Page 21 - Demo
P. 21
Rajonet dhe rajonizimiRajoni i Amerikës VerioreRajoni i Amerikës së Mesme Rajoni i Amerikës JugoreRajoni i EvropësRajoni i Afrikës NënsaharianeRajoni i RusisëRajoni i Azisë Jugore Rajoni i Azisë Juglindore Rajoni i Australisë dhe i OqeanisëRajoni i Afrikës Veriore/Azisë JugperëndimoreRajoni i Azisë Lindoreashtu edhe në atë demografik, social-kulturor etj., i kalojnë kufijtë rajonalë dhe për zgjidhjen e tyre nevojitet bashkëpunimi midis rajoneve. Problemet mjedisore, si ngrohja globale, ndotja e mjedisit, prerja e pyjeve, lënia e tokave djerr, përmbytjet, sëmundjet epidemike etj., nuk mund të trajtohen vetëm brenda kufijve të një rajoni, pasi pasojat e tyre, herët a vonë, i vuan i gjithë planeti (shih figurën 2). Zhvillimi i pabarabartë ekonomik, kërkesa për lëndë të para apo produkte të gatshme, lufta kundër varfërisë etj., janë problematika ekonomike, që gjithashtu kërkojnë ndërveprim midis rajoneve për zgjidhjen e tyre.Edhe shtimi i konflikteve rajonale, i terrorizmit, rritja e numrit të emigrantëve dhe e përmasave të tregtimit të lëndëve narkotike dhe të armëve, shkelja e të drejtave të njeriut (sidomos: e drejta e jetës, e drejta e besimit fetar, liria e fjalës etj.) janë probleme me karakter politik ose social-kulturor, të cilat kanë ndikime të mëdha jo vetëm brenda rajonit, por edhe më gjerë. Në këto kushte, bashkëpunimi rajonal është më se i domosdoshëm. Rajonet gjeografike të botësPër lehtësi studimi, gjeografët e ndajnë hapësirën botërore në rajone gjeografike. Në këto rajone përfshihen vende të cilat kanë tipare të përafërta jo vetëm fizike, por edhe ekonomike, kulturore, demografike, historike etj. Rajonet kryesore të botës janë: rajoni i Evropës, rajoni i Rusisë, rajoni i Amerikës së Veriut, rajoni i Amerikës së Mesme, rajoni i Amerikës së Jugut, rajoni i Azisë Jugperëndimore dhe i Afrikës Veriore, rajoni i Afrikës Nënsahariane, rajoni i Azisë Jugore, rajoni i Azisë Juglindore, rajoni i Azisë Lindore, rajoni i Australisë dhe i Oqeanisë (shih figurën 3). 1 Shpjego se çfarë kupton me rajone ekonomike. Rendit disa rajone ekonomike të vendit tonë. 2 ĂnjƵĂƌŶģŚĂƌƚģŶĞĮŐƵƌģƐϭ͕ƉģƌƐŚŬƌƵĂũǀĞĕŽƌŝƚģŬƌLJĞƐŽƌĞƋģĚĂůůŽũŶģǀĞŶĚĞƚĞnjŚǀŝůůƵĂƌĂŶŐĂĂƚŽŶģnjŚǀŝůůŝŵ͘3 Hulumto, paraqit dhe analizo shembuj të ndryshëm, që tregojnë bashkëveprimin dhe ndërvarësinë midis rajoneve.4 /ĚĞŶƟĮŬŽŶģŚĂƌƚģƌĂũŽŶĞƚŐũĞŽŐƌĂĮŬĞƚģďŽƚģƐĚŚĞƚƌĞŐŽƐĞĕĨĂƌģŝĚĂůůŽŶĂƚŽŶŐĂƌĂũŽŶĞƚĮnjŝŬĞ͕ĞŬŽŶŽŵŝŬĞ͕kulturore etj.Radha jote+DUWDSDUDTHWVKSÅUQGDUMHQHWHPSHUDWXUDYHWÅDMULWQÅSODQHW2Harta paraqet UDMRQHWJMHRJUDILNHWÅERWÅV319

