Page 85 - Demo

83*MHRJUDÀDGKHNsUNLPLJMHRJUDÀNRadha jote1 ĨĂƌģũĂŶģƐŚŬģŵďŝŶũƚģĚŚĞƐŝŬůĂƐŝĮŬŽŚĞŶĂƚĂ͍2 ƵŬĞǀģnjŚŐƵĂƌĮŐƵƌģŶƉģƌďƌŝ͕ƉģƌƐŚŬƌƵĂũƐĞƐŝĨŽƌŵŽŚĞŶƐŚŬģŵďŝŶũƚģƐĞĚŝŵĞŶƚĂƌģ͘3 ŝůĂƚũĂŶģůůŽũĞƚĞƐŚŬģŵďŝŶũǀĞƐĞĚŝŵĞŶƚĂƌģ͍4 sģnjŚŐŽŶģƚĞƌƌĞŶĚŚĞŐƌƵŵďƵůůŽĐŽƉģnjĂƋģƵƉģƌŬĂƐŝŶƐŚŬģŵďŝŶũǀĞƐĞĚŝŵĞŶƚĂƌģ͘DĞŶĚŝŚŵģŶĞŵģƐƵĞƐŝƚͬĞƐ͕ĞŵģƌƚŽũŝĚŚĞƉģƌĚŽƌŝĂƚŽƉģƌƚģŬƌŝũƵĂƌŶũģŬŽůĞŬƐŝŽŶŵĞůůŽũĞƚģŶĚƌLJƐŚŵĞƐŚŬģŵďŝŶũƐŚ͘ Shkëmbinjtë sedimentarë Shkëmbinjtë sedimentarë formohen nga grumbullimi dhe ngjeshja e sedimenteve të ndryshme. Sedimentet janë grumbullime me origjinë organike (prej mbetjeve bimore ose shtazore), ose inorganike (prej copëzave të shkëputura nga shkëmbinj të ndryshëm të kores tokësore). Shkëmbinjtë sedimentarë formohen në pjesën më sipërfaqësore të kores tokësore (si në atë kontinentale, ashtu edhe në koren oqeanike). Madhësia e copëzave që grumbullohen, varet nga fortësia e shkëmbinjve që copëtohen dhe nga distancat që përshkojnë ato gjatë transportimit nga njëri vend në tjetrin. shkëmbinj sedimentarë të formuar në tabanin e oqeanit/detit sedimente të krijuaranga erozioni lumor,veprimtaria e erës,e akullnajës dhe e valëve detaresedimente të krijuaranga bota e gjallë dhe prej depozitimeve të oqeaneve/deteveshkëmbinj sedimentarë,të krijuar nësipërfaqen e TokësParaqitje skematike e formimit të shkëmbinjve sedimentarë51Disa nga llojet e shkëmbinjve sedimentarë52dimente të krijuaraSedimentet krijohen nën veprimin e erozionit lumor, reshjeve, akullnajave, dallgëve detare, erës, veprimtarisë së gjallesave dhe të njeriut. Klasifikimi i shkëmbinjve sedimentarëShkëmbinjtë sedimentarë ndahen në: sedimentarë copëzorë, sedimentarë kimikë, sedimentarë organogjenë.• Shkëmbinjtë sedimentarë copëzorë formohen nga grumbullimi dhe ngjeshja e copëzave me madhësi të ndryshme, të shkëputura prej shkëmbinjve të tjerë. Në varësi të përmasave të këtyre copëzave, këta shkëmbinj gjenden në formën e konglomeratit, zallishtes, rërës, argjilës etj. • Shkëmbinjtë sedimentarë kimikë formohen nga grumbullime dhe ngjeshje të përbërjeve të ndryshme kimike. Në këtë grup bëjnë pjesë shkëmbinjtë gëlqerorë, gjipsi, kripa e gurit etj.• Shkëmbinjtë sedimentarë organogjenë formohen prej grumbullimeve dhe ngjeshjes së mbetjeve bimore ose shtazore në tokë, në fundin e deteve/oqeaneve dhe të liqeneve. Në këtë grup futen torfa, qymyri etj. a. b. c.a. erozion nga veprimi i klimës, ujërave rrjedhëse, akullnajës, veprimi i valës etj. b.c. d.shkëmbsedimentarcopëz nga një shkëmb sedimentar kimikcopëz nga një shkëmb sedimentar organogjencopëz nga një shkëmb sedimentar copëzor (konglomerat)