Page 55 - Demo
P. 55


                                    534.4 Ndërtimi i një elektromagnetiVeprimtaria 4.4BProva me një elektromagnet• Një elektromagnet përbëhet nga një bobinë teli në të cilën rrjedh rrymë elektrike. • Një elektromagnet mund të bëhet më i fortë duke shtuar një bërthamë hekuri brenda bobinës.Përmbledhje 1. Elektromagneti i prodhuar në veprimtarinë 4.4A nuk është mjaft i fortë për të ngritur një makinë lodër. Po një kapëse letrash prej çeliku a mund ta ngrejë ai? Provojeni. A bie kapësja e letrave kur shkyçni rrymën elektrike? 2. Shtoni një bërthamë hekuri. Këtë rol mund ta bëjë një gozhdë e trashë hekuri.A bëhet më i fortë elektromagneti?3. Adami sugjeron përdorimin e një thupre druri si bërthamë të një elektromagneti. A mendoni se kështu elektromagneti bëhet më i fortë? Shpjegoni përgjigjen tuaj.Pyetje dhe detyra4 MagnetizmiGozhda vepron si një bërthamë hekuri.Një elektromagnet i përmirësuar.Si përmirësohet një elektromagnetÇdo elektromagnet ka një “fortësi të caktuar”, e cila mund të përmirësohet nëse teli mbështillet rreth një cope hekuri (për shembull një gozhde), e cila quhet bërthamë. Kujtojmë që hekuri është lëndë magnetike. Kur në bobinë rrjedh rrymë elektrike, hekuri magnetizohet dhe kjo e bën shumë më të fortë fushën magnetike të elektromagnetit. Përdorimi i një elektromagneti për ngritjen e veturave për skrap.Kyçja dhe shkyçja e një elektromagnetiTë kyçësh dhe të shkyçësh rrymën elektrike është e thjeshtë. Kjo do të thotë se mund të kyçim apo të shkyçim lehtësisht edhe një elektromagnet. Kjo përdoret, për shembull, në një vendgrumbullim skrapi, ku objektet e rënda metalike (në përbërje të të cilave ka dhe hekur ose çelik) lëvizen me anën e një vinçi. Në majën e krahut të vinçit, në vend të kanxhës, vendoset një elektromagnet. • Në figurën e krahut të majtë, vinçieri ka kyçur elektromagnetin, pra në të kalon rrymë, gjë që e mban makinën e vjetër në ajër. • Kur makina shkon në pozicionin e duhur, vinçieri shkyç elektromagnetin. Në të nuk kalon më rrymë, makina shkëputet nga krahu i vinçit dhe bie te grumbulli. CUP CP 8 201112.4B electromagnet car c8J_p117.aiCUP CP 8 201112.4B electromagnet car c8J_p117.aiCUP CP 8 201112.4C electromagnet nail paperclip.aiHSh+−
                                
   49   50   51   52   53   54   55   56   57   58   59