Page 22 - Demo
P. 22
201.7Sistemi i brendsh%u00ebm membranorN%u00eb brend%u00ebsi t%u00eb qelizave eukariote gjendet nj%u00eb sistem membranash q%u00eb ndajn%u00eb sektor%u00eb t%u00eb ve%u00e7ant%u00ebnga citoplazma, prej t%u00eb cil%u00ebve, dy me kryesor%u00ebt jan%u00eb rrjeti endoplazmatik dhe aparati i Golxhit. I gjith%u00eb sistemi i brendsh%u00ebm i membranave komunikon n%u00ebp%u00ebrmjet vezikulave/fshik%u00ebzave t%u00eb vogla q%u00ebtransferojn%u00eb materiale nga nj%u00ebri sektor te tjetri. Rrjeti endoplazmatikRrjeti endoplazmatik (RE) %u00ebsht%u00eb nj%u00eb rrjet qeskash dhe gypash t%u00eb formuar nga membrana. Ky organel kompleks i qeliz%u00ebs fillon nga mb%u00ebshtjellja b%u00ebrthamore dhe shtrihet n%u00eb t%u00eb gjith%u00eb qeliz%u00ebn. RE-ja sh%u00ebrben si sistem transporti p%u00ebr molekulat q%u00ebkan%u00eb nj%u00eb destinacion t%u00eb caktuar, n%u00eb ndryshim nga molekulat q%u00eb pluskojn%u00eb t%u00eb lira n%u00eb citoplazm%u00eb. P%u00ebrmasa dhe struktura e RE-s%u00eb p%u00ebrcaktohen nga funksioni i qeliz%u00ebs. Ka qeliza, si ato prokariote dhe qelizat e kuqe t%u00eb gjakut, q%u00eb nuk kan%u00ebRE. Kurse qelizat q%u00eb prodhojn%u00eb shum%u00eb proteina, si qelizat e m%u00ebl%u00e7is%u00eb dhe t%u00eb pankreasit, e kan%u00eb shum%u00eb t%u00eb zhvilluar RE-n%u00eb.RE-ja %u00ebsht%u00eb dy llojesh: rrjeti endoplazmatik i ashp%u00ebr dhe rrjeti endoplazmatik i l%u00ebmuar. Membranat e tyre jan%u00ebnj%u00ebsoj sa i p%u00ebrket nd%u00ebrtimit, por n%u00eb p%u00ebrgjith%u00ebsi kan%u00eb forma t%u00eb ndryshme. K%u00ebshtu, rrjeti endoplazmatik i ashp%u00ebr ka membrana n%u00eb form%u00eb disqesh apo qeskash t%u00eb shtypura, kurse membranat e rrjetit endoplazmatik t%u00eb l%u00ebmuar jan%u00eb n%u00ebform%u00eb gypash. RE-ja i ashp%u00ebr %u00ebsht%u00eb quajtur k%u00ebshtu sepse n%u00ebsip%u00ebrfaqe t%u00eb membranave t%u00eb tij ka ribozome, t%u00eb cilat i japin pamjen karakteristike kur shikohet n%u00eb mikroskop elektronik. RE-ja i ashp%u00ebr %u00ebsht%u00eb i lidhur me mb%u00ebshtjelljen b%u00ebrthamore, duke krijuar mund%u00ebsin%u00eb q%u00eb k%u00ebto dy organele t%u00eb komunikojn%u00eb. Ribozomet n%u00eb sip%u00ebrfaqen e membranave t%u00eb RE-s%u00eb s%u00eb ashp%u00ebrsintetizojn%u00eb proteina nuk e kryejn%u00eb funksionin e tyre n%u00ebA e dini se%u2026Rrjeti endoplazmatik %u00ebsht%u00eb v%u00ebzhguar p%u00ebr her%u00eb t%u00eb par%u00eb me mikroskop me drit%u00eb n%u00eb vitin 1897 nga Garnieri, i cili e quajti ergastoplaz%u00ebm. Por, si organel i plot%u00eb, ai %u00ebsht%u00eb p%u00ebrshkruar pasi u pa n%u00eb mikroskop elektronik nga Porteri dhe bashk%u00ebpun%u00ebtor%u00ebt, n%u00eb vitin 1945. Edhe emri me t%u00eb cilin njihet sot i %u00ebsht%u00eb vendosur nga Porteri, n%u00eb 1953-shin. Kurse aparati i Golxhit %u00ebsht%u00eb zbuluar nga Camillo Golgi, q%u00eb %u00ebsht%u00eb vler%u00ebsuar me %u00e7mim \Sistemi i brendsh%u00ebm membranor i qeliz%u00ebs. Rrjeti endoplazmatik Aparati i Golxhit, i par%u00eb n%u00eb mikroskop elektronikREP i l%u00ebmuarRibozomeREP i ashp%u00ebr

