Page 73 - Demo

71form%u00ebn e fasules, me ngjyr%u00eb kafe n%u00eb t%u00eb kuq%u00ebrremt%u00eb e me madh%u00ebsi 10 cm. Ato ndodhen n%u00eb pjes%u00ebn e fundit t%u00eb shpin%u00ebs. %u00c7do veshk%u00eb ka madh%u00ebsin%u00eb e nj%u00eb grushti t%u00eb vog%u00ebl. Secila veshk%u00eb %u00ebsht%u00eb nj%u00eb organ i nd%u00ebrlikuar, i p%u00ebrb%u00ebr%u00eb prej af%u00ebrsisht 1 milion nj%u00ebsish mikroskopike gjakpastruese, t%u00eb cilat quhen nefrone.Urina q%u00eb formohet n%u00eb veshka, largohet prej tyre p%u00ebrmes dy gypave t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb, q%u00eb quhen ureter%u00eb. T%u00eb dy ureter%u00ebt e %u00e7ojn%u00eb urin%u00ebn drejt fshik%u00ebz%u00ebs s%u00eb urin%u00ebs. Muret e k%u00ebsaj fshik%u00ebze p%u00ebrmbajn%u00eb muskuj t%u00eb l%u00ebmuar. Gjat%u00eb urinimit, urina largohet nga trupi n%u00ebp%u00ebrmjet nj%u00eb gypi t%u00eb shkurt%u00ebr q%u00eb njihet me emrin uretra.Procesi i urinimit kontrollohet nga nj%u00eb muskul sfinkter, q%u00eb ndodhet n%u00eb vendin e bashkimit t%u00eb uretr%u00ebs me fshik%u00ebz%u00ebn e urin%u00ebs. N%u00ebse do t%u00eb b%u00ebnim nj%u00eb prerje gjat%u00ebsore t%u00eb veshk%u00ebs, do t%u00eb dallonim: nj%u00eb pjes%u00eb solide, n%u00eb t%u00eb cil%u00ebn formohet urina e p%u00ebrb%u00ebr%u00eb nga korja dhe pjesa palcore, ku dallohen gypat e nefroneve. Secili prej nefroneve %u00ebsht%u00eb i p%u00ebrb%u00ebr%u00eb nga kapsula e Baumanit, brenda s%u00eb cil%u00ebs gjenden shum%u00eb kapilar%u00eb q%u00eb formojn%u00eb glomerul%u00ebn. Kapsula vazhdon me nj%u00eb gyp t%u00eb holl%u00eb, i cili p%u00ebrfundon n%u00eb nj%u00eb gyp t%u00eb gjer%u00eb mbledh%u00ebs (q%u00eb quhet legeni i veshk%u00ebs).Nefronet jan%u00eb tuba t%u00eb vegj%u00ebl q%u00eb gjenden n%u00eb veshk%u00eb, t%u00eb pajisur me kapsula (kapsula e Baumanit) n%u00eb form%u00ebn e kup%u00ebs, t%u00eb cilat rrethojn%u00eb nj%u00eb l%u00ebmsh t%u00eb ngjeshur kapilar%u00ebsh gjaku (glomerula). K%u00ebta kapilar%u00eb filtrojn%u00eb mbetjet e gjakut, duke mbajtur molekulat e dobishme dhe duke prodhuar urin%u00ebn. Nefroni %u00ebsht%u00eb nj%u00ebsia baz%u00eb funksionale e veshk%u00ebs. Aty ndodh procesi i formimit t%u00eb urin%u00ebs, i cili kalon n%u00ebp%u00ebr tri faza: filtrimi, rip%u00ebrthithja dhe sekretimi.Filtrimi fillon n%u00eb kapsul%u00ebn n%u00eb form%u00eb kupe, t%u00eb quajtur kapsula e Baumanit. Brenda %u00e7do kapsule hyn nj%u00eb arteriol%u00eb, e cila ndahet n%u00eb nj%u00eb rrjet shum%u00eb t%u00eb holl%u00eb kapilar%u00ebsh, q%u00eb njihen me emrin glomerul%u00eb. Glomerulat veprojn%u00eb si pajisje t%u00eb vogla filtruese. Kur gjaku hyn n%u00eb glomerul%u00eb, ai ka nj%u00eb trysni t%u00eb mjaftueshme p%u00ebr t%u00eb detyruar molekulat e vogla si uji, krip%u00ebrat, glukoza, aminoacidet dhe ureja, t%u00eb dalin prej tij dhe t%u00eb l%u00ebvizin drejt kapsul%u00ebs s%u00eb Baumanit. Ky l%u00ebng quhet filtrat glomerular. Qelizat e gjakut, proteinat dhe molekulat e tjera q%u00eb jan%u00eb tep%u00ebr t%u00eb m%u00ebdha p%u00ebr ta kaluar membran%u00ebn, mbeten n%u00eb gjak.Rip%u00ebrthithja fillon n%u00eb %u00e7astin kur filtrati glomerular kalon nga kapsula e Baumanit n%u00eb tubthat renal%u00eb, t%u00eb cil%u00ebt jan%u00eb tuba t%u00eb gjat%u00eb, t%u00eb ngusht%u00eb, t%u00eb lidhur me kapsul%u00ebn e Baumanit. Tubthat renal%u00eb palosen n%u00eb qend%u00ebr duke formuar nj%u00eb lak. Nd%u00ebrkoh%u00eb q%u00eb Aparati i ekskretimit vena veshkoreaortaarterie veshkoreveshkafshik%u00ebza e urin%u00ebsuretravena