Page 94 - Demo

92dhe qendrore, me q%u00ebllim q%u00eb t%u00eb kaloj%u00eb drita, e bardha e syrit b%u00ebhet e tejdukshme, p%u00ebrkulet dhe formon kornen%u00eb. Drita p%u00ebrshkon nj%u00eb vrim%u00eb, beb%u00ebz%u00ebn (pupil%u00ebn), e cila mund t%u00eb zgjerohet ose t%u00eb zvog%u00eblohet n%u00eb saje t%u00eb fijeve muskulore q%u00eb jan%u00eb t%u00eb vendosura n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb rrethore rreth saj, me q%u00ebllim q%u00eb t%u00eb rregulloj%u00eb sasin%u00eb e drit%u00ebs q%u00eb hyn. K%u00ebto fije, bashk%u00eb me indin lidhor q%u00eb i bashkon, formojn%u00eb trisin, pjes%u00ebn q%u00eb u jep ngjyr%u00eb syve. M%u00eb thell%u00eb gjendet nj%u00eb lente e v%u00ebrtet%u00eb, thjerr%u00ebza (kristalina). Ajo lakohet ose sheshohet me q%u00ebllim q%u00eb t%u00eb fokusoj%u00eb n%u00eb retin%u00eb pamjen e p%u00ebrmbysur, si n%u00eb nj%u00eb aparat fotografik. Hap%u00ebsira mes thjerr%u00ebz%u00ebs dhe retin%u00ebs zihet nga nj%u00eb l%u00ebng xhelatinoz, l%u00ebngu i syrit, q%u00eb ruan form%u00ebn e globit okular. Retina %u00ebsht%u00eb nj%u00eb membran%u00eb q%u00eb p%u00ebrb%u00ebhet nga dy lloj receptor%u00ebsh t%u00eb drit%u00ebs ose fotoreceptor%u00eb: konet dhe kle%u00e7kat. Kle%u00e7kat jan%u00eb t%u00eb ndjeshme ndaj drit%u00ebs me intensitet t%u00eb ul%u00ebt. Ato jan%u00eb t%u00eb shp%u00ebrndara n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb t%u00eb nj%u00ebtrajtshme n%u00eb t%u00eb gjith%u00eb retin%u00ebn, me p%u00ebrjashtim t%u00eb zon%u00ebs q%u00eb quhet fovea (pika e verb%u00ebr), ku konet arrijn%u00eb7p%u00ebrqendrimin maksimal. Konet jan%u00eb t%u00eb ndjeshme ndaj drit%u00ebs s%u00eb fort%u00eb, si edhe p%u00ebrgjegj%u00ebse p%u00ebr dallimin e ngjyrave. Ato jan%u00eb m%u00eb t%u00eb pakta n%u00eb num%u00ebr sesa kle%u00e7kat dhe nuk kan%u00eb nd%u00ebrtim t%u00eb nj%u00ebjt%u00eb. T%u00eb ngacmuara n%u00eb m%u00ebnyra t%u00eb ndryshme, konet na mund%u00ebsojn%u00eb perceptimin e ngjyrave.T%u00eb par%u00ebt %u00ebsht%u00eb nj%u00eb proces i nd%u00ebrlikuar dhe k%u00ebrkon q%u00eb truri t%u00eb p%u00ebrpunoj%u00eb informacionin e mbledhur nga syri. Veshi %u00ebsht%u00eb shqisa p%u00ebrgjegj%u00ebse p%u00ebr kapjen e val%u00ebve zanore, duke e shnd%u00ebrruar natyr%u00ebn e tyre mekanike n%u00eb impuls nervor. Veshi i njeriut p%u00ebrb%u00ebhet nga tri pjes%u00eb: veshi i jasht%u00ebm, i cili mbledh val%u00eb zanore; veshi i mes%u00ebm, q%u00eb i amplifikon dhe i p%u00ebr%u00e7on ato; veshi i brendsh%u00ebm, i cili i p%u00ebrkthen n%u00eb ngacmim nervor. Veshi i jasht%u00ebm p%u00ebrb%u00ebhet nga llapa e veshit dhe kanali i d%u00ebgjimit, i cili p%u00ebrfundon te membrana e daulles s%u00eb veshit, nj%u00eb membran%u00eb e tendosur dhe e holl%u00eb q%u00eb dridhet si l%u00ebkura e nj%u00eb daulleje. Veshi i mes%u00ebm,q%u00eb amplifikon dridhjet e mbledhura nga membrana e daulles, p%u00ebrb%u00ebhet nga nj%u00eb zinxhir kockash t%u00eb vogla, t%u00eb cilat quhen: %u00e7ekani, yzengjia dhe kudhra.T%u00eb gjitha k%u00ebto kock%u00ebza jan%u00eb t%u00eb lidhura mes tyre: %u00e7ekani, q%u00eb %u00ebsht%u00eb i lidhur me daullen, ia kalon dridhjen kudhr%u00ebs. Pas k%u00ebsaj, dridhja kalon tek yzengjia dhe m%u00eb pas te dritarja ovale, e cila %u00ebsht%u00eb membrana q%u00eb ndan veshin e mes%u00ebm nga veshi i brendsh%u00ebm. N%u00eb veshin e brendsh%u00ebm, dridhjet q%u00eb vijn%u00eb nga daullja dhe mblidhen nga dritarja ovale, futen n%u00eb nj%u00eb kanal t%u00eb vog%u00ebl dhe t%u00eb mb%u00ebshtjell%u00eb n%u00eb form%u00eb helike, i cili quhet k%u00ebrmill ose koklea. K%u00ebrmilli, me madh%u00ebsi sa maja e lapsit, %u00ebsht%u00eb i mbushur me nj%u00eb l%u00ebng q%u00eb quhet endolimf%u00eb. Trysnia q%u00eb ushtrohet n%u00eb endolimf%u00eb nga dridhjet, i p%u00ebr%u00e7ohet nj%u00eb %u201ctastiere%u201d t%u00eb vock%u00ebl q%u00eb ndodhet p%u00ebrgjat%u00eb Anatomia e syritirisipupilakornealentjaretinakorodiskleranervi optikpika e verb%u00ebrfaveja