Page 20 - Demo

18Qeliz%u00ebB%u00ebrthama KromozomADN1.6B%u00ebrthama dhe ribozomet p%u00ebrpunojn%u00eb informacionin gjenetikB%u00ebrthama p%u00ebrmban ADN (acid dezoksiribonukleik), molekula q%u00eb mbart informacionin p%u00ebr rritjen dhe shumimin e qeliz%u00ebs. Informacioni ruhet n%u00eb modelin e renditjes s%u00eb nukleotideve (molekulat nd%u00ebrtuese t%u00eb ADN-s%u00eb) n%u00eb molekul%u00ebn e ADN-s%u00eb. Kjo renditje p%u00ebrkthehet n%u00eb nj%u00eb varg aminoacidesh (apo varg polipeptidik) n%u00eb ribozome, t%u00eb cilat gjenden n%u00eb citoplazm%u00eb. A e dini se%u2026B%u00ebrthama e qeliz%u00ebs %u00ebsht%u00eb organeli m%u00eb i madh qelizor dhe ka n%u00eb brend%u00ebsi t%u00eb saj af%u00ebrsisht 2 metra ADN. Si dat%u00eb e zbulimit t%u00eb b%u00ebrtham%u00ebs njihet viti 1831, kur botanisti skocez Robert Braun (Robert Brown) p%u00ebrshkroi n%u00eb nj%u00eb artikull shkencor se n%u00eb brend%u00ebsi t%u00eb qelizave bimore gjenden disa njolla opake, q%u00eb ai i quajti b%u00ebrthama.B%u00ebrthama dhe kromozomet B%u00ebrthama B%u00ebrtham%u00ebzaQeliz%u00ebB%u00ebrtham%u00ebB%u00ebrtham%u00ebzaPore b%u00ebrthamoreB%u00ebrthama dhe informacioni gjenetikB%u00ebrthama %u00ebsht%u00eb organeli q%u00eb p%u00ebrmban shumic%u00ebn e ADN-s%u00eb s%u00eb qelizave eukariote. Prania e saj %u00ebsht%u00ebpika kryesore e dallimit midis qelizave prokariote dhe atyre eukariote. Megjith%u00ebse shumica e qelizave eukariote kan%u00eb nj%u00eb b%u00ebrtham%u00eb, ka edhe p%u00ebrjashtime. P%u00ebr shembull, qelizat e kuqe t%u00eb gjakut t%u00eb njeriut nuk kan%u00eb b%u00ebrtham%u00eb, kurse parameci ka dy b%u00ebrthama. B%u00ebrthama %u00ebsht%u00eb organeli m%u00eb i madh n%u00eb qeliz%u00ebdhe, zakonisht, vendoset n%u00eb qend%u00ebr t%u00eb saj. Ka edhe raste, si n%u00eb disa qeliza bimore, ku b%u00ebrthama vendoset n%u00eb periferi t%u00eb qeliz%u00ebs. B%u00ebrthama ndahet nga citoplazma prej nj%u00eb membrane t%u00eb dyfisht%u00eb, q%u00eb formon mb%u00ebshtjelljen b%u00ebrthamore. Kjo mb%u00ebshtjellje %u00ebsht%u00eb pjes%u00eb e nj%u00eb sistemi membranash n%u00eb brend%u00ebsi t%u00eb qeliz%u00ebs, i quajtur rrjeti endoplazmatik. T%u00eb dyja membranat q%u00eb formojn%u00eb mb%u00ebshtjelljen b%u00ebrthamore p%u00ebrshkohen nga poret b%u00ebrthamore, me an%u00eb t%u00eb s%u00eb cilave b%u00ebrthama komunikon me citoplazm%u00ebn. N%u00eb b%u00ebrtham%u00eb, p%u00ebrmes poreve b%u00ebrthamore, dalin dhe hyjn%u00eb vazhdimisht jone, molekula t%u00eb vogla dhe makromolekula. N%u00ebbrend%u00ebsi t%u00eb b%u00ebrtham%u00ebs ka proteina, ADN dhe ARN (acid ribonukleik). ADN-ja dhe ARN-ja quhen s%u00eb bashku acide nukleike. Numri i molekulave t%u00eb ADN-s%u00eb n%u00eb b%u00ebrtham%u00eb%u00ebsht%u00eb karakteristik%u00eb e nj%u00eb lloji,