Page 10 - Demo

81.2 Karakteristikat e qelizave eukariote. Qeliza bimore dhe ajo shtazoreQelizat eukariote formojn%u00eb organizmat e bim%u00ebve, kafsh%u00ebve, k%u00ebrpudhave dhe t%u00eb disa organizmave nj%u00ebqelizor%u00eb, si: algat, parameci, etj. Qelizat eukariote jan%u00eb shum%u00eb m%u00eb t%u00ebm%u00ebdha se qelizat prokariote; mund t%u00eb jen%u00eb deri n%u00eb 10 her%u00eb m%u00eb t%u00eb m%u00ebdha. Edhe forma e qelizave eukariote %u00ebsht%u00eb mjaft e ndryshme, ve%u00e7an%u00ebrisht n%u00eb organizmat shum%u00ebqelizor%u00eb. Nd%u00ebrtimi i qeliz%u00ebs eukarioteQelizat eukariote kan%u00eb nj%u00eb struktur%u00eb m%u00eb komplekse se qelizat prokariote. Megjithat%u00eb, ashtu sikurse qelizat prokariote, edhe k%u00ebto jan%u00eb t%u00eb rrethuara nga membrana plazmatike. N%u00eb brend%u00ebsi t%u00eb membran%u00ebs ndodhet citoplazma dhe ribozomet. N%u00ebndryshim nga qelizat prokariote, citoplazma e qelizave eukariote p%u00ebrmban organele. Organelet ve%u00e7ohen me membran%u00eb nga citoplazma dhe kryejn%u00eb funksione shum%u00ebt%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme p%u00ebr qeliz%u00ebn. Disa prej tyre gjenden n%u00eb t%u00eb gjith%u00eb tipat e qelizave eukariote. T%u00eb par%u00ebn k%u00ebtu p%u00ebrmendim b%u00ebrtham%u00ebn, e cila p%u00ebrmban pjes%u00ebn m%u00eb t%u00eb madhe t%u00eb ADN-s%u00eb s%u00eb qeliz%u00ebs dhe drejton sintez%u00ebn e proteinave dhe t%u00eb ribozomeve. K%u00ebshtu, qelizat eukariote kan%u00eb nj%u00ebb%u00ebrtham%u00eb t%u00eb v%u00ebrtet%u00eb, meqen%u00ebse materiali gjenetik %u00ebsht%u00eb i ve%u00e7uar me membran%u00eb nga pjesa tjet%u00ebr e citoplazm%u00ebs. Ky %u00ebsht%u00eb nj%u00eb dallim kryesor prej qelizave prokariote, t%u00eb cilat nuk e kan%u00ebmaterialin gjenetik t%u00eb rrethuar me membran%u00eb. T%u00eb gjitha qelizat eukariote kan%u00eb edhe rrjetin endoplazmatik, aparatin e Golxhit, mitokondri dhe vakuola. Qeliza bimore dhe qeliza shtazore Ve%u00e7orit%u00eb e qelizave eukariote q%u00eb p%u00ebrshkruam m%u00eb lart jan%u00eb karakteristike p%u00ebr t%u00eb gjitha llojet e qelizave eukariote. Megjithat%u00eb, qelizat q%u00ebformojn%u00eb trupin e kafsh%u00ebve, ose qelizat shtazore dhe qelizat q%u00eb formojn%u00eb bim%u00ebt, ose qelizat bimore, kan%u00eb edhe ndryshime/tipare t%u00eb ve%u00e7anta. Qelizat shtazore n%u00eb p%u00ebrgjith%u00ebsi jan%u00eb m%u00eb t%u00ebA e dini se%u2026T%u00eb dh%u00ebnat nga studimi i fosileve dhe provat gjenetike sugjerojn%u00eb se qelizat prokariote kan%u00eb qen%u00eb organizmat e par%u00eb n%u00eb Tok%u00eb. K%u00ebto qeliza lind%u00ebn af%u00ebrsisht 3,5 miliard%u00eb vjet m%u00eb par%u00eb, pra, rreth 1 miliard vjet pas formimit t%u00eb Tok%u00ebs, dhe ishin t%u00eb vetmet forma jete n%u00eb planet derisa u shfaq%u00ebn qelizat eukariote, af%u00ebrsisht 2,1 miliard%u00eb vjet m%u00eb par%u00eb.Rrjeti endoplazmatiki l%u00ebmuar i ashp%u00ebrMuri qelizor ruan form%u00ebn e qeliz%u00ebs.Membrana plazmatikeCitoplazmaVakuola qendrore, e mbushur me l%u00ebng, ushtron presion n%u00eb murin qelizor.CitoskeletKloroplastB%u00ebrthamaRibozometAparati i GolxhitParaqitje skematike e qeliz%u00ebs bimore