Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 88 - Demo
P. 88

                                        Yjet e detit kan%u00eb struktura me nerva rrezore, t%u00eb lidhura te nj%u00eb unaz%u00eb nervore qendrore. Tek ylli i detit, nervi rrezor brenda secilit krah lidhet me nj%u00eb rrjet%u00eb nervash, e cila merr dhe jep sinjale q%u00eb kontrollojn%u00eb l%u00ebvizjen e tij. Kafsh%u00ebt me trupa t%u00eb zgjatur kan%u00eb sisteme nervore m%u00eb t%u00eb specializuara. Te krimbat e pasegmentuar, si %u00ebsht%u00eb p%u00ebr shembull planaria, sistemi nervor qendror p%u00ebrb%u00ebhet nga nj%u00eb tru i vog%u00ebl dhe nj%u00eb kord%u00eb nervore gjat%u00ebsore. Te k%u00ebto kafsh%u00eb, i gjith%u00eb sistemi nervor p%u00ebrb%u00ebhet nga nj%u00eb num%u00ebr i vog%u00ebl qelizash nervore.Te pakurrizor%u00ebt e tjer%u00eb m%u00eb t%u00eb nd%u00ebrlikuar, si krimbat unazor%u00eb dhe k%u00ebmb%u00ebnyj%u00ebtuarit, ka m%u00eb shum%u00eb neurone. Sjellja e tyre kontrollohet nga truri, q%u00eb %u00ebsht%u00eb m%u00eb i nd%u00ebrlikuar, si dhe nga nj%u00eb sistem ganglionesh kurrizore t%u00eb segmentuara.Te molusqet, si dykapakor%u00ebt dhe ato q%u00eb l%u00ebvizin ngadal%u00eb, takohen organe ndjesore shum%u00eb t%u00eb thjeshta dhe truri pothuajse mungon fare. Sistemi nervor te kurrizor%u00ebtSistemi nervor te kurrizor%u00ebt p%u00ebrb%u00ebhet nga truri, palca kurrizore dhe t%u00eb gjitha deg%u00ebzimet nervore q%u00eb dalin prej tyre n%u00ebp%u00ebr t%u00eb gjith%u00eb trupin. Prania e shtyll%u00ebs kurrizore t%u00eb p%u00ebrb%u00ebr%u00eb nga vertebra, t%u00eb cilat mbrojn%u00eb dhe i japin mb%u00ebshtetje palc%u00ebs s%u00eb kurrizit, %u00ebsht%u00eb nj%u00eb karakteristik%u00eb e kurrizor%u00ebve. Zonat e ndryshme, si edhe qendrat e trurit kryejn%u00eb funksione t%u00eb caktuara. P%u00ebr shembull, zona e t%u00eb parit merr sinjale nga syt%u00eb, zona e nuhatjes p%u00ebrpunon informacionin mbi aromat q%u00eb vijn%u00eb nga hunda dhe qendrat motore organizojn%u00eb sinjalet nervore, t%u00eb cilat u japin muskujve sinjale p%u00ebr l%u00ebvizje. Nj%u00eb pjes%u00eb e sistemit nervor te kurrizor%u00ebt merret me pun%u00ebn e organeve t%u00eb brendshme, p.sh., frym%u00ebshk%u00ebmbimi, t%u00eb ushqyerit etj. Sistemi nervor ka edhe pjes%u00eb q%u00eb e b%u00ebjn%u00eb trupin e kafsh%u00ebs m%u00eb aktiv dhe t%u00eb gatsh%u00ebm t%u00eb p%u00ebrballet me stresin, po ashtu edhe pjes%u00eb q%u00eb e kthejn%u00eb trupin n%u00eb qet%u00ebsi dhe n%u00eb veprimtarit%u00eb normale t%u00eb organizmit.Palca e kurrizit merr pjes%u00eb n%u00eb shum%u00eb p%u00ebrgjigje nervore, por qendra kryesore koordinuese te kurrizor%u00ebt %u00ebsht%u00eb truri. Ai p%u00ebrb%u00ebhet nga tri pjes%u00eb kryesore: truri i p%u00ebrparm%u00eb, truri i mes%u00ebm dhe truri i pasm%u00eb.ganglionet e kok%u00ebsganglionet e gjoksitganglionet e barkutganglionet e trurittruri i mes%u00ebmpalca kurrizoreGanglionet nervore tek insektet86Pyetje rreth m%u00ebsimit1.Cili %u00ebsht%u00eb funksioni i sistemit nervor?2.Cila %u00ebsht%u00eb nj%u00ebsia baz%u00eb e nd%u00ebrtimit dhe e funksionit t%u00eb sistemit nervor?3.Ku q%u00ebndron dallimi midis sistemit nervor t%u00eb pakurrizor%u00ebve dhe atij t%u00eb kurrizor%u00ebve?4.Sipas jush, pse molusqet grabitqare kan%u00eb nj%u00eb sistem nervor m%u00eb t%u00eb zhvilluar se molusqet q%u00eb b%u00ebjn%u00eb jet%u00eb t%u00eb ngadalshme?

| 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 |