Page 119 - Demo

5DMRQHWJMHRJUDÀNHWs5HSXEOLNsVVs6KTLSsULVsRadha joteliqenet e mëdha tektoniko-karstike dhe pasuritë pyjore janë faktorët kryesorë që nxitin zhvillimin e ekonomisë bujqësore dhe asaj pyjore, turizmit të bardhë, të gjelbër dhe turizmit bregliqenor. Rajoni Jugor dallohet për zhvillimin e turizmit, ekonomisë bujqësore, ekonomisë pyjore, industrisë ushqimore, transportit, si dhe për prodhimin e materialeve të ndërtimit. Zhvillimi i këtyre degëve është i lidhur ngushtë me larminë e kushteve natyrore të rajonit, si: përbërja gëlqerore dhe terrigjene e truallit, copëtimi i relievit, dalja në det, klima dhe bimësia tipike mesdhetare. Faktorët socio-ekonomikëMidis faktorëve socio-ekonomikë dallojnë sidomos politikat ekonomike të zbatuara në vite, shkalla e urbanizimit dhe lidhja ose përfshirja e rajoneve në tregjet e huaja. Kështu, në periudha të ndryshme të zhvillimit ekonomiko-shoqëror të vendit, politikat ekonomike që janë ndërmarrë në secilin prej rajoneve kanë qenë të lidhura ngushtë me kushtet natyrore, mënyrën e menaxhimit të burimeve njerëzore, si dhe me shkallën e investimeve të planifikuara për to. Ndërkohë, shkalla e urbanizimit ka ndikuar në mënyrë të drejtpërdrejtë në diferencimin midis rajoneve, pasi përcakton nivelin e punësimit e të shërbimeve, si dhe zhvillimin e infrastrukturës. Për shkak të mundësive të mëdha që ofron për zhvillim, Rajoni Perëndimor vazhdon të jetë edhe sot “poli” që tërheq më shumë investime.Diferencat e shfaqura në zhvillimin ekonomik të rajoneve janë kryesisht rezultat i lidhjes apo përfshirjes jo të njëjtë të tyre në tregjet e huaja. Krahasuar me tri rajonet e tjera, Rajoni Perëndimor ka mundësi më të mëdha bashkëpunimi me tregjet e huaja, pasi ofron lidhje të shumta tokësore, detare dhe ajrore. Faktorët demografikëPërqindja e lartë e grupmoshës së re dhe e asaj të punës, si dhe lëvizjet migratore të kësaj pjese të popullsisë, përbëjnë faktorët demografikë, të cilët ndikojnë gjithashtu në diferencimin midis rajoneve të vendit. Gjatë periudhës së tranzicionit, largime më të mëdha të popullsisë patën Rajoni Verior e Verilindor, Rajoni Juglindor dhe ai Jugor. Drejtimi kryesor i lëvizjes migratore të popullsisë së këtyre rajoneve kanë qenë Rajoni Perëndimor dhe vendet e Evropës Perëndimore. Në këto kushte, ky rajon (pavarësisht se është prekur nga dukuria e emigracionit) ka njohur vazhdimisht rritje të numrit tëpopullsisë. Për këtë arsye, Rajoni Perëndimor dallon për përqindjen e lartë të forcës së punës dhe për shkallën e kualifikimit të saj.1 /ĚĞŶƟĮŬŽĨĂŬƚŽƌģƚƋģƉģƌĐĂŬƚŽũŶģŶĚĂƌũĞŶƌĂũŽŶĂůĞƚģŚĂƉģƐŝƌģƐƐģZĞƉƵďůŝŬģƐƐģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģ͘2 >ŽŬĂůŝnjŽ͕ ĞŵģƌƚŽ ĚŚĞ ŶŐũLJƌŽƐ Ŷģ ŚĂƌƚģŶͲƐŬŝĐģ Ɖģƌďƌŝ͕ ƌĂũŽŶĞƚ ŐũĞŽŐƌĂĮŬĞ ƚģ ZĞƉƵďůŝŬģƐ Ɛģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģ͘3 WůŽƚģƐŽƚĂďĞůģŶĞŵģƉŽƐŚƚŵĞ͘&ĂŬƚŽƌģƚƋģƉģƌĐĂŬƚŽũŶģƌĂũŽŶŝnjŝŵŝŶĞZĞƉƵďůŝŬģƐƐģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģNdikimet kryesore të ŬģƚLJƌĞĨĂŬƚŽƌģǀĞ^ŚĞŵďƵũilustrues4 ffiǀŝĚĞŶƚŽƉģƌŵĞƐƐŚĞŵďƵũǀĞ͕ĨĂŬƚŽƌģƚƋģƉģƌĐĂŬƚŽũŶģĚŝĨĞƌĞŶĐŝŵŝŶĞƌĂũŽŶŝƚŐũĞŽŐƌĂĮŬŬƵďģŶƉũĞƐģǀĞŶĚďĂŶŝŵŝLJƚĚŚĞƉģƌƐŚŬƌƵĂũƐŝŬĂŶĚŝŬƵĂƌƐĞĐŝůŝƉƌĞũƚLJƌĞ͘Pamje nga qyteti i Vlorësnë vite, shkalla ea të ndryshme në secilinmit të nieaja, k3rajont tëës͘ģŶ117