Page 53 - Demo
P. 53
51Muskujt q%u00eb jan%u00eb pran%u00eb venave, gjat%u00eb l%u00ebvizjes s%u00eb tyre, e ndihmojn%u00eb gjakun t%u00eb kthehet s%u00ebrish n%u00eb zem%u00ebr. P%u00ebr shkak t%u00eb disa faktor%u00ebve, si: q%u00ebndrimi shtrir%u00eb p%u00ebr nj%u00eb koh%u00eb t%u00eb gjat%u00eb (n%u00eb rastin e ndonj%u00eb s%u00ebmundjeje), marrja e barnave q%u00eb nxitin mpiksjen e gjakut etj., n%u00eb en%u00ebt e gjakut mund t%u00eb krijohet nj%u00eb mas%u00eb e mpiksur, e cila n%u00eb mjek%u00ebsi quhet tromboz%u00eb. N%u00ebse masa e mpiksur shkon n%u00eb mushk%u00ebri, n%u00eb zem%u00ebr apo n%u00eb organe t%u00eb tjera jet%u00ebsore, mund t%u00eb rrezikoj%u00eb seriozisht jet%u00ebn e njeriut.Funksionet e sistemit t%u00eb qarkullimit t%u00eb gjakutGjaku %u00ebsht%u00eb nj%u00eb element mjaft i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm p%u00ebr funksionimin e organizmit. Disa nga funksionet kryesore t%u00eb tij jan%u00eb: transportues, homeostatik, mbrojt%u00ebs.%u2022Funksioni transportuesMe an%u00eb t%u00eb gjakut, transportohen l%u00ebnd%u00ebt ushqimore, gazet oksigjen dhe dioksid karboni, hormonet,nxeht%u00ebsia (e cila kalon nga organet m%u00eb t%u00eb nxehta tek organet m%u00eb t%u00eb ftohta) etj.%u2022Funksioni homeostatikDuke qarkulluar n%u00eb mbar%u00eb organizmin, gjaku p%u00ebson ndryshime t%u00eb p%u00ebrb%u00ebrjes s%u00eb l%u00ebnd%u00ebve dhe t%u00eb vetive t%u00eb tij fizike.%u2022Funksioni mbrojt%u00ebsN%u00eb jet%u00ebn e p%u00ebrditshme, organizmi yn%u00eb %u00ebsht%u00eb i ekspozuar ndaj nj%u00eb numri t%u00eb madh agjent%u00ebsh mikrobik%u00eb. Futja e tyre n%u00eb organiz%u00ebm nxit formimin e kund%u00ebrtrupave (antitrupave). Kjo b%u00ebn q%u00eb rruazat e bardha t%u00eb krijojn%u00eb mbrojtje t%u00eb fuqishme ndaj k%u00ebtyre mikrobeve dhe produkteve t%u00eb tyre. Nd%u00ebrkaq, n%u00eb raste aksidentesh, mekanizmi i mpiksjes s%u00eb gjakut e mbron organizmin nga gjakderdhja (hemorragjia).zemraarterja muskuloremuskul i l%u00ebmuarvenaqeliz%u00eb gjakuPyetje rreth m%u00ebsimit1.N%u00ebse zemra juaj sot rreh rreth 72 her%u00eb n%u00eb minut%u00eb, sa rrahje ka b%u00ebr%u00eb ajo n%u00eb mosh%u00ebn 10-vje%u00e7are? Po n%u00eb mosh%u00ebn 12-vje%u00e7are?2.P%u00ebrkufizoni konceptet sistol%u00eb, diastol%u00eb.3.%u00c7far%u00eb roli kan%u00eb dieta e duhur dhe aktiviteti fizik n%u00eb pun%u00ebn e zemr%u00ebs? Argumentoni p%u00ebrgjigjen.4.Pse en%u00ebt q%u00eb furnizojn%u00eb zemr%u00ebn jan%u00eb shum%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme p%u00ebr pun%u00ebn e saj?
