalës) Pjesa e fjalës që ndryshon quhet mbaresë. Mbaresa tek emri mund të tregojë gjininë, numrin, rasën. nën tokë sorFjalëformimStruktura e fjalësFjalët dalin në forma të ndryshme kur i përdorim në fjali:PemëtPema ishte mbushur plot me gjethe. Pemët e larta të pyllit kishin kurora të dendura.Fjalaforma kuptimi dielli male trëndafili planetët fusha gjethjadiell i mal e trëndafil i planet ët fush(ë) a gjeth(e) jaMbaresat tregojnë tiparet gramatikore të fjalës. Rasë: ariun Numër: arinjtë Trajtë: ariu Gjini: ariuRrënja është pjesa e fjalës që mbetet pasi i heqim temës parashtesat, prapashtesat dhe mbaresat. Rrënja është pjesa më e vogël e kuptimshme e fjalës.Përdorimi i drejtë i gjuhës 171

| 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 |