Page 156 - Demo

154Sistemi i riprodhimit te femratSistemi i riprodhimit fem%u00ebror p%u00ebrfshin: vezoret, rrug%u00ebt gjenitale (tubat e Fallopit, uterusi, vagina) dhe organet e jashtme gjenitale (buz%u00ebt e vogla dhe t%u00eb m%u00ebdha/vulva). Te femrat, organet kryesore t%u00eb riprodhimit jan%u00ebvezoret, q%u00eb ndodhen n%u00eb pjes%u00ebn e fundit t%u00eb barkut. Vezoret p%u00ebrmbajn%u00ebqelizat vez%u00eb q%u00eb formohen gjat%u00eb zhvillimit embrional. Q%u00eb n%u00eb %u00e7astin kur lind, vezoret e vajz%u00ebs kan%u00eb deri n%u00eb500 000 qeliza vez%u00eb, t%u00eb cilat nuk jan%u00eb t%u00eb zhvilluara plot%u00ebsisht. Duke filluar nga mosha e pubertetit, af%u00ebrsisht nj%u00eb her%u00eb n%u00eb muaj, nj%u00eb qeliz%u00eb vez%u00eb n%u00eb nj%u00ebr%u00ebn nga vezoret e vazhdon zhvillimin e saj. Kur kjo qeliz%u00eb vez%u00eb arrin pjekurin%u00eb, %u00e7lirohet nga vezorja dhe bie n%u00eb tubat e Fallopit. Ky proces quhet ovulim. Tubat e Fallopit jan%u00eb dy kanale t%u00eb gjata q%u00eb shtrihen nga vezoret deri tek uterusi. N%u00eb qoft%u00eb se gjat%u00ebkalimit n%u00eb tubat e Fallopit qeliza vez%u00eb nuk takohet me asnj%u00eb spermatozoid, pas dy jav%u00ebsh ajo largohet nga uterusi p%u00ebrmes vagin%u00ebs. Ky largim shoq%u00ebrohet me gjakderdhje p%u00ebr 3-5 dit%u00eb, periudh%u00eb q%u00eb njihet si menstruacion. Vagina%u00ebsht%u00eb nj%u00ebtub muskulor q%u00eb shtrihet nga uterusi deri n%u00eb hapjen e vagin%u00ebs jasht%u00eb trupit. Duke pasur mure muskulare, vagina mund t%u00eb zgjerohet dhe ngushtohet. N%u00eb qoft%u00eb se qeliza vez%u00eb takohet me nj%u00eb spermatozoid n%u00eb tubat e Fallopit, at%u00ebher%u00eb t%u00eb dyja qelizat bashkohen dhe formojn%u00ebqeliz%u00ebn e par%u00eb t%u00eb nj%u00eb individi t%u00eb ri, q%u00eb quhet zigot%u00eb. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00ebndodh fekondimi. Veza e fekonduar zhvendoset drejt uterusit. Ky %u00ebsht%u00eb nj%u00eb organ n%u00eb form%u00ebn e nj%u00eb dardhe t%u00eb p%u00ebrmbysur dhe bosh nga brenda, ku zhvillohet embrioni. Gjat%u00eb udh%u00ebtimit t%u00eb saj drejt uterusit, veza e fekonduar fillon t%u00eb ndahet n%u00eb shum%u00eb qeliza. Pas 5 ose 6 dit%u00ebsh ky grumbull qelizash zhytet n%u00eb murin e uterusit, ku fillon t%u00eb zhvillohet nj%u00eb bebe. Zhvillimi embrional te njeriu zgjat n%u00ebnt%u00eb muaj. Kur kalon kjo koh%u00eb, bebja %u00ebsht%u00ebgati t%u00eb dal%u00eb nga trupi i n%u00ebn%u00ebs. Fillimisht, zgjerohet pjesa e fundit e uterusit, e quajtur cerviks/qafa e mitr%u00ebs. Muskujt e uterusit kontraktohen p%u00ebr t%u00eb shtyr%u00ebbeben. K%u00ebshtu, bebja l%u00ebviz ngadal%u00eb n%u00ebp%u00ebr vagin%u00ebn e n%u00ebn%u00ebs, derisa del jasht%u00eb. Pyetje rreth m%u00ebsimit1.Si %u00ebsht%u00eb i nd%u00ebrtuar aparati i riprodhimit te meshkujt?2.Si formohet sperma?3.Si %u00ebsht%u00eb i nd%u00ebrtuar aparati i riprodhimit te femrat?4.%u00c7far%u00eb %u00ebsht%u00eb ovulimi?vezoretubi i mitr%u00ebs(ovidukti)veshja e mitr%u00ebsSistemi i riprodhimit te femratVezavagina