Page 97 - Demo

95MësimiI.12.27Diskutojmë Kujtojmë ndërtimin strukturor të Tokës dhe përshkruajmë çfarë janë litosfera dhe astenosfera.Të njëjtët shkëmbinj dhe fosile të kësaj periudhe janë gjetur si në Afrikën Perëndimore, ashtu edhe në pjesën lindore të Amerikës së Jugut (fig. 65). Kjo tregon se këto kontinente kanë qenë të bashkuara më parë. Që atëherë, lëvizja e pllakave tektonike ka bërë që kontinentet të zhvendosen në pozicionet që janë sot (si në figurën 64/d). PANGEA DHE KUFIJTË E PLLAKAVE TEKTONIKE Kufijtë e pllakave tektonikeNdryshimi i madh midis superkontinentit të 250 milionë vjetëve më parë dhe pamjes që ka sot sipërfaqja e Tokës, shpjegohet me lëvizjen e pllakave tektonike. Litosfera e sotme e planetit tonë është e ndarë në 15 pllaka të mëdha tektonike dhe në mbi 20 të vogla. Koha gjeologjike e Tokës (në miliona vite)250135650Era PaleozoikeParakembrianiEra Mesozoike Era KenozoikeEvropë AziAfrikë IndiAustraliAntarktidëAmerika e JugutAmerika e Veriut65 milionë vite më parëc)pllaka euroaziatikepllaka afrikanepllaka indo-australianepllaka e Antarktidëspllaka e Paqësoritpllaka e Paqësoritpllaka amerikaneSotd)250 milionë vite më parëPANGEALAURAZIAOqeani Tetisa)G O N D V A N ALAURAZIA135 milionë vite më parëb)GONDVANAParaqitje skematike e ndryshimeve që ka pësuar planeti ynë që nga 64 Pangea, deri në ditët e sotme.Fjalë kyçe Pangea pllaka tektonike kufij pllakash (ruajtëse, shkatërruese, ndërtuese),kyçe1. Cynognathus Reptilët e parë tokësorë, që kanë jetuar 250 milionë vite më parë.3. MesosaurusReptilë të vegjël të ujërave të ëmbla, që kanë jetuar 250 milionë vite më parë.2. LystrosaurusReptilë tokësorë, që kanë jetuar 240 milionë vite më parë. Amerika e VeriutAmerika e JugutAfrika1443 3 4 4India122AustraliaAntarktidaEuroaziaEkuator4. GlossopterisBimë tokësore që ka qenë e pranishme 250 milionë vite më parë.PANGEAOQEANI TETISBota e gjallë e superkontinentit Pangea65Bazuar në figurën 64, përshkruaj ndryshimet që kanë pësuar kontinentet që prej ndarjes së Pangeas e deri më sot. Pangea, superkontinentiRreth 250 milionë vite më parë, kontinentet kanë qenë të bashkuara të gjitha, duke formuar një superkontinent të quajtur Pangea (fig. 64/a). Ky superkontinent filloi të copëtohej rreth 200 milionë vite më parë.