Page 119 - Demo

117dhe q%u00eb ndodhen midis floem%u00ebs dhe ksilem%u00ebs. Qelizat e kambiumiten%u00ebzor, duke u ndar%u00eb, formojn%u00eb floem%u00ebn e dyt%u00eb, e cila zhvendosetdrejt l%u00ebvores, nd%u00ebrsa ksilema e dyt%u00eb zhvendoset nga brenda. Shtresa e jashtme e l%u00ebvores %u00ebsht%u00eb e p%u00ebrb%u00ebr%u00eb nga qeliza t%u00eb vdekura, t%u00eb cilat e mbrojn%u00eb bim%u00ebn nga humbja e ujit, s%u00ebmundjet dhe insektet. Qelizat e vdekura t%u00eb ksilem%u00ebs dyt%u00ebsore formojn%u00eb rrath%u00ebt vjetor%u00eb t%u00eb rritjes, me an%u00eb t%u00eb t%u00eb cil%u00ebve p%u00ebrcaktojm%u00eb mosh%u00ebn e nj%u00eb trungu.Nd%u00ebrtimi qelizor i gjethesN%u00eb gjethe ndodhin nj%u00eb s%u00ebr%u00eb procesesh, si: shk%u00ebmbimi i gazeve oksigjen dhe dioksid karboni me mjedisin, minimizimi i humbjes s%u00eb ujit, procesi i fotosintez%u00ebs, transportimi i produkteve t%u00eb k%u00ebtij procesi n%u00eb pjes%u00eb t%u00eb tjera t%u00eb bim%u00ebs. Shtresa sip%u00ebrfaq%u00ebsore e qelizave t%u00eb gjethes %u00ebsht%u00eb epiderma. Epiderma %u00ebsht%u00eb e p%u00ebrb%u00ebr%u00eb nga nj%u00eb shtres%u00eb e vetme qelizore dhe vesh sip%u00ebrfaqen e sip%u00ebrme dhe t%u00eb poshtme t%u00eb llap%u00ebs s%u00eb gjethes. N%u00eb an%u00ebn e tyre t%u00eb jashtme, qelizat e epiderm%u00ebs jan%u00eb t%u00ebmbuluara nga nj%u00eb l%u00ebnd%u00eb dyllore q%u00eb quhet kutikul%u00eb. Kutikula pengon humbjen e ujit. N%u00eb mesin e gjethes, midis qelizave t%u00eb epiderm%u00ebs s%u00eb sip%u00ebrme dhe asaj t%u00eb poshtme ndodhet mezofili i cili p%u00ebrb%u00ebhet nga dy shtresa: parenkima gardhoredhe parenkima sfungjerore. Parenkima gardhore nd%u00ebrtohet nga qeliza t%u00eb gjata dhe t%u00eb gjelbra, ku p%u00ebrgatitet shumica e ushqimit t%u00eb bim%u00ebs. K%u00ebto qeliza kan%u00eb shum%u00eb kloroplaste dhe kryejn%u00eb fotosintez%u00ebn. Parenkima sfungjerore nd%u00ebrtohet nga qeliza me form%u00eb t%u00eb %u00e7rregullt dhe me hap%u00ebsira boshe ku qarkullon dioksidi i karbonit i cili do t%u00eb shfryt%u00ebzohet nga parenkima gardhore p%u00ebr t%u00eb realizuar procesin e fotosintez%u00ebs. N%u00eb sip%u00ebrfaqen e epiderm%u00ebs s%u00eb poshtme hapen goj%u00ebzat, t%u00eb cilat sh%u00ebrbejn%u00eb p%u00ebr shk%u00ebmbimin e gazeve me mjedisin e jasht%u00ebm dhe nxjerrjen e avujve t%u00eb ujit. Ky proces quhet transpirim. Pyetje rreth m%u00ebsimit1.N%u00eb cil%u00ebn pjes%u00eb t%u00eb rr%u00ebnj%u00ebs s%u00eb karot%u00ebs depozitohet l%u00ebnda ushqyese?2.Cilat jan%u00eb shtresat e k%u00ebrcellit drunor?3.Cili %u00ebsht%u00eb roli i goj%u00ebzave n%u00eb procesin e transpirimit?4.N%u00eb cil%u00ebn shtres%u00eb t%u00eb mezofilit kryhet m%u00eb shum%u00eb procesi i fotosintez%u00ebs?dioksid karboniuj%u00eb dhe oksigjenGoj%u00ebzaepiderma e sip%u00ebrmeparenkima gardhoreparenkima sfungjerorehap%u00ebsirat nd%u00ebrqelizoreepiderma e poshtme