Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 131 - Demo
P. 131

                                        Rajonet e tjera të botësPër shkak të vendosjes së kufijve kombëtarë nga evropianët gjatë sundimit kolonial, në këtë rajon u krijuan shtete me grupe etnike të ndryshme (disa prej të cilave në konflikt midis tyre). Edhe pas fitores së pavarësisë, disa vende të rajonit me përbërje të ndryshme etnike u përfshinë nga luftërat civile, dhuna ndëretnike apo vendosja e juntave ushtarake. Rreth 28% e popullsisë së këtij rajoni jeton në shtete që kanë konflikte të armatosura.A M E R I K A VERIOREA M E R I K A E JUGUTMEKSIKËSURINAMBARBDOSSANTO DOMINGOKartagjenëXHAMAJKËKUBËHAITIFLORIDAPJESA BRITANIKEE AMERIKËS SË VERIUTBoston Nju-JorkÇarlestonNju OrlinsHavanaANGOLËKONGOBRAZILMontevideoSalvadorSeviljeBordoLondërLiverpulBristolTorinoRomëRio de ZhaneiroRecifeAFRIKËSIERRA LEONESENEGAMBIAMADAGASKARMOZAMBIKEVROPËO Q E A N I ATLANTIKO Q E A N I PAQËSORD E T I M E S D H E00200200Gjiri i MeksikësDeti i Karaibeve4001000 800 600 400 00 200 200 4004000000 200 600DETI I ZIDETI I KUQD E T I I VERIUTDanubTigërNilDE T I K A S P I KE u fra tLisbonëKongo Za m b e z iVLEGJENDËShtrirja gjeografike e grupeve kryesore të popullsisëBritanikëPortugezëFrancezëSpanjollëGjermanëRrugët e kalimit të skllevërve0 600 1200 kmHarta paraqet QGU\\VKLPHWGHPRJUDILNHWÅUDMRQLWSDVNRORQL]LPLWHYURSLDQfl 1Dhuna ndëretnike ka ndodhur ŶģZĞƉƵďůŝŬģŶĞŵŽŬƌĂƟŬĞƚģ<ŽŶŐŽƐ͕hŐĂŶĚģƐ͕ZƵĂŶĚģƐĚŚĞƵƌƵŶĚŝƚ͘EĚģƌƐĂŶģEŝŐĞƌŝ͕>ŝďĞƌŝĚŚĞ^ŝĞƌĂ>ĞŽŶĞ͕ŬŽŶŇŝŬƚĞƚģƟůůĂƐŽůůģŶǀĞŶĚŽƐũĞŶĞũƵŶƚĂǀĞƵƐŚƚĂƌĂŬĞ͘ A e dini se... Gjuha huasa flitet nga miliona njerëz, që nga Bregu i Fildishtë deri në Kamerun. Në Afrikën Lindore flitet gjuha suahili, ndërsa në pellgun Kongo-Niger, ajo bantu. Në institucionet arsimore, teknologji informacioni dhe në tregti komunikohet edhe në anglisht, frëngjisht e portugalisht.  Mozaiku etnik i rajonitPavarësisht kufijve të sotëm politikë, mjaft popuj të vendeve afrikane respektojnë ende përkatësitë e tyre fisnore, çka shpjegon dhe faktin që disa prej konflikteve janë me origjinë etnike. Zyrtarisht njihen 6 grupe të mëdha etnike (bantu, huasa, suahili etj.), të cilat janë të ndara në 250 grupe më të vogla. Edhe gjuhët, në pjesën më të madhe të tyre, përshtaten me etnitë. Shumica e afrikanëve flasin të paktën 2 gjuhë, gjuhën vendase dhe atë zyrtare.  Dinamika e popullsisë Popullsia evropiane zë 16% të popullsisë së përgjithshme të rajonit dhe ajo me ngjyrë, rreth 84% të saj. Sot popullsia afrikane vazhdon të rritet me ritme më të shpejta se çdo popullsi tjetër. Në më pak se 50 vjet, numri i popullsisë së rajonit të Afrikës Nënsahariane është trefishuar. Në disa vende, si: Çad, Liberi, Mali, Nigeri dhe Madagaskar, ritmi i rritjes vjetore të popullsisë shkon mbi 3%, numër ky që pritet të dyfishohet në vitin 2030. Ritme të tilla të rritjes së popullsisë kërkojnë një angazhim dhe punë më të madhe të vendeve të rajonit për sigurimin e ushqimit dhe përmirësimin e kushteve të 129

| 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 |