Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 96 - Demo
P. 96

                                        94Receptor%u00ebt e t%u00eb shijuarit gjenden t%u00eb grumbulluar mbi gjuh%u00eb, n%u00eb disa struktura t%u00eb specializuara, t%u00eb cilat njihen me emrin sytha shijor%u00eb. Ata jan%u00eb pjes%u00eb e disa zgjatimeve t%u00eb vogla, q%u00eb quhen papila t%u00eb shijes. Dikur mendohej se nuk ekzistonte ndonj%u00eb ndarje specifike mes shijeve dhe pjes%u00ebve t%u00eb ndryshme t%u00eb gjuh%u00ebs. Me kalimin e koh%u00ebs, studimet e shumta treguan se secili nga sythat e shijes %u00ebsht%u00eb i ndjesh%u00ebm ndaj shijeve t%u00eb ndryshme. P%u00ebr k%u00ebt%u00eb arsye, studiuesit i klasifikojn%u00eb shijet n%u00eb kat%u00ebr kategori: e kripur, e %u00ebmb%u00ebl, e thart%u00eb dhe e hidhur. Krahas perceptimit t%u00eb shijes, gjuha, ashtu si l%u00ebkura, p%u00ebrmban receptor%u00eb ndijor%u00eb p%u00ebr t%u00eb nxehtin, t%u00eb ftohtin, dhembjen dhe prekjen. K%u00ebshtu, disa nga sythat e gjuh%u00ebs nuk perceptojn%u00eb shijen, por t%u00eb prekurit. Hunda %u00ebsht%u00eb nj%u00eb organ shqisor m%u00eb i rafinuar sesa gjuha, sepse p%u00ebrmban receptor%u00eb nuhat%u00ebs t%u00eb aft%u00eb q%u00eb t%u00eb dallojn%u00eb mij%u00ebra molekula t%u00eb ndryshme edhe n%u00eb p%u00ebrqendrime shum%u00eb t%u00eb vogla. Mesatarisht, nuhatja %u00ebsht%u00eb 25,000 her%u00eb m%u00eb e ndjeshme sesa shija. Ndjesit%u00eb e nuhatjes dhe t%u00eb shijes jan%u00eb sidoqoft%u00eb shum%u00eb t%u00eb lidhura me nj%u00ebra-tjetr%u00ebn. T%u00eb gjitha nuancat dhe shkall%u00ebzimet e shijeve q%u00eb perceptojm%u00eb, n%u00eb t%u00eb v%u00ebrtet%u00eb jan%u00eb rezultat i nj%u00eb koordinimi t%u00eb p%u00ebrkryer midis goj%u00ebs dhe hund%u00ebs. Ky %u00ebsht%u00eb shkaku pse, kur jemi me grip, jemi m%u00eb pak t%u00eb aft%u00eb p%u00ebr t%u00eb ndier aromat, ndaj ushqimet na duken si pa shije. L%u00ebkura %u00ebsht%u00eb organi shqisor i t%u00eb prekurit. N%u00eb dallim nga organet e tjera shqisore q%u00eb gjenden n%u00eb kok%u00eb, organi i t%u00eb prekurit, pra, l%u00ebkura, %u00ebsht%u00eb e p%u00ebrhapur n%u00eb t%u00eb gjith%u00eb sip%u00ebrfaqen e trupit. Receptor%u00ebt e t%u00eb prekurit jan%u00eb t%u00eb shumt%u00eb n%u00eb num%u00ebr dhe n%u00eb forma t%u00eb ndryshme, t%u00eb shp%u00ebrndar%u00eb kryesisht n%u00eb duar, buz%u00eb dhe gjuh%u00eb. M%u00eb t%u00eb p%u00ebrhapur jan%u00eb receptor%u00ebt q%u00eb quhen trupat e Meisnerit dhe trupat e Pacinit (jan%u00eb em%u00ebrtuar k%u00ebshtu, p%u00ebr nder t%u00eb zbuluesve t%u00eb tyre). Disa prej k%u00ebtyre receptor%u00ebve ndodhen pran%u00eb rr%u00ebnj%u00ebve t%u00eb qimeve, n%u00eb folikulat e tyre. P%u00ebr shembull, l%u00ebvizja e nj%u00eb qimeje q%u00eb preket shkarazi nga nj%u00eb laps, duke u nisur q%u00eb nga rr%u00ebnja e saj, mjafton p%u00ebr t%u00eb regjistruar perceptimin e pranis%u00eb s%u00eb nj%u00eb sendi. Gjithashtu, l%u00ebkura ka receptor%u00eb q%u00eb jan%u00eb n%u00eb gjendje t%u00eb kapin shum%u00eb A e dini se%u2026Perceptimi i aromave dhe i shijeve u besohet disa receptor%u00ebve t%u00eb vendosur n%u00eb hund%u00eb ose gjuh%u00eb. Ata kan%u00eb n%u00eb membran%u00ebn e tyre struktura qelizore t%u00eb afta t%u00eb njohin disa molekula t%u00eb cilat gjenden n%u00eb ajrin p%u00ebrreth, ose t%u00eb tretura n%u00eb l%u00ebngje. Kur k%u00ebto molekula arrijn%u00eb te receptor%u00ebt, njihen prej tyre dhe n%u00eb tru d%u00ebrgohet nj%u00eb impuls nervor. Sinjali zb%u00ebrthehet nga truri si shije e %u00ebmb%u00ebl, e kripur, me er%u00eb t%u00eb k%u00ebndshme apo t%u00eb neveritshme, e hidhur, djeg%u00ebse e k%u00ebshtu me radh%u00eb.kocka e hund%u00ebskartilagji ndjesor2.28Organet e tjera t%u00eb shqisave

| 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 |