Page 74 - Demo

9sVKWULPLSsUJMLWKVKsPJMHRJUDÀNL5HSXEOLNsVVs6KTLSsULVsRadha joteAjo përcakton si sasinë e ujit që depërton nëpër shtresat shkëmbore, ashtu edhe masën e përthithjes së tij prej rrënjëve të bimëve. Llojet e ujërave nëntokësore dhe burimetSipas mënyrës së formimit dhe thellësisë ku formohen, ujërat nëntokësore ndahen në ujëra: freatike, arteziane, minerale dhe termominerale.Ujërat freatike gjenden në thellësi të vogla nga sipërfaqja e tokës, çka tregon se ato varen nga sasia e reshjeve dhe avullimi. Ato ndeshen kryesisht pranë luginave lumore, në zonat fushore dhe kodrinore. Këto ujëra kanë përqindje të lartë mineralesh, ku mbizotërojnë bikarbonati i kalciumit dhe bikarbonati i magneziumit. Në ujërat freatike të zonave pranë bregdetit dhe në ato të ish-kënetave, shkalla e mineralizimit është edhe më e lartë.Ujërat arteziane janë ujëra të thella dhe gjenden në formën e ujërave karstike, të poreve dhe të poro-çarjeve. Ujërat karstike ndeshen në shkëmbinjtë karbonatikë, prej të cilëve rrjedhin burime me ujë të bollshëm. Ato përbëjnë furnizuesit kryesorë të ujit të pijshëm për qendrat e banuara, si dhe përdoren gjerësisht në bujqësi. Ujërat e poreve formojnë pellgje arteziane dhe gjenden në zona të përbëra nga zhavorri e rëra. Në vendin tonë, këto ujëra ndeshen më tepër në Ultësirën Perëndimore, në luginat e lumenjve dhe në gropa e fushëgropa. Ujërat e poro-çarjeve gjenden në shkëmbinjtë sedimentarë (me pore dhe të çara), kryesisht në ranorë, konglomerate, argjilorë etj., si dhe në shkëmbinjtë magmatikë që karakterizohen nga çarje tektonike. Ujërat e burimeve që rrjedhin prej tyre janë në sasi të vogla.Ujërat minerale kanë në përbërjen e tyre sasi të konsiderueshme kripërash minerale e gazesh të tretura. Një pjesë e tyre dalin në sipërfaqe në formën e burimeve, ndër të cilat dallojnë: burimet e Bistricës, Viroi i Gjirokastrës, Uji i Ftohtë në Tepelenë, Uji i Ftohtë në Vlorë, Selita etj. Krahas tyre, në sipërfaqen e tokës dalin edhe ujërat termominerale (termale), të cilat përveç sasisë së kripërave të ndryshme, karakterizohen nga një temperaturë e lartë (mbi 200C). Për vlerat kurative që kanë, një pjesë e këtyre ujërave shfrytëzohen në mënyrë shkencore duke u shoqëruar me shërbim të personelit mjekësor, ndërsa disa të tjera përdoren nga sipërmarrje private. Burime të rëndësishme që dallojnë për rezervat ujore dhe vlerat e tyre kurative janë: llixhat e Elbasanit, të Peshkopisë, të Urës së Kadiut në Bënjë (Përmet), të Leskovikut, të Bilajt, të Ardenicës etj.1 ŶĂůŝnjŽĨĂŬƚŽƌģƚƋģŶĚŝŬŽũŶģŶģĨŽƌŵŝŵŝŶĞƵũģƌĂǀĞŶģŶƚŽŬģƐŽƌĞĚŚĞďƵƌŝŵĞǀĞŶģǀĞŶĚŝŶƚŽŶģ͘2 WůŽƚģƐŽƚĂďĞůģŶĞŵģƉŽƐŚƚŵĞ͘>ůŽũĞƚĞƵũģƌĂǀĞŶģŶƚŽŬģƐŽƌĞ EũģŽƐĞĚŝƐĂǀĞĕŽƌŝĚĂůůƵĞƐĞ ^ŚĞŵďƵũŝůƵƐƚƌƵĞƐ3 sůĞƌģƐŽƉģƌŵĞƐŶũģĞƐĞũĞƌģŶĚģƐŝŶģĞƵũģƌĂǀĞŶģŶƚŽŬģƐŽƌĞĚŚĞƚģďƵƌŝŵĞǀĞ͘4 ,ƵůƵŵƚŽ͕ƉģƌŐĂƟƚĚŚĞƉĂƌĂƋŝƚŶģŬůĂƐģŇĞƚģƉĂůŽƐũĞͬƉŽƐƚĞƌŽƐĞŶũģĂůďƵŵƋģĞǀŝĚĞŶƚŽŶǀĞĕŽƌŝƚģĞƵũģƌĂǀĞŶģŶƚŽŬģƐŽƌĞ ĚŚĞ ƚģ ďƵƌŝŵĞǀĞ͕ ƌģŶĚģƐŝŶģ Ğ ƉģƌĚŽƌŝŵŝƚ͕ Ɛŝ ĚŚĞ ǀůĞƌĂƚ Ğ ƚLJƌĞ͘ <ģƚŽ ŵĂƚĞƌŝĂůĞ ŵƵŶĚ ƚ͛ŝƉƌĞnjĂŶƚŽƐŚĞĚŚĞŶģĨŽƌŵģŶĞŶũģƉģƌŵďůĞĚŚũĞũĞƚģƉģƌƉƵŶƵĂƌŶģŵģŶLJƌģĞůĞŬƚƌŽŶŝŬĞ͘3DPMHQJDXMsUDWWHUPDOHWs8UsVVs.DGLXWQs%sQMs3sUPHW 43DPMHQJDEXULPLL8MLWWs)WRKWs7HSHOHQs372