Page 65 - Demo

63Sip%u00ebrfaqja e brendshme e rrug%u00ebve ku kalon ajri, %u00ebsht%u00eb e pajisur me qeliza epiteliale, t%u00eb cilat kan%u00eb qerpik%u00eb, si dhe me qeliza q%u00eb prodhojn%u00eb mukus. Kokrrizat e pluhurit ose bakteret e ndryshme mbeten n%u00eb mukus dhe m%u00eb pas, me ndihm%u00ebn e qerpik%u00ebve, nxirren jasht%u00eb p%u00ebr t%u00eb kaluar n%u00eb fyt, ezofag e pastaj n%u00eb lukth, ku shkat%u00ebrrohen. Nikotina e duhanit i paralizon qerpik%u00ebt dhe nxit prodhimin e mukusit, i cili zvog%u00eblon diametrin e rrug%u00ebve t%u00eb ajrit dhe pengon l%u00ebvizjen e tij t%u00eb lirshme. Gjat%u00eb kalimit n%u00eb rrug%u00ebt e frym%u00ebmarrjes, ajri jo vet%u00ebm q%u00eb ngrohet, por edhe pasurohet me avuj uji. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb, ai fiton lag%u00ebshtir%u00ebn e duhur. Po k%u00ebshtu, n%u00eb gurmaz (laring) ndodhen disa struktura q%u00eb quhen korda zanore. N%u00eb ndikimin e rrym%u00ebs s%u00eb ajrit, ato dridhen dhe prodhojn%u00eb tinguj t%u00eb ndrysh%u00ebm. Artikulimi i tyre krijon mund%u00ebsin%u00eb e t%u00eb folurit. Oksigjeni i thithur p%u00ebrmes frym%u00ebmarrjes p%u00ebrfundon n%u00eb gjak, nd%u00ebrsa dioksidi i karbonit i prodhuar nga qelizat, del nga gjaku jasht%u00eb trupit, p%u00ebrmes frym%u00ebnxjerrjes. Shk%u00ebmbimi i oksigjenit me dioksidin e karbonit quhet shk%u00ebmbimgazesh, i cili kryhet n%u00eb alveolat e mushk%u00ebrive. Alveolat kan%u00eb mure t%u00eb holla e t%u00eb lag%u00ebshta dhe p%u00ebrshkohen nga shum%u00eb kapilar%u00eb t%u00eb holl%u00eb gjaku. Sip%u00ebrfaqja ku kryhet shk%u00ebmbimi i gazeve %u00ebsht%u00eb mjaft e madhe, sepse mushk%u00ebrit%u00eb p%u00ebrmbajn%u00eb miliona alveola. P%u00ebrqindja e dioksidit t%u00eb karbonit n%u00eb atmosfer%u00eb %u00ebsht%u00eb m%u00eb e ul%u00ebt, n%u00eb raport me CO2 q%u00eb rrjedh n%u00eb gjak drejt kapilar%u00ebve t%u00eb mushk%u00ebrive. K%u00ebshtu, dioksidi i karbonit kalon nga kapilari i gjakut n%u00eb alveol%u00eb, nd%u00ebrsa oksigjeni b%u00ebn t%u00eb kund%u00ebrt%u00ebn. Gjat%u00eb thithjes s%u00eb ajrit, diafragma ulet, nd%u00ebrkoh%u00eb q%u00eb muskujt nd%u00ebrbrinjor%u00eb tkurren dhe shtyjn%u00eb lart dhe jasht%u00eb brinj%u00ebt. V%u00ebllimi i kafazit t%u00eb kraharorit rritet dhe mushk%u00ebrit%u00eb zgjerohen duke marr%u00eb aj%u00ebr nga jasht%u00eb. Gjat%u00eb nxjerrjes s%u00eb ajrit, diafragma dhe muskujt nd%u00ebrbrinjor%u00eb l%u00ebshohen, brinj%u00ebt i afrohen nj%u00ebra-tjetr%u00ebs dhediafragma ngrihet s%u00ebrish. V%u00ebllimi i kafazit t%u00eb kraharorit zvog%u00eblohet dhe ajri del n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb pasive A e dini se%u2026Gjat%u00eb gjith%u00eb jet%u00ebs son%u00eb, ritmi i frym%u00ebmarrjes ndihet, por frekuenca e tij ndryshon ndjesh%u00ebm. Pra, nj%u00eb f%u00ebmij%u00eb i porsalindur merr dhe nxjerr frym%u00eb 60 her%u00eb n%u00eb minut%u00eb, nd%u00ebrsa te nj%u00eb i rritur, frekuenca e frym%u00ebmarrjes %u00ebsht%u00eb rreth 16-18 her%u00eb.Mushk%u00ebrit%u00eb e dikujt q%u00eb merret me sport, jan%u00eb n%u00eb gjendje t%u00eb mbajn%u00eb m%u00eb shum%u00eb oksigjen sesa mushk%u00ebrit%u00eb e nj%u00eb njeriu t%u00eb zakonsh%u00ebm.Procesi i frym%u00ebmarrjesShk%u00ebmbimi i gazeve n%u00eb alveola (hoj%u00ebza)2.16Procesi i frym%u00ebmarrjes