Page 104 - Demo

102*MHRJUDÀDGKHNsUNLPLJMHRJUDÀNRadha jote1 ĨĂƌģģƐŚƚģǀƵůůŬĂŶŝ͍ŝůĂƚũĂŶģƉũĞƐģƚƉģƌďģƌģƐĞƚģƟũ͍2 Si formohet një vullkan?3 Cilat janë produktet vullkanike që dalin gjatë një shpërthimi vullkanik?4 WģƌƐŚŬƌƵĂũƉģƌŚĂƉũĞŶŐũĞŽŐƌĂĮŬĞƚģǀƵůůŬĂŶĞǀĞ͘5 ^ŚŝŚŶģƚĂďĞůģŶĞŵģƉŽƐŚƚŵĞƉĂƐŽũĂƚĞǀƵůůŬĂŶĞǀĞĚŚĞĚŝƐŬƵƚŽŵďŝƚŽ͘,ƵůƵŵƚŽĚŚĞŐƌƵŵďƵůůŽŝŶĨŽƌŵĂĐŝŽŶĞŵďŝƉĂƐŽũĂƚƋģŬĂŶģƐũĞůůģĚŝƐĂŶŐĂǀƵůůŬĂŶĞƚŵģĂŬƟǀĞŶģďŽƚģ͘WĂƌĂƋŝƟĂƚŽŶģŶũģŇĞƚģŬĂƌƚŽŶŝĚŚĞĚŝƐŬƵƚŽũŝŶģŬůĂƐģ͘VullkanetPasojat kryesore(menjëherë pas shpërthimit)Pasojat dytësore(në orët, ditët dhe javët pas shpërthimit)x Llava djeg gjithçka.x Nga çlirimi i gazeve formohen re të zeza dhe të dendura, që pengojnë rrezatimin diellor të mbërrijë në sipërfaqen e Tokës.x Formohet shiu acid. x Lindin tërmete.x Mungesa e ujit dhe e ushqimeve, sëmundjet e ndryshme. x Emigrimi i popullsisë, si pasojë e shkatërrimit të shtëpive dhe veprimtarive ekonomike.x Pas ftohjes, llava e pasuron tokën me minerale.PLLAKA EURO-AZIATIKEPLLAKA EUROAZIATIKEPLLAKAARABIKEPLLAKAAFRIKANEPLLAKA E AMERIKËS SË VERIUTPLLAKAE AMERIKËS SË JUGUTPLLAKA E ANTARKTIDËSPLLAKASKOTIALEGJENDAvullkantërmetdrejtimi i lëvizjes së pllakës tektonikekufiri i pllakës tektonikePLLAKAINDOAUSTRALIANEPLLAKA EPAQËSORITPLLAKANAZCA PLLAKAJUANDE FUKAPLLAKA EFILIPINEVEPLLAKAE KARAIBEVEc. Produkte të ngurta janë copat e ngurta të madhësive të ndryshme. Në varësi të përmasave të tyre, ato mund të jenë në formën e hirit vullkanik (i cili ngrihet në lartësi të mëdha dhe bie mbi tokë pas një kohe të gjatë), rërës vullkanike, lapieleve (të mëdha sa një lajthi), si dhe bombave vullkanike, të cilat janë shkëmbinj të madhësive të ndryshme. Përhapja gjeografike e vullkaneveVullkanet mund të jenë aktive ose joaktive. Në disa raste, vullkanet joaktive mund të bëhen aktive. Në Tokë, ato janë shpërndarë në mënyrë të pabarabartë (harta e fig. 73). 73 Harta e përhapjes gjeografike të vullkanevePLLAKAEURO-AZIATIKEc. PtënvcVulmu(haZonat me përqendrimin më të madh të vullkaneve janë:• Unaza e Zjarrtë e Paqësorit, e cila shtrihet përgjatë brigjeve perëndimore të Amerikës së Veriut dhe asaj të Jugut dhe brigjeve lindore të kontinentit aziatik (nga Kamçatka deri në Zelandën e Re). Këtu gjenden rreth 80 % e vullkaneve aktive (a).• Zona e Oqeanit Atlantik, me vullkanet e Islandës, të Shën Elenës etj. (b).• Zona mesdhetare, me disa vullkane aktive, si Etna, Vezuvi etj. (c).• Zona e Afrikës Lindore, me vullkanet e Kilimanxharos, të Kenias etj. (d).6 EĚģƌƚŽŵĞƉůĂƐƚĞůŝŶģŵĂŬĞƟŶĞŶũģǀƵůůŬĂŶŝ͘Bazuar në hartën e figurës 73, trego se në cilët kufij pllakash është përqendruar pjesa më e madhe e vullkaneve në botë.b.a.c.d.