Page 55 - Demo

9sVKWULPLSsUJMLWKVKsPJMHRJUDÀNL5HSXEOLNsVVs6KTLSsULVsRadha jote1 WģƌƐŚŬƌƵĂũĚŝƐĂǀĞĕŽƌŝƚģƌĞůŝĞǀŝƚƚģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģ͘2 ffiǀŝĚĞŶƚŽŬĂƚĞƚŚŝƉƐŽŵĞƚƌŝŬĞ͕ƐŚƚƌŝƌũĞŶĚŚĞƉģƌƋŝŶĚũĞŶƋģnjģƐĞĐŝůŝƉƌĞũƚLJƌĞŶģƌĞůŝĞǀŝŶĞƉģƌŐũŝƚŚƐŚģŵƚģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģ͘3 ŶĂůŝnjŽĨŽƌŵĂƚŬƌLJĞƐŽƌĞƚģƌĞůŝĞǀŝƚ͘4 ZĞŶĚŝƚĨĂŬƚŽƌģƚƋģŬĂŶģŶĚŝŬƵĂƌ͗ĂͿŶģĨŽƌŵŝŵŝŶĞƌĞůŝĞǀŝƚƚģǀĞŶĚŝƚƚŽŶģ͖ďͿŶģĨŽƌŵŝŵŝŶĞƌĞůŝĞǀŝƚƚģnjŽŶģƐŬƵďĂŶŽŶ͘5 sůĞƌģƐŽŶĚŝŬŝŵŝŶĞƌĞůŝĞǀŝƚŶģŬƵƐŚƚĞƚĞƚũĞƌĂŶĂƚLJƌŽƌĞ͕ŶģƐŚƉģƌŶĚĂƌũĞŶĞƉŽƉƵůůƐŝƐģĚŚĞŶģŶĂƚLJƌģŶĞĞŬŽŶŽŵŝƐģƐģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģ͕ĚƵŬĞƐũĞůůģƐŚĞŵďƵũŶŐĂnjŽŶĂŬƵďĂŶŽŶ͘Ndër faktorët e brendshëm dallohen: përbërja litologjike dhe lëvizjet tektonike gjatë evolucionit gjeologjik të truallit shqiptar. Karakteri i lëvizjeve tektonike me amplituda të ndryshme të diferencimit të relievit dhe larmia e përbërjes gjeologjike, kanë mundësuar krijimin e formave të shumëllojshme të tij. Ndër faktorët e jashtëm dallohen: elementet klimatike (temperatura, era, reshjet), veprimtaria e ujërave rrjedhëse sipërfaqësore e nëntokësore, veprimtaria akumuluese dhe abrazive detare, veprimtaria karstike, veprimtaria akullnajore dhe veprimtaria e njeriut. Roli i relievit Relievi luan një rol të rëndësishëm në formimin e veçorive të peizazhit gjeografik. Ai përbën një nga faktorët më të rëndësishëm klimëformues, për shkak të ndikimit të tij nëpërmjet lartësisë, copëtimit dhe drejtimit. Me rritjen në lartësi, ulen temperaturat, rritet sasia e reshjeve, madje bien edhe reshje bore. Copëtimi i relievit çon në krijimin e mikroklimave, ndërsa drejtimi i tij përcakton kahun e masave ajrore dhe shkallën e ekspozimit ndaj rrezatimit diellor. Në hidrografi, relievi përcakton karakterin e luginave lumore dhe aktivitetin e tyre (erozionin ose grumbullimin), ndërsa në toka e bimësi, zonalitetin vertikal të tyre. Ndërkohë, lartësia, format dhe pjerrësia e relievit janë faktorë të rëndësishëm në shpërndarjen e popullsisë, sepse përcaktojnë shtrirjen, përmasat dhe arkitekturën e qendrave të banimit. Format e relievit ndikojnë gjithashtu në zhvillimin e degëve të ndryshme të ekonomisë. Kështu, zonat me reliev fushor kanë kushte më të përshtatshme për zhvillimin e bujqësisë, industrisë, transportit etj., ndërsa ato me reliev kodrinoro-malor krijojnë mundësi për zhvillimin e blegtorisë, vreshtarisë e pemëtarisë, industrisë nxjerrëse, turizmit malor etj. 4 )RUPDWsUHOLHYLWWsPRGHOXDUDQJDIDNWRUsWsMDVKWsPfflD YHSULPLLDEUD]LRQLWGHWDUffE YHSULPWDULDOXPRUHD 3DPMHQJDEUHJGHWLL-RQLW.DUDEXUXQ E 3DPMHQJD/XJLQDH*DVKLW53