Page 58 - Demo

56MësimiI.1OQEANI ATLANTIK800 1400 1800 1400 1000 00 400 80000200600 600OQEANI I NGRIRË I VERIUTRrethi Antarktid OQEANI PAQËSORTropiku i GaforresTropiku i BricjapitEkuatoriRryma e ngrohtë e BrazilitRryma ekuatoriale verioreRryma ekuatoriale jugoreRryma e ngrohtë e AustralisëRryma e ftohtë e KalifornisëRryma e ftohtë e PerusëRryma e ftohtë eOjashiosRryma e ngrohtë e KuroshiosErërat perëndimoreP a s a t e tP a s a t e tErërat lindoreRryma e ngrohtë ekuatoriale Rryma e ngrohtë ekuatorialeRryma e ngrohtë ekuatoriale verioreRryma e ngrohtë ekuatoriale jugoreRryma e ngrohtë ekuatorialeRryma e ngrohtë ekuatorialeRryma e ngrohtë e Golfstrimit Rryma e ftohtë e Kanar ei veRryma e ftohtë Rryma e ngrohtë e Norvegjisëe GroenlandësRryma e ftohtë e LabradoritRryma e ngrohtë e AlaskësRryma e ngrohtë e PaqësoritVeriorRryma e ftohtë e FalklanditRryma e ngrohtë e AgulhasRryma e ngrohtë e SomalisëErërat lindoreErërat perëndimore332 2 2 22 2 2 21 1 11 1 1 113333OQEANI INDIAN2.14Fjalë kyçe Fjalë rrymë oqeanike e ngrohtë rrymë oqeanike e ftohtëRRYMAT OQEANIKE Çfarë janë rrymat oqeanike?Masat e mëdha ujore, që lëvizin në oqeane dhe dete për mijëra kilometra, nga një gjerësi gjeografike në tjetrën, quhen rryma oqeanike. Në varësi të gjerësisë gjeografike ku formohen dhe prej nga nisen, ato mund të jenë rryma të ngrohtaose rryma të ftohta. Rrymat e ngrohta shkojnë nga Ekuatori në pole, ndërsa rrymat e ftohta shkojnë nga polet në drejtim të Ekuatorit. Këto rryma lëvizin me një shpejtësi prej 4-5 km në orë dhe mund të përshkojnë deri në 100 km në ditë. Duke qenë se formohen në një gjerësi gjeografike dhe depërtojnë në gjerësi të tjera gjeografike, veçoritë e rrymave (kripësia, dendësia dhe temperatura) ndryshojnë nga ato të ujërave përreth tyre. Faktorët që ndikojnë në rrymat oqeanikeFaktorët që ndikojnë në formimin e rrymave oqeanike janë: erërat e qarkullimit të përgjithshëm dhe dendësia e ndryshme e ujërave. Në hartën e figurës 32, ku paraqiten erërat e qarkullimit të përgjithshëm në glob dhe lëvizja e rrymave oqeanike, vëmë re se drejtimi i rrymave ndjek drejtimin e erërave të qarkullimit të përgjithshëm. Diskutojmë Kujtojmë informacionet mbi rrugën që përshkon rryma e Golfstrimit dhe ndikimet që ka ajo në klimën e vendeve pranë të cilave kalon. Përveç kësaj rryme ka edhe shumë të tjera që ndikojnë ndjeshëm në klimën e vendeve të ndryshme. Një pjesë e tyre sjell rritje të temperaturave, ndërsa disa të tjera i ulin ato. Por, pse formohen dhe lëvizin rrymat oqeanike?Harta paraqet erërat e qarkullimit të përgjithshëm në glob dhe lëvizjen e rrymave oqeanike.32rrymë e ngrohtërrymë e ftohtëerërat e qarkullimit të përgjithshëm (pasatet 1 , erërat perëndimore 2 , erërat lindore 3 ) 800 1400Faqae lëeVërejmë me kujdes hartën. Drejtimi i shigjetave tregon që erërat e qarkullimit të përgjithshëm dhe rrymat oqeanike shmangen djathtas, për Hemisferën Veriore, dhe majtas, për Hemisferën Jugore. Kjo ndodh për shkak të rrotullimit të Tokës rreth vetes.