Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 128 - Demo
P. 128

                                        Rajonet e tjera të botësMadagaskarit). Dalja e gjerë në oqeane u mundëson vendeve të rajonit lidhje ekonomike e kulturore me ato të rajoneve të tjera. Kushtet natyroreRelieviNë rajonin e Afrikës Nënsahariane format kryesore të relievit që ndeshen më tepër janë ultësirat, luginat, shkretëtirat dhe malet. Pjesa lindore e këtij rajoni ka një peizazh më të ngritur, me maja të larta, ku dallohen mali Kilimanxharo dhe ai i Kenias. Majat e këtyre maleve janë të mbuluara përherë me borë, edhe pse ndodhen pranë Ekuatorit. Përgjatë pjesës lindore të rajonit (nga Deti i Kuq në veri, deri në Mozambik në jug) dallohet një thyerje e madhe tektonike (me gjatësi 6400 km), e njohur si Lugina e Riftit të Madh. Ajo përbëhet nga një sërë thyerjesh tektonike, të shkaktuara nga shpërthimet vullkanike të hershme. Si rezultat i këtyre shpërthimeve janë krijuar kurrize malore, lugina me terren të thyer, liqene të thella, si dhe Rrafshnalta e Etiopisë.Në Afrikën ekuatoriale, përgjatë Pellgut të Kongos, relievi është i ulët, me toka pjellore. Në këtë zonë gjendet gati 20% e pyjeve tropikale të botës. Në jug të rajonit mbizotëron relievi shkretinor, ku dallohen shkretëtira e Kalaharit dhe ajo e Namibisë. HidrografiaRajoni dallohet për një rrjet të dendur lumor, i cili ndihmon në transportin e mallrave dhe të njerëzve në pjesët e brendshme të tij.Lumi më i madh i këtij rajoni është Kongo (i dyti pas Nilit në kontinentin afrikan).Përgjatë Luginës së Riftit të Madh gjenden edhe disa liqene. Ndër to, liqeni me sipërfaqen më të madhe është Viktoria, i cili buron nga Nili i Bardhë. KlimaPër shkak të pozicionit gjeografik, ku rajoni përshkohet thuajse mes për mes nga Ekuatori, në të dyja anët e tij janë formuar zona klimatike gati të njëjta. Pranë Ekuatorit dallohet zona e klimës ekuatoriale, e cila karakterizohet nga temperatura të larta, ajri shumë i lagësht dhe sasi të mëdha reshjesh (për shkak të ndikimit të pasateve). Në të dyja anët e zonës me klimë ekuatoriale shtrihet zona e klimës së savanës, me mjedis gjysmë të thatë, ku dallohen dy stinë. Në veri të saj shtrihet zona e Sahelit (me reshje në HRmLi ëf^ŚŬƌĞƚģƟƌĂĞ<ĂůĂŚĂƌŝƚƉģƌƐŚŬŽŚĞƚŶŐĂrrjedha lumore dhe ka bimësi shkurresh ƚģĚĞŶĚƵƌĂ͘EģŬģƚģƐŚŬƌĞƚģƟƌģŐũĞŶĚĞƚĞĚŚĞŶũģƉĂƌŬŝŵĂĚŚŶĂƚǇƌŽƌ͘DģŶģƉĞƌģŶĚŝŵƚģƐĂũ͕ŶģƉũĞƐģŶũƵŐƉĞƌģŶĚŝŵŽƌĞƚģƌĂũŽŶŝƚƚģĨƌŝŬģƐEģŶƐĂŚĂƌŝĂŶĞƐŚƚƌŝŚĞƚƐŚŬƌĞƚģƟƌĂĞEĂŵŝďŝƐģ͘lët, me otës. ra Rajoni arrin pikën më të lartë në malin Kilimanxharo, në lartësinë 5895 m (në Tanzani), ndërsa pikën më të ulët, në liqenin Assal (në Xhibut). 'LVDIRUPDWÅUHOLHYLWQÅUDMRQLQH$IULNÅV1ÅQVDKDULDQHD3DPMHQJD6KNUHWÅWLUDH.DODKDULW E3DPMHQJDOXJLQDH.RQJRVF3DPMHQJD0DOL.LOLPDQ[KDUR2126

| 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 |