Page 51 - Demo
P. 51
49Zemra p%u00ebrb%u00ebhet nga kat%u00ebr dhoma: dy parabarkushe dhe dy barkushe. Secila prej gjysmave t%u00eb zemr%u00ebs ka nj%u00eb parabarkushe q%u00eb e pompon at%u00eb. K%u00ebto dy dhoma jan%u00eb t%u00eb ndara nga nj%u00eb kllap%u00ebz (valvul), e cila lejon kalimin e gjakut vet%u00ebm n%u00eb nj%u00eb drejtim; pra, vet%u00ebm nga parabarkushja n%u00eb barkushe. Kllap%u00ebza e an%u00ebs s%u00eb djatht%u00eb p%u00ebrb%u00ebhet nga tri flet%u00ebza, nd%u00ebrsa kllap%u00ebza e an%u00ebs s%u00eb majt%u00eb, nga dy t%u00eb tilla.Gjithashtu, midis barkusheve dhe en%u00ebve q%u00eb dalin prej tyre, ka kllap%u00ebza n%u00eb form%u00ebn e gjysm%u00ebh%u00ebn%u00ebs, t%u00eb cilat mund%u00ebsojn%u00eb q%u00eb gjaku t%u00eb dal%u00eb dhe t%u00eb mos kthehet s%u00ebrish n%u00eb zem%u00ebr. Megjith%u00ebse v%u00ebllimi i dy barkusheve %u00ebsht%u00eb i nj%u00ebjt%u00eb, muskulatura e barkushes s%u00eb majt%u00eb %u00ebsht%u00eb m%u00eb e zhvilluar. Ajo pompon gjakun e pasur me oksigjen dhe me l%u00ebnd%u00eb ushqyese, p%u00ebr t%u2019i shp%u00ebrndar%u00eb n%u00eb gjith%u00eb trupin, kurse barkushja e djatht%u00eb siguron trysnin%u00eb e nevojshme p%u00ebr ta shtyr%u00eb gjakun e pasuruar me dioksid karboni deri n%u00eb mushk%u00ebri.A e dini se%u2026Zemra %u00ebsht%u00eb organ muskulor, me madh%u00ebsi sa nj%u00eb grusht dhe me mas%u00eb rreth 300 g (tek i rrituri).Gjat%u00eb 70 viteve, sa %u00e7%u2019%u00ebsht%u00eb dhe mosha mesatare e njeriut, zemra rreh plot 2,5 miliard%u00eb her%u00eb. I gjith%u00eb ky proces siguron pompimin e rreth 300 milion%u00eb litrave gjak.Nd%u00ebrtimi i zemr%u00ebs aorta drejt (kok%u00ebs dhe krah%u00ebve)vena kavaarterja mushk%u00ebrore e djatht%u00ebvena mushk%u00ebrore e djatht%u00ebvena mushk%u00ebrore e majt%u00ebarterja mushk%u00ebrore e majt%u00ebaortagjak i varf%u00ebr me O2gjak i pasur me O2veshorja e djatht%u00ebveshorja e majt%u00ebbarkushja e djatht%u00ebbarkushja e majt%u00ebRrahjet e zemr%u00ebsZemra %u00ebsht%u00eb nj%u00eb organ q%u00eb punon n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb ritmike. Tkurrjet e saj mund t%u2019i dallojm%u00eb p%u00ebrmes pulsit q%u00eb ndiejm%u00eb n%u00eb disa arterie sip%u00ebrfaq%u00ebsore, si p.sh., tkurrjet n%u00eb an%u00ebn e brendshme t%u00eb nyj%u00ebs s%u00eb dor%u00ebs, qaf%u00ebs etj. Te nj%u00eb i rritur, zemra rreh 60-72 her%u00eb n%u00eb minut%u00eb. Kur trupi bie n%u00eb qet%u00ebsi (ose kur flem%u00eb), ritmi i pun%u00ebs s%u00eb zemr%u00ebs ulet. Gjat%u00eb nj%u00eb pune ose nj%u00eb aktiviteti q%u00eb k%u00ebrkon p%u00ebrqendrim t%u00eb madh fizik, ritmi shtohet, deri n%u00eb 200 rrahje n%u00eb minut%u00eb.N%u00ebse zemra shk%u00ebputet nga trupi dhe vendoset n%u00eb nj%u00eb mjedis t%u00eb p%u00ebrshtatsh%u00ebm (tret%u00ebsir%u00eb fiziologjike me NaCl 0,9%), ajo vazhdon t%u00eb rrah%u00eb n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb ritmike. Ky automatizim vjen si rezultat i nxitjes q%u00eb lind n%u00eb nj%u00eb Sistemi i organeve t%u00eb qarkullimit t%u00eb gjakut, zemra dhe en%u00ebt e gjakut2.10
