Page 91 - Demo

89*MHRJUDÀDGKHNsUNLPLJMHRJUDÀNLlojet e shkëmbinjve Përdorimi i tyre si lëndë e parë Rëndësia e tyre në bujqësi dhe turizëm 1. në ndërtim;2. për prodhimin e porcelaneve, e të qeramikës (me pluhurin e granitit).Përdoret për materiale ndërtimi: gëlqere, gurë, çimento, llaç.Radha jote1 WģƌƐŚŬƌƵĂũŵĞłĂůģƚĞƚƵĂƐĞĕĨĂƌģũĂŶģŵŝŶĞƌĂůĞƚ͘2 ƌŐƵŵĞŶƚŽƌģŶĚģƐŝŶģƋģŬĂŶģƐŚŬģŵďŝŶũƚģĚŚĞŵŝŶĞƌĂůĞƚ͘3 ĂnjƵĂƌŶģŵŽĚĞůŝŶĞƉĂƌĂƋŝƚƵƌŵģƐŝƉģƌ;ĮŐ͘ϱϵͿ͕ũĞƉƐŚĞŵďƵũƚģƚũĞƌģƐŚŬģŵďŝŶũƐŚƚģnjŽŶģƐŬƵďĂŶŽŶĚŚĞƉģƌƐŚŬƌƵĂũƉģƌĚŽƌŝŵĞƚĞƚLJƌĞ͘mineraleve përftohet lënda e parë për prodhimin e makinerive të llojeve të ndryshme, të veglave të punës, të pajisjeve të kuzhinës e të produkteve të tjera që përdoren në jetën e përditshme. Materialet e përftuara prej shkëmbinjve magmatikë (për shembull gabrot, bazaltet, granitet) përdoren edhe si lëndë e parë në ndërtim ose për shtrimin e rrugëve. Në shkëmbinjtë sedimentarë gjenden nafta dhe qymyret, që shërbejnë si lëndë e parë për prodhimin e energjisë, dhe mjaft lëndë të tjera (gëlqere, gurë, rërë etj.) e shumë burime ujore. Në mjekësi, minerale si platini, ari, bakri etj., shërbejnë për prodhimin e aparaturave të ndryshme; zhiva (merkuri) përdoret për ndërtimin e termometrave; allçia (përftohet nga minerali i gipsit) për ngjitjen e kockave të thyera. Rëndësia e shkëmbinjve lidhet edhe me larminë e relievit që krijojnë. Në varësi të fortësisë së shkëmbinjve, format e relievit janë nga më të ndryshmet. Ato ndikojnë në mënyrë të drejtpërdrejtë edhe në zhvillimin e transportit dhe të turizmit.Shihni në tabelën e mëposhtme shembujt që tregojnë përdorimet e shumta të disa shkëmbinjve, si dhe peizazhet që ata krijojnë.ve të ne të ë. të Nuk duhet të harrojmë që shkëmbinjtë janë burime natyrore të papërsëritshme. Përdorimi i tyre pa kriter do të sillte pasoja negative në të gjithë sipërfaqen e tokës. Kështu, gjatë hapjes së guroreve, tuneleve dhe kur shfrytëzojmë shkëmbinjtë për minerale, humbasim sasi të konsiderueshme materiali shkëmbor. Përveç kësaj, të gjitha këto procese dëmtojmë në tërësi peizazhin, për shkak të përdorimit të mjeteve të rënda, grumbullimit të mbeturinave të mineralit, prerjes së pyjeve etj.Mundësitë për përdorim bujqësorToka me përbërje graniti është e varfër dhe pa acide. Për këtë arsye, në të rriten përgjithësisht bar dhe shkurre, ndaj shfrytëzohet më tepër për kullotë.ëm Mundësitë për turizëmMjediset me bar dhe shkurre krijojnë mundësi për piknikë dhe për zhvillimin e veprimtarive sportive në natyrë (ecje në këmbë dhe me biçikletë).granit (shkëmb magmatik)gëlqeror (shkëmb sedimentar)Mundësitë për përdorim bujqësorTokat me përbërje gëlqerore janë toka me trashësi të vogël, por të përshtatshme për mbjelljen e grurit dhe të elbit.Mundësitë për turizëm1. Shkëmbinj të tillë krijojnë peizazhe tërheqëse me mënyrën se si vendosen shtresat shkëmbore.2. Në mjediset e tyre formohen shpellat, burimet dhe liqenet karstike.Përdorimet e disa llojeve të shkëmbinjve59