Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 41 - Demo
P. 41

                                        L%u00ebvizja me shput%u00eb te butak%u00ebtPyetje rreth m%u00ebsimit1.Krahasoni muskujt e vij%u00ebzuar me muskujt e l%u00ebmuar. Ku dallojn%u00eb nd%u00ebrmjet tyre?2.Shpjegoni p%u00ebrse lodhen muskujt.3.Cila nga format e l%u00ebvizjes s%u00eb pakurrizor%u00ebve apo kurrizor%u00ebve duket m%u00eb e nd%u00ebrlikuar? Argumentoni p%u00ebrgjigjen.4.Jepni nj%u00eb shembull t%u00eb nj%u00eb pakurrizori dhe nj%u00eb shembull t%u00eb nj%u00eb kurrizori, q%u00eb p%u00ebrdorin forma t%u00eb ndryshme t%u00eb l%u00ebvizjes. P%u00ebrshkruani si i ndihmon l%u00ebvizja t%u00eb mbijetojn%u00eb n%u00eb mjedisin e tyre.Nd%u00ebrtimi i muskulitNj%u00eb muskul i vij%u00ebzuar p%u00ebrb%u00ebhet nga qindra-mij%u00ebra qeliza muskulore, t%u00eb cilat quhen fibra muskulore. Ato shtrihen paralelisht me nj%u00ebra-tjetr%u00ebn. Nj%u00ebsia funksionale e nj%u00eb muskuli q%u00eb realizon tkurrjen %u00ebsht%u00eb sarkomeri. Kur n%u00eb muskul arrin nj%u00eb ngacmim, fijet e holla t%u00eb aktin%u00ebs fillojn%u00eb t%u00eb rr%u00ebshqasin mbi fijet e trasha t%u00eb miozin%u00ebs. N%u00eb k%u00ebt%u00eb rast, sarkomeri nis t%u00eb shkurtohet. Tkurrja muskulore k%u00ebrkon energji, e cila sigurohet nga molekulat e sheqerit q%u00eb vijn%u00eb nga gjaku. Fal%u00eb oksigjenit, l%u00ebnda sheqerore digjet n%u00eb qelizat muskulore, duke prodhuar k%u00ebshtu energji. Kur sasia e oksigjenit %u00ebsht%u00eb e pamjaftueshme, muskuli lodhet dhe n%u00eb t%u00eb grumbullohen l%u00ebnd%u00eb q%u00eb nuk lejojn%u00eb tkurrjen e muskulit.L%u00ebvizja te pakurrizor%u00ebt dhe kurrizor%u00ebt.Rryma e citoplazm%u00ebs n%u00eb gjallesat nj%u00ebqelizore si psh ameba, %u00ebsht%u00eb forma m%u00eb e thjesht%u00eb e l%u00ebvizjes s%u00eb gjallesave. L%u00ebvizja e qerpik%u00ebve, cilieve, kamxhik%u00ebve, tentakulave ndihmojn%u00eb n%u00eb l%u00ebvizjen e shum%u00eb gjallesave t%u00eb thjeshta.Pakurrizor%u00ebt dhe butak%u00ebt l%u00ebvizin me shput%u00eb, krimbat unazor%u00eb l%u00ebvizin me kete, nd%u00ebrsa insektet l%u00ebvizin me gjasht%u00eb k%u00ebmb%u00eb.Rruazor%u00ebt, si p%u00ebr shembull shpend%u00ebt, q%u00eb shumic%u00ebn e koh%u00ebs jetojn%u00eb n%u00eb aj%u00ebr, kan%u00eb muskuj t%u00eb fuqish%u00ebm p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrballuar fluturimin. Rruazor%u00ebt e tjer%u00eb, si%u00e7 jan%u00eb peshqit, notojn%u00eb me pend%u00eb dhe b%u00ebjn%u00eb l%u00ebvizje valore duke u ndihmuar nga rrymat e ujit. Amfib%u00ebt, si%u00e7 jan%u00eb p%u00ebr shembull bretkosat, k%u00ebrcejn%u00eb ose notojn%u00eb me gjymtyr%u00ebt e pasme. Te zvarranik%u00ebt, gjarpri l%u00ebviz me t%u00eb gjith%u00eb trupin e tij, kurse hardhuca l%u00ebviz me kat%u00ebr gjymtyr%u00eb.K%u00ebrcimi tek amfib%u00ebtL%u00ebvizja te krimbat unazor%u00ebLakuriqi i nat%u00ebs n%u00eb fluturim39

| 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 |