Page 74 - Demo

72Pyetje rreth m%u00ebsimit1.A mund t%u00eb vizatoni nj%u00eb nefron dhe t%u00eb em%u00ebrtoni pjes%u00ebt nd%u00ebrtuese t%u00eb tij?2.Pse %u00ebsht%u00eb e r%u00ebnd%u00ebsishme q%u00eb gjaku i trupit t%u00eb kaloj%u00eb n%u00eb veshk%u00eb?3.Hulumtoni n%u00eb internet p%u00ebr t%u00eb gjetur informacion shtes%u00eb mbi gur%u00ebt n%u00eb veshka. P%u00ebrshkruani llojet e ndryshme t%u00eb gur%u00ebve, simptomat e tyre dhe metodat e trajtimit.filtrati kalon p%u00ebrmes tubthave renal%u00eb, ata ekstraktojn%u00eb nga filtrati nj%u00eb larmi l%u00ebnd%u00ebsh t%u00eb dobishme p%u00ebr organizmin, si: glukoza, jonet dhe pak uj%u00eb. K%u00ebto l%u00ebngje rifuten n%u00eb rrjedh%u00ebn e gjakut p%u00ebrmes kapilar%u00ebve q%u00eb mb%u00ebshtillen rreth tubthit, duke mos lejuar k%u00ebshtu humbjen e tyre p%u00ebrmes urin%u00ebs. Kur filtrati mb%u00ebrrin n%u00eb pjes%u00ebn e fundit t%u00eb tubthit renal, l%u00ebnd%u00eb t%u00eb tilla si: mbetjet metabolike dhe ato toksike, kalojn%u00eb nga gjaku n%u00ebp%u00ebr filtra n%u00ebp%u00ebrmjet nj%u00eb procesi q%u00eb quhet sekretim.Formimi i urin%u00ebsUji, ureja dhe krip%u00ebrat e ndryshme q%u00eb mbeten pas procesit t%u00eb rip%u00ebrthithjes dhe sekretimit, formojn%u00eb s%u00eb bashku urin%u00ebn. Urina q%u00eb formohet nga tubthat renal%u00eb, grumbullohet n%u00eb nj%u00eb tub m%u00eb t%u00eb gjer%u00eb, i cili quhet kanali mbledh%u00ebs (legeni i veshk%u00ebs).Eliminimi i urin%u00ebsUreter%u00ebt jan%u00eb t%u00eb nd%u00ebrtuar nga mure t%u00eb pajisura me muskulatur%u00eb t%u00eb l%u00ebmuar. Tkurrjet e ngadalta dhe ritmike t%u00eb k%u00ebsaj muskulature e %u201cdetyrojn%u00eb%u201d urin%u00ebn t%u00eb l%u00ebviz%u00eb p%u00ebrgjat%u00eb ureter%u00ebve. Nga ureter%u00ebt, urina drejtohet drejt fshik%u00ebz%u00ebs, e cila %u00ebsht%u00eb nj%u00eb qesk%u00eb e ngusht%u00eb muskulore, ku edhe depozitohet. Fshik%u00ebza e urin%u00ebs ka aft%u00ebsi t%u00eb zgjerohet gradualisht gjat%u00eb koh%u00ebs q%u00eb mbushet me urin%u00eb. Ajo mund t%u00eb mbaj%u00eb deri n%u00eb 0,6 litra urin%u00eb.Tkurrjet muskulore t%u00eb fshik%u00ebz%u00ebs s%u00eb urin%u00ebs e shtyjn%u00eb me forc%u00eb urin%u00ebn jasht%u00eb trupit. Urina del nga fshik%u00ebza p%u00ebrmes kanalit t%u00eb quajtur uret%u00ebr. Nj%u00eb i rritur i sh%u00ebndetsh%u00ebm eliminon 1,5 deri n%u00eb 2,3 litra urin%u00eb n%u00eb dit%u00eb. Eliminimi i urin%u00ebs nga trupi p%u00ebrmes uretr%u00ebs quhet urinim. Kur fshik%u00ebza mbushet me urin%u00eb, receptor%u00ebt q%u00eb gjenden n%u00eb muret e saj ngacmohen dhe d%u00ebrgojn%u00eb sinjale nervore drejt palc%u00ebs s%u00eb kurrizit. Palca e kurrizit, si p%u00ebrgjigje, d%u00ebrgon nj%u00ebkoh%u00ebsisht sinjale nervor te fshik%u00ebza e urin%u00ebs dhe uretra. K%u00ebto sinjale nervore %u00e7ojn%u00eb n%u00eb tkurrjen e mureve muskulore t%u00eb fshik%u00ebz%u00ebs dhe hapjen e unaz%u00ebs muskulore q%u00eb mbyll uretr%u00ebn. Fshik%u00ebza e urin%u00ebs zbraz p%u00ebrmbajtjen e saj p%u00ebrmes uretr%u00ebs. Tek adoleshent%u00ebt dhe t%u00eb rriturit, truri %u00ebsht%u00eb i aft%u00eb t%u00eb vendos%u00eb mbizot%u00ebrimin e refleksit m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb organiz%u00ebm (n%u00eb k%u00ebt%u00eb rast, refleksi i urinimit). N%u00eb pamund%u00ebsi t%u00eb realizimit t%u00eb k%u00ebtij refleksi (p%u00ebr shembull, kur jemi n%u00eb udh%u00ebtim), truri yn%u00eb e shtyn procesin, zbrazjen e fshik%u00ebz%u00ebs s%u00eb urin%u00ebs, n%u00eb nj%u00eb koh%u00eb tjet%u00ebr m%u00eb t%u00eb p%u00ebrshtatshme.Nd%u00ebrtimi i nefronit