Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 109 - Demo
P. 109

                                        107gametat mashkullore (spermatozoidet) quhen testikuj, kurse vendet ku prodhohen gametat fem%u00ebrore (vez%u00ebt) quhen vezore.Te disa gjallesa shtazore, n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjtin individ, ndodhen edhe gonadet mashkullore, edhe ato fem%u00ebrore. T%u00eb tilla gjallesa quhen hermafrodite. Shembulli tipik i k%u00ebsaj forme %u00ebsht%u00eb krimbi i tok%u00ebs. N%u00eb koh%u00ebn e riprodhimit, dy individ%u00eb k%u00ebmbejn%u00eb me nj%u00ebri-tjetrin gametat mashkullore. %u00c7doindivid pjell vez%u00ebt, t%u00eb cilat i pllenon me spermatozoidet e individit tjet%u00ebr, q%u00eb i ruan brenda trupit. Pllenimi b%u00ebhet jasht%u00eb trupit t%u00eb gjalles%u00ebs.Pllenimi i jasht%u00ebmN%u00eb k%u00ebt%u00eb pllenim, vez%u00ebt e femr%u00ebs pllenohen jasht%u00eb trupit t%u00eb saj. Ky pllenim kryhet te sfungjer%u00ebt, krimbat, amfib%u00ebt dhe te shumica e peshqve. Shembull tipik %u00ebsht%u00eb bretkosa. Vez%u00ebt e saj formohen n%u00eb vezore. Pasi rriten, ato shk%u00ebputen nga vezorja dhe bien n%u00eb barkun e bretkos%u00ebs. Atje vendosen n%u00eb nj%u00eb mas%u00eb xhelatinoze dhe presin fekondimin. N%u00eb momentin e riprodhimit, mashkulli dhe femra shfaqin nj%u00eb s%u00ebr%u00eb sjelljesh tipike e n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn koh%u00eb, n%u00eb uj%u00eb zbresin, edhe vez%u00ebt e pambrojtura, edhe spermatozoidet. N%u00eb uj%u00eb b%u00ebhet bashkimi i tyre e p%u00ebr shkak t%u00eb mjedisit uj%u00eb, numri i vez%u00ebve dhe i spermatozoideve %u00ebsht%u00eb shum%u00eb i madh. Kjo gj%u00eb rrit mund%u00ebsin%u00eb e bashkimit n%u00eb uj%u00eb, duke ruajtur k%u00ebshtu mund%u00ebsin%u00eb e vazhdimit t%u00eb llojit.Pllenimi i brendsh%u00ebmPllenimi i brendsh%u00ebm ndodh n%u00eb rrug%u00ebt gjinore t%u00eb femr%u00ebs. Te shum%u00eb kafsh%u00eb, ashtu si dhe te bretkosa, gametat seksuale (vez%u00ebt dhe spermatozoidet) formohen n%u00eb organet e tyre p%u00ebrkat%u00ebse. Spermatozoidet transportohen me an%u00eb t%u00eb gypave t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb dhe n%u00ebp%u00ebrmjet organit mashkullor vendosen n%u00eb organet gjinore t%u00eb femr%u00ebs. Te disa lloje, qelizat mashkullore ngelen p%u00ebr nj%u00eb koh%u00eb t%u00eb gjat%u00eb n%u00eb rrug%u00ebt gjinore fem%u00ebrore derisa t%u00eb vij%u00eb veza. N%u00eb lloje t%u00eb tjera, kjo koh%u00eb q%u00ebndrimi %u00ebsht%u00eb e shkurt%u00ebr. Veza zbret n%u00ebp%u00ebrmjet gypave vez%u00ebp%u00ebrcjell%u00ebs dhe pllenohet me spermatozoidin. Ky lloj pllenimi ka p%u00ebrpar%u00ebsi n%u00eb krahasim me pllenimin e jasht%u00ebm, pasi siguron mund%u00ebsi t%u00eb madhe bashkimi t%u00eb gametave me nj%u00ebra-tjetr%u00ebn. Edhe n%u00eb k%u00ebt%u00eb form%u00eb t%u00eb pllenimit, kafsh%u00ebt shfaqin sjellje t%u00eb ve%u00e7anta n%u00eb koh%u00ebn e riprodhimit. Te femra ndodhin nj%u00eb s%u00ebr%u00eb ndryshimesh q%u00eb kontrollohen nga faktor%u00ebt hormonal%u00eb. Pyetje rreth m%u00ebsimit1.Nga dallohet riprodhimi joseksual nga riprodhimi seksual?2.Pse numri i vez%u00ebve dhe i spermatozoideve %u00ebsht%u00eb shum%u00eb i madh te kafsh%u00ebt me pllenim t%u00eb jasht%u00ebm?3.%u00c7far%u00eb p%u00ebrpar%u00ebsie ka pllenimi i brendsh%u00ebm, n%u00eb raport me pllenimin e jasht%u00ebm?SfungjeriRiprodhimi te krimbi i tok%u00ebsCikli i jet%u00ebs s%u00eb bretkos%u00ebs

| 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 |