Page 86 - Demo

84Pyetje rreth m%u00ebsimit1.Cilat jan%u00eb pjes%u00ebt p%u00ebrb%u00ebr%u00ebse t%u00eb nj%u00eb neuroni?2.Cili %u00ebsht%u00eb dallimi mes dendriteve dhe aksonit?3.Ku ndryshon nj%u00eb qeliz%u00eb ndijore nga nj%u00eb qeliz%u00eb nervore l%u00ebvizore?4.P%u00cbsht%u00eb dim%u00ebr dhe n%u00eb sht%u00ebpi %u00ebsht%u00eb ndezur soba me dru. Nj%u00eb f%u00ebmij%u00eb i vog%u00ebl, duke luajtur pran%u00eb sob%u00ebs, prek pa dashje cepin e nxeht%u00eb t%u00eb saj. Menj%u00ebher%u00eb, f%u00ebmija e t%u00ebrheq dor%u00ebn pas. Si e argumentoni nj%u00eb situat%u00eb t%u00eb till%u00eb? %u00c7far%u00eb ka ndodhur?Evolucioni i trurit nga zvarranik%u00ebt te njeriusistemi limbiktruri te zvarranik%u00ebt truri te gjitar%u00ebt e hersh%u00ebmtruri te gjitar%u00ebt e evoluar (njeriu)t%u00eb gjitha organet e brendshme. Truri i vog%u00ebl, s%u00eb bashkume pjes%u00eb t%u00eb tjera t%u00eb trurit, ndikojn%u00eb fuqish%u00ebm n%u00eb korrigjimin e l%u00ebvizjeve t%u00eb pjes%u00ebve t%u00eb ndryshme t%u00eb trupit ton%u00eb. Truri i nd%u00ebrmjet%u00ebmp%u00ebrfshin kryesisht talamusin dhe hipotalamusin. N%u00eb k%u00ebt%u00eb pjes%u00eb p%u00ebr%u00e7ohen drejt kores t%u00eb gjitha informacionet ndijore. Truri i nd%u00ebrmjet%u00ebm sh%u00ebrben nj%u00ebkoh%u00ebsisht si struktur%u00eb e r%u00ebnd%u00ebsishme e bashk%u00ebrendimit t%u00eb shum%u00eb sjelljeve (shuarja e etjes, ushqyerja etj.) Truri i madh p%u00ebrfaq%u00ebsohet nga dy gjysm%u00ebrruzuj. N%u00eb sip%u00ebrfaqen e gjysm%u00ebrruzujve t%u00eb trurit ndodhet korja. Gjysm%u00ebrruzujt p%u00ebsojn%u00eb rrudhosje t%u00eb shumta, t%u00eb cilat rritin sip%u00ebrfaqen e kores. Thellimet e kores quhen hulli, kurse kreshtat dredha. N%u00eb koren e gjysm%u00ebrruzujve jan%u00eb p%u00ebrqendruar nj%u00eb s%u00ebr%u00eb funksionesh t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme. Ato kan%u00eb t%u00eb b%u00ebjn%u00eb me kontrollin e funksioneve ndijore e l%u00ebvizore t%u00eb organizmit. Te njeriu, korja kryen funksione edhe m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme, t%u00eb cilat kan%u00eb t%u00eb b%u00ebjn%u00eb me veprimtarin%u00eb e lart%u00eb nervore, ku p%u00ebrfshihen nj%u00eb s%u00ebr%u00eb procesesh, si: t%u00eb m%u00ebsuarit, kujtesa, t%u00eb menduarit etj.Nga t%u00eb gjitha grupet e gjallesave t%u00eb mbret%u00ebris%u00eb s%u00eb kafsh%u00ebve, m%u00eb t%u00eb p%u00ebrhapur n%u00eb t%u00eb gjitha mjediset jan%u00eb gjitar%u00ebt. Ata jan%u00eb nj%u00eb grup q%u00eb p%u00ebrshtaten mjaft mir%u00eb me kushtet e mjedisit ku jetojn%u00eb. N%u00eb saje t%u00eb sistemit nervor dhe t%u00eb organeve t%u00eb zhvilluara shqisore, gjitar%u00ebt jan%u00eb n%u00eb gjendje t%u00eb b%u00ebjn%u00eb veprime shum%u00eb t%u00eb nd%u00ebrlikuara e inteligjente. Evolucioni i sjelljeve te kafsh%u00ebt %u00ebsht%u00eb i lidhur ngusht%u00eb me evolucionin e trurit n%u00eb p%u00ebrgjith%u00ebsi dhe me koren e trurit t%u00eb madh, n%u00eb ve%u00e7anti.