Page 172 - Demo
P. 172


                                    Fjalët e përbëraFjalët që përbëhen nga dy ose më shumë tema të mëvetësishme, quhen fjalë të përbëra.Njëra nga temat (zakonisht e dyta) i jep kuptimin gramatikor gjithë fjalës së përbërë (kompozitës). P.sh.: botëkuptim, botëkuptimi, botëkuptimit, botëkuptimin.Temat që formojnë fjalët e përbëra krijojnë lidhje:këpujore (të bashkërenditura, me të njëjtën vlerë)përcaktore(ku njëra përcakton tjetrën)Shembujjuglindjekuqezishurdhmemecdritëhijejug dhe lindjekuq dhe zishurdh dhe memecdritë dhe hijemirëmbaj vendstrehimduarlidhur fatbardhëmbaj mirëvend strehimiduart lidhurfat i bardhëFjalët e përngjituraFjalët që janë formuar nga bashkimi i dy ose më shumë fjalëve për arsye të përdorimit të gjatë njëra pranë tjetrës quhen fjalë të përngjitura.Shembuj të fjalëve të përngjitura gjejmë te të gjitha pjesët e ligjëratës: askush (përemër), fëshfërin (folje), trembëdhjetë (numëror), kudo (ndajfolje), përmbi (parafjalë), derisa(lidhëz), çne (pjesëz), obobo (pasthirrmë).KujdesFjalët e përngjitura janë formuar edhe nga bashkimi i fjalëve shërbyese (lidhëza, pjesëza etj.), ndërsa fjalët e përbëra nuk formohen nga fjalë shërbyese.1 Nënvizoni me një vijë fjalët e parme dhe me dy vija fjalët e prejardhura.Takimet dypalëshe sa vinin dhe rralloheshin, për shkak të marrëdhënieve të ftohta që kishin me njëri-tjetrin. Shoqatat mbarëshqiptare kishin nisur një bashkëpunim të mirë. Ngricat e ditëve të fundit erdhën nga juglindja e gadishullit.2 Krijoni fjalë me prapashtesat -ar, -tar, -or, -tor, -im, -je. Numërorë, ndajfolje dhe parafjalë të përngjitura Shkruhen njësh, si një fjalë e vetme, pa vizë lidhëse në mes, fjalët e përngjitura të llojit: Numërorënjëmbëdhjetë, trembëdhjetë, njëzet, tridhjetë, katërqind etj. Ndajfoljekudo, kurdo, kurrsesi, kushedi, matanë, mbanë, mbyllasyzash, menjëherë, mëdyshas, mënjanë etj. Parafjalënëpër, nëpërmjet, përgjatë, përmbi, përpos, përveç, sipas, ndërmjet etj.DrejtshkrimFjalëformimUshtrime170
                                
   166   167   168   169   170   171   172   173   174   175   176