Page 99 - Demo
P. 99
97MësimiI.12.28 Dinamika e kores së TokësPas formimit të Tokës si planet, korja e saj nisi të ngurtësohej. Pjesa më e madhe e kores kontinentale ka një vjetërsi 3-4 miliardë vjeçare, ndërsa korja oqeanike më e vjetër daton 180 milionë vjet më parë. Siç shihet, ndërmjet moshave të tyre ka një diferencë të madhe. Kjo shpjegohet me dinamikën e secilës prej tyre. Korja kontinentale, duke qenë më pak e dendur se ajo oqeanike, nuk mund të zhytet dhe të shkatërrohet. Pjesa më e madhe e saj mbetet e pandryshuar, si ajo e formuar miliarda vite më parë. Ndërkohë, korja oqeanike e re formohet vazhdimisht në kufijtë e pllakave ndërtuese. Diskutojmë Kujtojmë sërish ndërtimin e kores së Tokës; kuptimin mbi pllakat tektonike dhe kufijtë midis tyre. Përshkruajmë çfarë janë korja kontinentale dhe ajo oqeanike, pllakat tektonike dhe kufijtë midis tyre. Mësuam që pllakat tektonike lëvizin, por, a e dini pse? Çfarë ndodh në kufijtë e pllakave tektonike?PLLAKAT TEKTONIKE DHE DINAMIKA E TYREFjalë kyçe dinamika e kores së Tokës dukuritë tektonike që ndodhin në secilin lloj të kufijve të pllakavekyçeKëtu, pllakat i largohen njëra-tjetrës dhe materiali i nxehtë e në gjendje të shkrirë i mantelit (ose rrymat e konveksionit) ngjitet sipër, drejt sipërfaqes. Pasi depërton ndërmjet pllakave të ndara dhe pas ftohjes, ai formon një kore oqeanike të re. Për sa kohë pllakat vazhdojnë t’i largohen njëra-tjetrës, procesi vijon dhe formohet gjithmonë një kore oqeanike e re.rrymat e konveksionit të mantelitKorja e TokësManteliDinamika e Kores së Tokës në kufijtë e pllakave ndërtuese dhe të pllakave shkatërruese 67 Dukuritë tektonike që ndodhin në secilin lloj të kufijve të pllakaveNë kufijtë e pllakave tektonike formohen shumica e tërmeteve dhe e vullkaneve që ndodhin në Tokë.Le të shohim më hollësisht se çfarë ndodh në secilin prej llojeve të kufijve të pllakave.Ndërkohë, në kufijtë e pllakave shkatërruese,korja e vjetër oqeanikeshkatërrohet vazhdimisht për shkak të zhytjes së saj në thellësi (sepse ka dendësi më të madhe), nën pllakat kontinentale. Në këtë mënyrë, ajo “riciklohet” nga Toka.

