Page 78 - Demo

76*MHRJUDÀDGKHNsUNLPLJMHRJUDÀNRadha jote1 ͛ģƐŚƚģďŽƌĂĞƉģƌŚĞƌƐŚŵĞĚŚĞŬƵĮƌŝŝďŽƌģƐƐģƉģƌŚĞƌƐŚŵĞ͍2 WƐĞůģǀŝnjŬƵĮƌŝŝďŽƌģƐƐģƉģƌŚĞƌƐŚŵĞ͍3 ^ŝĨŽƌŵŽŚĞŶĂŬƵůůŶĂũĂƚ͍^ĂůůŽũĞƐŚũĂŶģĂƚŽ͍4 ^ŝĞŵŽĚĞůŽŶƌĞůŝĞǀŝŶĂŬƵůůŶĂũĂ͍ƌŐƵŵĞŶƚŽƉģƌŐũŝŐũĞŶ͘5 dƌĞŐŽŶģŚĂƌƚģŶĞďŽƚģƐƐĞŬƵŶĚŽĚŚĞŶĚŝƐĂĂŬƵůůŶĂũĂŵĂůŽƌĞĚŚĞŬŽŶƟŶĞŶƚĂůĞ͘6 sŝnjĂƚŽŽƐĞŶĚģƌƚŽŶũģŵĂŬĞƚƚģƌĞůŝĞǀŝƚĂŬƵůůŶĂũŽƌ͘ A e dini se...EģƉůĂŶĞƟŶƚŽŶģ͕akullnajat zënë një sipërfaqe prej 16,2 milionë km2, pra rreth 10 % të sipërfaqes së Tokës dhe përmbajnë rreth 24 milionë km3 ujë. Rreth 99% e sipërfaqes së përgjithshme të tyre shtrihet ŶģŶƚĂƌŬƟĚģ͕Groenlandë dhe në Kanadanë e Veriut. njŽŶĂĞ ƵƐŚƋŝŵŝƚƚģĂŬƵůůŶĂũģƐĐŝƌƋĞĂŬƵůůŶĂũŽƌĞŐũƵŚĂĞĂŬƵůůŶĂũģƐŵŽƌĞŶĂĨƌŽŶƚĂůĞŵŽƌĞŶĂĂŶģƐŽƌĞŵŽƌĞŶĂƚģďĂnjģƐŵŽƌĞŶĂƚģƐŝƉģƌŵĞ ůƵŐŝŶģĂŬƵůůŶĂũŽƌĞPjesa e përparme e lëvizjes së akullnajës quhet gjuha e akullnajës, ndërsa pjesa e sipërme, ku bora grumbullohet në mënyrë të vazhdueshme, quhet zona e ushqimit të akullnajës.dhe ngrin disa herë, duke u kthyer në kokrriza akulli. Kur trashësia e borës shkon rreth 20-30 m, pesha e saj ushtron një trysni më të madhe ndaj kokrrizave të borës së poshtme dhe e bën atë më të ngjeshur. Gjatë ngjeshjes, kokrrizat e shtresave të poshtme të akullit shkrijnë dhe kur temperatura bie përsëri, ringurtësohen, por në përmasa më të mëdha, të cilat përbëjnë masën e akullnajës. Në rast se relievi është i pjerrët dhe pjesa fundore e akullit bëhet e rrëshqitshme, akulli i krijuar fillon të lëvizë dhe formon një akullnajë. Nëse relievi nuk ka pjerrësi, akullnaja shpërndahet në të gjitha drejtimet. Gjatë lëvizjes së tyre, akullnajat gërryejnë, transportojnë dhe depozitojnë në reliev. Shpejtësia e kësaj lëvizjeje ndryshon në varësi të pjerrësisë së shpatit, trashësisë së akullit dhe temperaturave të ajrit. Veprimtaria gërryese e akullnajave formon cirqet akullnajore dhe luginat akullnajore, ndërsa veprimtaria depozituese formon morenat (që mund të jenë anësore, të sipërme, të bazës dhe frontale, si në figurën 47). Llojet e akullnajaveSipas vendit të formimit dhe mënyrës se si lëvizin, akullnajat mund të jenë malore dhe kontinentale. Akullnajat malore formohen në zonat e larta, me borë të përhershme. Akullnajat kontinentale janë masa të mëdha akulli, të cilat formohen në gjerësitë e mëdha gjeografike.Paraqitje skematike e pjesëve përbërëse të një akullnajë malore 47