Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 90 - Demo
P. 90

                                        88Kjo p%u00ebrzgjedhjeb%u00ebhet n%u00eb shum%u00eb nivele t%u00eb SNQ-s%u00eb dheka p%u00ebr q%u00ebllim t%u00eb marr%u00eb e t%u00eb vler%u00ebsoj%u00ebinformacionet e dobishme.Funksioni ruajt%u00ebs i informacionit. Nj%u00eb pjes%u00eb e mir%u00eb e informacioneve t%u00eb p%u00ebrzgjedhura %u201cmagazinohet%u201d n%u00eb form%u00ebn e kujtes%u00ebs, e cila sh%u00ebrben p%u00ebr t%u00eb lidhur t%u00eb kaluar%u00ebn ton%u00eb me t%u00eb tashmen.Pika ku takohen dy neurone quhet sinaps. Sinapsi %u00ebsht%u00eb pika e takimit midis fundit t%u00eb nj%u00ebrit neuron (pjesa parasinaptike) dhe fillimit t%u00eb neuronit tjet%u00ebr (pjesa passinaptike). Zona e takimit midis k%u00ebtyre dy pjes%u00ebve p%u00ebrb%u00ebn hap%u00ebsir%u00ebn sinaptike. Pra, indi nervor konsiderohet nj%u00eb vazhdim%u00ebsi neuronesh, t%u00eb cil%u00ebt duke u takuar me nj%u00ebri-tjetrin, formojn%u00eb nj%u00eb zinxhir neuronik. Impulsi nervor tej%u00e7ohet gjithmon%u00eb n%u00eb nj%u00eb drejtim: nga aksoni i nj%u00eb neuroni n%u00eb dendritet e neuronit tjet%u00ebr dhe asnj%u00ebher%u00eb anasjelltas. Duke qen%u00eb se midis dy neuroneve ekziston hap%u00ebsira sinaptike, impulsi nervor mund t%u00eb kaloj%u00eb nga nj%u00ebra qeliz%u00eb nervore n%u00eb tjetr%u00ebn. Kur n%u00eb butonin e mbares%u00ebs nervore t%u00eb nj%u00eb neuroni arrin nj%u00eb impuls nervor, %u00e7lirohet nj%u00eb l%u00ebnd%u00eb q%u00eb quhet neurotransmetues. Kjo l%u00ebnd%u00eb %u201cderdhet%u201d n%u00eb hap%u00ebsir%u00ebn sinaptike dhe arrin t%u00eb kontaktoj%u00eb me receptor%u00ebt specifik%u00eb t%u00eb membran%u00ebs s%u00eb qeliz%u00ebs tjet%u00ebr nervore. Neurotransmetuesi zb%u00ebrthehet nga enzima specifike q%u00eb gjenden n%u00eb pjes%u00ebn passinaptike. Sot njihen shum%u00eb lloje neurotransmetuesish, t%u00eb cil%u00ebt nd%u00ebrmjet%u00ebsojn%u00eb kalimin e nxitjes n%u00eb pjes%u00eb t%u00eb ndryshme t%u00eb sistemit nervor.Shembulli m%u00eb tipik i komunikimit t%u00eb tri llojeve t%u00eb qelizave nervore %u00ebsht%u00eb realizimi i veprimtaris%u00eb refleksive. P%u00ebr ta kuptuar m%u00eb mir%u00eb k%u00ebt%u00eb komunikim, le t%u00eb shohim nj%u00eb refleks t%u00eb thjesht%u00eb l%u00ebvizor t%u00eb k%u00ebmb%u00ebs, n%u00eb p%u00ebrgjigje t%u00eb nj%u00eb ngacmuesi mekanik n%u00eb kup%u00ebn e gjurit. Goditja mekanike mbi gju shkakton lindjen e nxitjes nervore n%u00eb receptorin ndijor. Kjo nxitje tej%u00e7ohet drejt palc%u00ebs kurrizore p%u00ebrmes neuronit ndijor. Nd%u00ebrneuronet e kalojn%u00eb k%u00ebt%u00eb nxitje nga mbaresa e neuronit ndijor, n%u00eb trupin e qelizave l%u00ebvizore. Prej andej, nxitja, me an%u00eb t%u00eb aksoneve t%u00eb neuroneve3l%u00ebvizore, p%u00ebrfundon n%u00eb muskujt e kofsh%u00ebs. N%u00ebn veprimin e k%u00ebsaj nxitjeje, muskuli kat%u00ebrkrer%u00ebsh tkurret, kurse muskuli tjet%u00ebr (i kund%u00ebrt) l%u00ebshohet. Kjo b%u00ebn q%u00eb k%u00ebmba t%u00eb zhvendoset p%u00ebrpara.Ndijimi dhe perceptimiTrupi yn%u00eb %u00ebsht%u00eb i nd%u00ebrtuar dhe i organizuar n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb t%u00eb till%u00eb q%u00eb t%u00eb reagoj%u00eb ndaj ngacmuesve t%u00eb ndrysh%u00ebm. Aroma e buk%u00ebs s%u00eb sapopjekur, b%u00ebn q%u00eb goja t%u00eb na l%u00ebshoj%u00eb l%u00ebng. Nj%u00eb gj%u00ebmim i papritur bubullime mund t%u00eb na tremb%u00eb dhe si p%u00ebrgjigje, ne l%u00ebvizim leht%u00eb, n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb t%u00eb pavullnetshme. Ndonj%u00ebher%u00eb, mund t%u00eb ndiejm%u00eb pupl%u00ebn e nj%u00eb shpendi teksa na p%u00ebrk%u00ebdhel leht%u00eb l%u00ebkur%u00ebn, apo mund t%u00eb d%u00ebgjojm%u00eb edhe piklat e shiut q%u00eb p%u00ebrplasen diku. T%u00eb gjitha k%u00ebto ndjesi t%u00eb p%u00ebrshkruara m%u00eb sip%u00ebr, kapen me mesazhe nervore, t%u00eb cilat shkojn%u00eb vet%u00ebtimthi drejt trurit. Sa her%u00eb q%u00eb jemi t%u00eb vet%u00ebdijsh%u00ebm p%u00ebr ndryshimet q%u00eb ndodhin brenda trupit ton%u00eb, apo n%u00eb mjedisin e jasht%u00ebm, themi se kemi t%u00eb b%u00ebjm%u00eb me ndijime. Interpretimi q%u00eb u b%u00ebhet k%u00ebtyre ndryshimeve nga truri, ka lidhje me perceptimin ton%u00eb. P%u00ebr shembull, kur jemi duke ecur dhe n%u00eb k%u00ebpuc%u00eb na futet nj%u00eb gur i vog%u00ebl, marrim ndijimin e shtypjes s%u00eb thell%u00eb, nd%u00ebrsa ajo q%u00eb perceptojm%u00eb, %u00ebsht%u00eb

| 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 |