Page 49 - Demo

9sVKWULPLSsUJMLWKVKsPJMHRJUDÀNL5HSXEOLNsVVs6KTLSsULVsRadha joteSi rezultat i evolucionit gjeologjik me drejtim nga lindja në perëndim, sektori i brendshëm i albanideve është më i vjetër, i përbërë kryesisht nga shkëmbinj magmatikë (por edhe metamorfikë), ndërsa sektori i jashtëm është më i ri dhe përbëhet prej shkëmbinjsh sedimentarë. Formimi i truallit shqiptar dhe evolucioni gjeologjik i tij datojnë rreth 500 milionë vjet më parë. Përgjatë periudhave gjeologjike, ai ka pësuar ndryshime të mëdha. Kështu, gjatë epokave më të hershme, kur territori ndodhej nën ujë, janë formuar strukturat shkëmbore, të cilat kohë pas kohe u janë nënshtruar lëvizjeve të vazhdueshme tektonike e neotektonike. Dalja mbi ujë e territorit është shoqëruar me formimin e rrjedhave ujore dhe liqeneve tektonike, me aktivizimin e veprimit të faktorëve të jashtëm, me krijimin e formave të sotme të relievit etj. Si rezultat i këtij pozicioni gjeologjik, trualli shqiptar ka një përbërje gjeologjike e strukturë shkëmbore të larmishme dhe është i pasur me rezerva minerare. Larmia e përbërjes gjeologjikeLlojet e shkëmbinjve dallojnë midis tyre në varësi të moshës dhe origjinës së formimit. Për nga mosha, shkëmbinjtë janë paleozoikë, mesozoikë dhe kenozoikë, ndërsa për nga origjina e formimit, ata ndahen në: shkëmbinj sedimentarë, magmatikë dhe metamorfikë. 1 ĂnjƵĂƌĞĚŚĞŶģĮŐƵƌģŶϭ;Ă͕ď͕Đ͕ĚͿ͕ƉģƌƐŚŬƌƵĂũůĂƌŵŝŶģĞƉĞŝnjĂnjŚĞǀĞŶĂƚLJƌŽƌĞƚģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģ͘2 ffiǀŝĚĞŶƚŽƉĞŝnjĂnjŚŝŶŶĂƚLJƌŽƌƚģǀĞŶĚďĂŶŝŵŝƚƚģŶĚ͘3 /ĚĞŶƟĮŬŽĨĂŬƚŽƌģƚƋģƉģƌĐĂŬƚŽũŶģůĂƌŵŝŶģĞƉĞŝnjĂnjŚĞǀĞŶĂƚLJƌŽƌĞŶģǀĞŶĚŝŶƚŽŶģ͘4 WģƌĐĂŬƚŽŶģŚĂƌƚģƉŽnjŝĐŝŽŶŝŶŐũĞŽůŽŐũŝŬƚģƚƌƵĂůůŝƚƐŚƋŝƉƚĂƌĚŚĞĂŶĂůŝnjŽƌģŶĚģƐŝŶģĞƟũ͘DEDeti AdriatikDeti JonTiranëPrishtinë SBeogradRripi i Ofioliteve (Perëndimor)Rripi i Ofioliteve (Lindore)Struktura e RodopeveZona Dalmate-HercegovinianeZona JonianeDINARIDEALBANIDEALBANIDEHELENIDEThyerja tektonikeShkodër - PejëZona PindosRripi i OfioliteveZona PellagonianeZona e VardaritHARKU KARPO-BALLKANIKHarta paraqet strukturat gjeologjike të truallit shqiptar.Pamje nga Mali i Korabit (strukturë shkëmbore horst)32Larmia e strukturës shkëmboreNë territoret lindore, qendrore, juglindore dhe veriore të Shqipërisë, kombinimi i lëvizjeve neotektonike me drejtim vertikal me lëvizjet neotektonike me drejtim horizontal, ka ndikuar në krijimin e strukturave shkëputëse dhe të relieveve horst-graben. Në horste janë formuar kryesisht relievet e larta, ndërsa në grabene, gropat dhe luginat. Ndërkohë, në territoret jugore dhe perëndimore, për shkak të mbizotërimit të lëvizjeve neotektonike me drejtim horizontal, janë ruajtur tiparet e strukturave të rrudhosura antiklinale (kryesisht të vargjeve malore e kodrave) dhe atyre sinklinale (kryesisht të luginave). 47