Page 187 - Demo
P. 187
MorfologjiRasat dhe trajtat e emrit 3Rasat e emritEmrat marrin forma të ndryshme në fjali.Format e ndryshme që merr emri gjatë përdorimit të tij në fjali, quhen RASA. Emri ka pesë rasa: emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore.Tërësia e ndryshimeve që pëson emri kur vendoset nëpër rasa, quhet LAKIM.Mbani mendKuptimet kryesore të rasaveLakimi i emrave nëna, libri, miku.Rasa gjinia femërore gjinia mashkullore Pyetje që bëjmë për të gjetur rasënNumri njëjës shumës njëjës shumës njëjës shumësEmërore nëna nënat libri librat miku miqtë kush? cili? cila? cilët? cilatGjinore i,e nënës e nënave i, elibrit i,e librave i, e mikut i, e miqve i kujt? e kujt? të kujt? së kujt?Dhanore nënës nënave librit librave mikut miqve kujt? cilit? cilës? cilëve? cilave?Kallëzore nënën nënat librin librat mikun miqtë kë? cilën? cilin? cilët? cilat?Rrjedhore prej nënësprejnënaveprejlibritprej libraveprej mikutprej miqve prej kujt? prej cilit? prej cilës? prej cilëve? prej cilave?Emri në rasën emërore përdoret zakonisht si kryefjalë: Deti Adriatik lag brigjet e Shqipërisë.Emri në rasën gjinore përdoret kryesisht si përcaktor: kënga e zogjve, ditët e dimrit, mësuesit e shkollës.Emri në rasën dhanore shpreh kundrinorin e zhdrejtë: Alma iu afrua skenës pa zhurmë. Andit nuk i dëgjohej zilja e celularit.Emri në rasën kallëzore shpreh kundrinorin e drejtë: Këngën e Aurelës e pëlqyen shumë.Emri në rasën rrjedhore përdoret si përcaktor dhe me kuptime të tjera: Kjo është fjalë miku.i parë -i djali, babai, dimrii dytë -u miku, fiku, flokui tretë -a/-ja dera, nëna, kalajaLlojet e lakimit të emritNë lakimin e katërt hyjnë fjalë, si: të folurit, të ftohtët etj., të cilat do të studiohen në klasat më të larta.Përdorimi i drejtë i gjuhës 185

