Page 111 - Demo

Rajonet e tjera të botësjugor të rajonit shtrihet Shkretëtira e Patagonisë, një terren i zhveshur dhe i ashpër në pjesën më të madhe të tij (shih hartën e figurës 1).HidrografiaRrjeti lumor i këtij rajoni është i dendur dhe i shpërndarë në të gjithë sipërfaqen e tij, ku shumica e lumenjve derdhet në Oqeanin Atlantik. Lumi më i madh është Amazona, i cili buron nga Andet dhe ka më shumë se 1000 degë. Pasi përshkon afërsisht gjysmën e kontinentit, ai derdh në oqean sasinë më të madhe të prurjeve në botë. Përveç Amazonës, lumenj të mëdhenj dhe me shumë degë janë edhe Orinoko, Parana etj. KlimaRadha jote1 ĂnjƵĂƌŶģŚĂƌƚģŶĞĮŐƵƌģƐϭ͕ƉģƌƐŚŬƌƵĂũĚŚĞǀůĞƌģƐŽƉŽnjŝƚģŶŐũĞŽŐƌĂĮŬĞƚģŵĞƌŝŬģƐ:ƵŐŽƌĞ͘2 WģƌĐĂŬƚŽŶģŶƌĂũŽŶĞƚƋģƉģƌďģũŶģƌĂũŽŶŝŶ͘3 WƐĞŵĞƌŝŬĂ:ƵŐŽƌĞŶũŝŚĞƚƐŝƌĂũŽŶŝŝŬŽŶƚƌĂƐƚĞǀĞƚģƉĞŝnjĂnjŚŝƚ͍4 ffiǀŝĚĞŶƚŽŬƵƐŚƚĞƚŶĂƚLJƌŽƌĞƚģƌĂũŽŶŝƚƚģŵĞƌŝŬģƐƐģ:ƵŐƵƚ͘5 WģƌŵĞƐ ŶũģĞƐĞũĞ ƉģƌƐŚŬƌƵĞƐĞ͕ ͞ƵĚŚģƚŽ͟ ŶģŵģŶLJƌģŝŵĂŐũŝŶĂƌĞ Ŷģ ƌĂũŽŶŝŶĞŵĞƌŝŬģƐ Ɛģ :ƵŐƵƚ ĚŚĞƉģƌƐŚŬƌƵĂũǀĞĕŽƌŝƚģĞƉĞŝnjĂnjŚĞǀĞƋģŶĚĞƐŚĂƚLJ͘6 WƐĞŬůŝŵĂĞƌĂũŽŶŝƚģƐŚƚģĞŶĚƌLJƐŚƵĞƐŚŵĞ͍7 ,ƵůƵŵƚŽ͕ƉģƌŐĂƟƚĚŚĞƉĂƌĂƋŝƚŶũģĚĞƚLJƌģƚĞŵĂƟŬĞŵďŝƐƉĞĐŝĮŬĂƚĞĞŬŽƐŝƐƚĞŵŝƚƚģWĞůůŐƵƚƚģŵĂnjŽŶģƐ͘ A e dini se... Pika më e lartë e rajonit të Amerikës së Jugut është maja Akonkagua, në Argjentinë, ndërsa pika më e ulët e tij është gadishulli Valdes, që shtrihet gjithashtu përgjatë bregut argjentinas.Për shkak të pozitës gjeografike, shtrirjes masive, kontrasteve të relievit, ndikimit të rrymave oqeanike dhe të masave ajrore, rajoni karakterizohet nga një shumëllojshmëri klimash. Kështu, në Pellgun e Amazonës dallohet klima ekuatoriale e lagësht; në jug të saj spikat klima tropikale me dy stinë të dallueshme; përgjatë Pampas dallohet klima subtropikale, ndërsa përgjatë Patagonisë dhe Atakamës ndeshen përkatësisht klima shkretinore dhe ajo gjysmëshkretinore. Në pjesën perëndimore të rajonit (përgjatë Andeve) ndeshet klima malore. Drejtimi dhe lartësia e Andeve shërbejnë edhe si një barrierë natyrore për erërat që vijnë nga Oqeani Paqësor. Bota e gjallëRajoni i Amerikës Jugore dallohet për një botë të gjallë të larmishme. Prania e Amazonës, sipërfaqes më të madhe të pyjeve tropikale në glob, ka krijuar kushtet e një mjedisi të përshtatshëm për rritjen e bimëve dhe kafshëve të ndryshme, ku dallohen disa lloje majmunësh dhe insektesh, peshqish të ujërave të ëmbla (p.sh. piranja), jaguari etj. Prania e oqeaneve mundëson gjithashtu zhvillimin e një bote ujore mjaft të pasur (peshkaqen, balena, foka etj.). Në lartësitë e Andeve rritet lama, shqiponja e Andeve etj.3DPMHQJD3HOOJXL$PD]RQÅV 3 45 3DPMHQJD$QGHWH.LOLW 3DPMHQJD6KNUHWÅWLUDH$WDNDPÅV109