Page 132 - Demo

130Bim%u00ebt me far%u00eb t%u00eb veshur (angiosperme). Nd%u00ebrtimi i lulesBim%u00ebt angiosperme (angeion = veshur, sperma = far%u00eb) aktualisht jan%u00eb m%u00eb t%u00eb p%u00ebrhapurat sepse jeta n%u00ebmjediset tok%u00ebsore iu ofron shum%u00eb p%u00ebrpar%u00ebsi, si: drit%u00eb, gaz karbonik p%u00ebr fotosintez%u00eb dhe oksigjen p%u00ebr frym%u00ebmarrje. Lulja p%u00ebrfaq%u00ebson nivelin m%u00eb t%u00eb lart%u00eb t%u00eb evolucionit t%u00eb riprodhimit seksual n%u00eb bot%u00ebn e bim%u00ebve. Produkt i transformimit t%u00eb saj, jan%u00eb fryti dhe fara. Lulja %u00ebsht%u00eb vendi ku ndodh fenomeni i pjalmimit, i pllenimit, formimit t%u00eb embrionit, i far%u00ebs dhe frytit. N%u00eb buz%u00ebt e shtratit lulor vendosen t%u00eb gjitha pjes%u00ebt e lules, si: petlat, n%u00ebnpetlat, organet mashkullore (androceu) ose thek%u00ebt dhe organet fem%u00ebrore (gineceu) ose pistili. Thek%u00ebt p%u00ebrb%u00ebhen nga filli dhe antera, e cila %u00ebsht%u00eb e ndar%u00eb n%u00eb dy pjes%u00eb. N%u00eb secil%u00ebn gjysm%u00eb t%u00eb anter%u00ebs ndodhen dy mikrosporangje q%u00eb do t%u00eb transformohen n%u00eb qeska pjalmore. Pistili p%u00ebrb%u00ebhet nga vezorja, shtyll%u00ebza dhe kreza. Organet mashkullore nuk ndryshojn%u00eb shum%u00eb nga lulja n%u00eb lule, nd%u00ebrsa organet fem%u00ebrore ndryshojn%u00eb. Pistilat mund t%u00eb jen%u00eb t%u00eb ve%u00e7uar ose t%u00eb shkrir%u00eb bashk%u00eb p.sh.: lulja e bizeles ka nj%u00ebpistil t%u00eb vet%u00ebm, kurse lulja e tulipanit ka tre pistil%u00eb t%u00eb shkrir%u00eb s%u00eb bashku. %u00c7far%u00ebdolloj pamjeje t%u00eb ket%u00eblulja, q%u00ebllimi i saj %u00ebsht%u00eb t%u00eb t%u00ebrheq%u00eb kafsh%u00ebt q%u00eb do t%u00eb b%u00ebjn%u00eb transportin e pjalmit.Pyetje rreth m%u00ebsimit1.Cilat jan%u00eb tiparet e grupit t%u00eb bim%u00ebve far%u00ebzhveshura?2.P%u00ebrshkruani nd%u00ebrtimin e nj%u00eb bo%u00e7e mashkullore.3.Tregoni nd%u00ebrtimin e lules te bim%u00ebt far%u00ebveshura.4.Argumentoni pse fara b%u00ebn t%u00eb mundur riprodhimin e bim%u00ebve pa pranin%u00eb e ujit.thekupjalmorjakrezashtyll%u00ebzavezorjapistiliovula me trast%u00ebn embrionalekupak%u00ebmb%u00ebzan%u00ebnpetlapetlafij%u00ebza