Page 68 - Demo

Frym%u00ebmarrja me trake tek insektetInsektet jan%u00eb t%u00eb pajisura me nj%u00eb sistem trakeal t%u00eb frym%u00ebshk%u00ebmbimit. Ai p%u00ebrb%u00ebhet nga nj%u00eb rrjet%u00eb gypash me aj%u00ebr, q%u00eb deg%u00ebzohen dhe dep%u00ebrtojn%u00eb n%u00eb %u00e7do pjes%u00eb t%u00eb trupit t%u00eb insektit. Gypat m%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenj, q%u00eb quhen trake, hapen n%u00eb sip%u00ebrfaqen e trupit. Prej tyre dalin gypa t%u00eb holl%u00eb, q%u00eb p%u00ebrfundojn%u00eb t%u00eb mbyllur. Pjesa fundore e k%u00ebtyre gypave, zgjerohet dhe %u00ebsht%u00eb vazhdimisht e lagur. N%u00eb k%u00ebt%u00eb pjes%u00eb ndodh edhe shk%u00ebmbimi i gazeve, oksigjen dhe dioksidkarboni. Ky proces ndodh normalisht n%u00eb insektet me trup t%u00eb vog%u00ebl, nd%u00ebrsa n%u00eb insektet me trup t%u00eb madh ndodh ajrosja n%u00ebp%u00ebrmjet k%u00ebtij sistemi trakeal, duke b%u00ebr%u00eb zgjerimin dhe ngushtimin e k%u00ebtyre gypave si t%u00eb ishin nj%u00eb fizarmonik%u00eb.Frym%u00ebshk%u00ebmbimi me branshi te peshqitBranshit%u00eb te peshqit mbrohen nga kapak%u00ebt bronkial%u00eb. Jetesa e peshqve %u00ebsht%u00eb p%u00ebrshtatur m%u00eb s%u00eb miri me ujin, duke b%u00ebr%u00eb q%u00eb branshit%u00eb t%u00eb jen%u00eb vazhdimisht n%u00eb uj%u00eb t%u00eb fresk%u00ebt. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb, oksigjeni i tretur n%u00eb uj%u00eb bie n%u00eb kontakt me sip%u00ebrfaqen e branshive dhe k%u00ebtu ndodh edhe shk%u00ebmbimi i tij me dioksidin e karbonit, q%u00eb ndodhet n%u00eb en%u00ebt e gjakut t%u00eb peshkut. Branshit%u00eb kan%u00eb nj%u00eb sip%u00ebrfaqe t%u00eb madhe. Secila branshi %u00ebsht%u00eb e p%u00ebrb%u00ebr%u00eb nga qindra fije, sip%u00ebrfaqja e sip%u00ebrme dhe e poshtme e saj %u00ebsht%u00eb e mbuluar nga nj%u00eb rresht palosjesh q%u00eb quhen fij%u00ebza. T%u00eb gjitha k%u00ebto struktura s%u00eb bashku p%u00ebrb%u00ebjn%u00eb nj%u00eb sip%u00ebrfaqe t%u00eb madhe, p%u00ebrmes s%u00eb cil%u00ebs ndodh shk%u00ebmbimi i gazeve. Rrjedha e gjakut nga ana e brendshme e sip%u00ebrfaqes dhe uji nga ana e jashtme e sip%u00ebrfaqes ndjekin drejtime t%u00eb kund%u00ebrta. K%u00ebto rrjedhje t%u00eb kund%u00ebrta ndihmojn%u00eb n%u00eb shk%u00ebmbimin e gazeve.Frym%u00ebmarrja te karkaleciFrym%u00ebmarrja te peshqitqese ajri spirakulat trakea66A e dini se%u2026Shumica e gjallesave kan%u00eb nevoj%u00eb p%u00ebr oksigjen q%u00eb t%u00eb mbijetojn%u00eb. N%u00eb fakt, frym%u00ebmarrja e v%u00ebrtet%u00eb ndodh n%u00eb qeliz%u00eb, n%u00eb mitokondri, ku l%u00ebnda ushqyese (sheqeri) digjet me oksigjen p%u00ebr t%u00eb prodhuar dioksid karboni, uj%u00eb dhe energji, t%u00eb cil%u00ebn e shfryt%u00ebzojn%u00eb p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrballuar t%u00eb gjitha l%u00ebvizjet.2.17Mekanizmi i frym%u00ebshk%u00ebmbimit n%u00eb uj%u00eb dhe n%u00eb tok%u00eb