Page 149 - Demo

Ushqimi mund t%u00eb kontaminohet edhe nga mbetjet e agrokimikateve n%u00eb t%u00eb, si%u00e7 jan%u00eb pesticidet, insekticidet etj., q%u00eb p%u00ebrdoren p%u00ebr mbrojtjen e bim%u00ebve [pem%u00eb, perime] nga mikrobe dhe insekte parazite. Po ashtu, uj%u00ebrat mund t%u00eb ndoten nga helme t%u00eb ndryshme q%u00eb e kan%u00eb burimin nga industria, urbanizimi, trafiku etj. N%u00ebse k%u00ebto uj%u00ebra konsumohen pa trajtimin e duhur, mund t%u00eb helmojn%u00eb organizmin. K%u00ebshtu p%u00ebr shembull, plumbi q%u00eb lirohet n%u00eb mjedis gjat%u00eb djegies s%u00eb benzin%u00ebs me plumb nga automjetet, i kontaminon uj%u00ebrat dhe ushqimet q%u00eb kultivohen af%u00ebr autostradave. N%u00ebse ushqime t%u00eb tilla p%u00ebrdoren p%u00ebr nj%u00eb koh%u00eb t%u00eb gjat%u00eb, ekziston rreziku t%u00eb shfaqet anemia [pagjak%u00ebsia], kanceri dhe s%u00ebmundje t%u00eb tjera. Prandaj duhet t%u00eb konsumojm%u00eb uj%u00eb dhe ushqim sa m%u00eb t%u00eb sh%u00ebndetsh%u00ebm n%u00eb aspektin ekologjik. Hulumtimet kan%u00eb treguar se sasia e plumbit n%u00eb grur%u00eb, mis%u00ebr, dredh%u00ebza, rrush etj., t%u00eb kultivuara af%u00ebr autostradave, %u00ebsht%u00eb shum%u00eb m%u00eb e lart%u00eb se n%u00eb thell%u00ebsi t%u00eb parcelave. Pa marr%u00eb parasysh se p%u00ebr %u00e7far%u00eb helmimi b%u00ebhet fjal%u00eb, duhet t%u00eb k%u00ebrkohet ndihma e mjekut.Parandalimi i helmimit nga ushqimi, dallimi mes infektimit dhe kontaminimit P%u00ebr t%u00eb parandaluar ndotjen e ushqimit, %u00ebsht%u00eb thelb%u00ebsore q%u00eb ai t%u00eb ruhet si%u00e7 duhet, duke p%u00ebrdorur metoda kimike dhe fizike. Metodat kimike aplikohen duke p%u00ebrdorur konservues, ruajtje me krip%u00eb t%u00eb zakonshme, ruajtje me sheqer, me vaj e uthull etj. Me metoda fizike, ushqimi trajtohet n%u00eb temperatur%u00eb t%u00eb lart%u00eb ose t%u00eb ul%u00ebt. Konservuesit si kripa etj., u shtohen produkteve ushqimore, si turshit%u00eb, kungujt, re%u00e7elrat dhe ushqimet e tjera t%u00eb konservuara, p%u00ebr t%u00eb parandaluar aktivitetin mikrobik. Kripa dhe sheqeri pengojn%u00eb rritjen e mikrobeve duke thithur ujin nga qelizat e tyre. Pa uj%u00eb, s%u2019ka jet%u00eb.N%u00ebse n%u00eb organizmin e gjall%u00eb dep%u00ebrtojn%u00eb mikrobe, themi se ai %u00ebsht%u00eb infektuar. Por, n%u00ebse mikrobet gjenden n%u00eb ushqim, themi se ky %u00ebsht%u00eb kontaminuar ose ndotur.Disa lloje mikrobesh q%u00eb shkaktojn%u00eb prishjen e ushqimit.ose ndotur.Figura 2.Disa mikrobe q%u00eb shkaktojn%u00eb prishjen e ushqimit,para se t%u00eb etq%u00ebuka kaluar afatii skadimit.%u00ebnq%u00ebrekomandohetushqimet%u00eb pap%u00ebrpunuara, t%u00eb papastra apoushqimet n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb t%u00eb p%u00ebrshtatshme, duke n%u00eb temperatur%u00eb t%u00eb lart%u00eb,n%u00eb m%u00ebnyr%u00ebq%u00eb t%u00ebq%u00eb t%u00eb gjithapjes%u00ebt e ushqimit t%u00eb jen%u00eb gatuar p%u00ebr burimeteushqimit dhe m%u00ebnyrat e p%u00ebr t%u2019u siguruarq%u00eb%u00ebsht%u00eb i sigurt dhe i sh%u00ebndetsh%u00ebm.Figura 3. K%u00ebshiKampilobakterToksoplasmozaListeriozaSalmonelaNorovirus147