Page 72 - Demo

70Si t%u00eb gjith%u00eb organizmat e tjer%u00eb q%u00eb jetojn%u00eb n%u00eb tok%u00eb, edhe njeriu p%u00ebrballet me problemet e sigurimit dhe ruajtjes s%u00eb ujit, si dhe me largimin e krip%u00ebrave t%u00eb tep%u00ebrta e t%u00eb mbetjeve. P%u00ebr zgjidhjen e k%u00ebtyre problemeve na vjen n%u00eb ndihm%u00eb sistemi yn%u00eb i tajitjes (ekskretimit), i cili kryen dy detyra kryesore: largon mbetjet e panevojshme p%u00ebrmes prodhimit t%u00eb urin%u00ebs dhe rregullon p%u00ebrmbajtjen e ujit n%u00eb organiz%u00ebm.A e dini se%u2026Nj%u00eb person prodhon rreth 3 x 1012 litra urin%u00eb gjat%u00eb jet%u00ebs s%u00eb tij. M%u00eb shum%u00eb gjak rrjedh n%u00eb veshka sesa n%u00eb zem%u00ebr, m%u00ebl%u00e7i dhe tru. Brenda nj%u00eb ore, n%u00eb veshka qarkullojn%u00eb 56 litra gjak.Nd%u00ebrtimi i veshk%u00ebsEkskretim (tajitje) quhet procesi i eliminimit t%u00eb produkteve t%u00eb panevojshme nga organizmi. Ai realizohet n%u00eb m%u00ebnyra t%u00eb ndryshme dhe me pjes%u00ebmarrjen e disa organeve. Sa her%u00eb q%u00eb frym%u00ebnxjerrim, mushk%u00ebrit%u00eb tona tajitin (ekskretojn%u00eb) jasht%u00eb dioksidin e karbonit dhe nj%u00eb pjes%u00eb t%u00eb avujve t%u00eb ujit. Uji i tep%u00ebrt ekskretohet n%u00eb form%u00ebn e djers%u00ebs, me an%u00eb t%u00eb l%u00ebkur%u00ebs, dhe n%u00eb form%u00ebn e urin%u00ebs, n%u00ebp%u00ebrmjet veshkave. N%u00eb m%u00ebl%u00e7in%u00eb ton%u00eb, amoniaku shnd%u00ebrrohet n%u00eb nj%u00eb p%u00ebrb%u00ebrje azoti m%u00eb pak toksike, si%u00e7 %u00ebsht%u00eb ureja. Ureja transportohet p%u00ebrmes rrym%u00ebs s%u00eb gjakut n%u00eb veshk%u00eb dhe q%u00eb aty largohet nga gjaku. Gjithsesi, rregullatori m%u00eb i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm i ekuilibrit midis ujit dhe l%u00ebnd%u00ebve t%u00eb tjera %u00ebsht%u00eb sistemi urinar, me veshk%u00ebn si organ kryesor.Veshkat pastrojn%u00eb gjakunVeshkat jan%u00eb organe shum%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme, p%u00ebr shkak t%u00eb rolit t%u00eb tyre n%u00eb rregullimin e sasis%u00eb s%u00eb ujit dhe t%u00eb krip%u00ebrave n%u00eb plazm%u00ebn e gjakut. Veshkat jan%u00eb nj%u00eb %u00e7ift organesh n%u00eb gj%u00ebndra mbiveshkoreven%u00eb veshkorearterie veshkorekorja e veshk%u00ebspiramidat e veshk%u00ebsuret%u00ebrlegeni i veshk%u00ebs2.19Sistemi i organeve t%u00eb tajitjes