Page 45 - Demo
P. 45
N%u00eb shumic%u00ebn e pakurrizor%u00ebve, tretja e realizuar prej tyre %u00ebsht%u00eb jasht%u00ebqelizore. Te kafsh%u00ebt e thjeshta shfaqet nj%u00eb zgav%u00ebr q%u00eb sh%u00ebrben thjesht si nj%u00eb hap%u00ebsir%u00eb p%u00ebr t%u00eb komunikuar me mjedisin e jasht%u00ebm. Shembull tipik %u00ebsht%u00eb hidra.Hidra, si nj%u00eb kafsh%u00eb knidare mishngr%u00ebn%u00ebse, e kap gjahun e saj me tentakulat q%u00eb i rrethojn%u00eb goj%u00ebn. Fal%u00eb tentakulave, ushqimi shtyhet n%u00eb goj%u00eb dhe m%u00eb pas n%u00eb zgav%u00ebr, ku do t%u00eb filloj%u00eb tretja. Duke qen%u00eb se b%u00ebn tretje jasht%u00ebqelizore, qelizat e zgavr%u00ebs prodhojn%u00eb enzima, t%u00eb cilat ndihmojn%u00eb n%u00eb tretjen e ushqimit. Pas tretjes s%u00eb ushqimit, pjes%u00ebt e patretura q%u00eb mbeten n%u00eb zgav%u00ebr, p%u00ebrmes s%u00eb nj%u00ebjt%u00ebs zgav%u00ebr dalin jasht%u00eb, pra goja sh%u00ebrben si p%u00ebr marrjen e ushqimit, ashtu edhe p%u00ebr nxjerrjen e mbeturinave.Edhe nj%u00eb pjes%u00eb e madhe e krimbave t%u00eb shtypur zot%u00ebron nj%u00eb zgav%u00ebr t%u00eb pajisur me nj%u00eb hapje. Ushqimi i marr%u00eb p%u00ebrmes goj%u00ebs tretet n%u00eb zgav%u00ebr e vet%u00ebm kur ajo t%u00eb jet%u00eb boshatisur, krimbi mund t%u00eb marr%u00eb nj%u00eb sasi tjet%u00ebr ushqimi. Si%u00e7 duket, kjo nuk %u00ebsht%u00eb nj%u00eb tretje e p%u00ebrshtatshme p%u00ebr kafsh%u00ebt q%u00eb kan%u00eb nevoj%u00eb p%u00ebr energji t%u00eb m%u00ebdha, sepse kryejn%u00eb l%u00ebvizje t%u00eb m%u00ebdha.Krimbi i shiut %u00ebsht%u00eb nj%u00eb kafsh%u00eb pakurrizore shum%u00ebqelizore, me nj%u00eb trup t%u00eb organizuar si nj%u00eb tub i futur brenda tubit. Gypi tret%u00ebs ka dy dalje: goj%u00ebn dhe anusin. Goja sh%u00ebrben p%u00ebr marrjen e ushqimit, nd%u00ebrsa anusi p%u00ebr nxjerrjen e mbeturinave. Nga goja, ushqimi kalon n%u00eb ezofag e m%u00eb pas n%u00eb nj%u00eb zgjerim ku ushqimi do t%u00eb p%u00ebrpunohet. Ushqimi ec%u00ebn vet%u00ebm n%u00eb nj%u00eb drejtim dhe pasi jan%u00eb marr%u00eb t%u00eb gjitha l%u00ebnd%u00ebt e nevojshme, mbeturinat dalin p%u00ebrmes anusit.Karkaleci %u00ebsht%u00eb nj%u00eb insekt, i cili ashtu si krimbi i shiut, ka nj%u00eb gyp tret%u00ebs n%u00eb form%u00eb tubi me shum%u00eb dhom%u00ebza tret%u00ebse, t%u00eb ndara n%u00eb: zorr%u00ebn e p%u00ebrparme q%u00eb ka ezofagun dhe gush%u00ebn, zorr%u00ebn e mesme dhe zorr%u00ebn e pasme. Sistemi i organeve t%u00eb tretjes te pakurrizor%u00ebtA e dini se%u2026Tretja m%u00eb e thjesht%u00eb b%u00ebhet brenda qelizave. Kapja e cop%u00ebzave t%u00eb ushqimit dhe futja e tyre brenda qeliz%u00ebs s%u00eb vetme te nj%u00ebqelizor%u00ebt b%u00ebhet me %u201cg%u00eblltitje%u201d. Vakuolat p%u00ebrmbajn%u00eb ushqimin e futur brenda qeliz%u00ebs, i cili pasi tretet nga enzimat, zb%u00ebrthehet n%u00eb l%u00ebnd%u00eb m%u00eb t%u00eb thjeshta q%u00eb p%u00ebrdoren nga qeliza p%u00ebr jet%u00ebn e saj. Tretja brendaqelizore takohet te nj%u00ebqelizor%u00ebt, si: ameba, parameci, sfungjer%u00ebt. Sistemi tret%u00ebs te sfungjeriTretja te hidraTretja te planariazorrafaringu432.7
