Page 115 - Demo

FjalorQë nga jastëku i butë, i qëndisurDëgjomë pak, kur ëndërronjKur los vjolinë e zhuritur:Fli! Tjatër gjë, mor xhan, ç’kërkon?Kur los vjolinë e zhuritur,Tabor’ i yjve m’a bekonÇdo ndjenjë lart nga qjelli zbritur:Fli! Tjatër gjë, mor xhan, ç’kërkon?Çdo ndjenjë lart nga qjelli zbriturMë ngre përpjat’e më shpëtonNga zhurm’ e dheut e mërziturFli! Tjatër gjë, mor xhan, ç’kërkon?Nga zhurm’ e dheut e mërziturMë shqit edhe më lumëron,Më fal mëngjesn’ e alladitur,Fli! Tjatër gjë, mor xhan, ç’kërkon?Më fal mëngjsen’ e alladitur,Për gjumë n’ëndërr më dëgjonAh, nga jastëku i butë i qëndisur:Fli! Tjatër gjë, mor xhan, ç’kërkon?KËNGA E NATËSPara leximitPoezia \nëpërmjet një monologu të brendshëm, përpiqet të nanurisë vetveten, shpirtin e tij. Ajo është shkruar gjatë periudhës së fundit të pjekurisë së tij, kur Gëte shkroi 400 lirika të ndara në 12 libra, kushtuar jetës, dashurisë, kultit të natyrës, gëzimit, ndjenjave etj.Johan Volfgang Gëte lindi më 1749 në Frankfurt. Prindërit i krijuan mundësi të mira shkollimi, fillimisht me të mësuarin e gjuhëve të huaja, si: frëngjishte, anglishte, italishte, latinishte e greqishte dhe më pas me shkencat e natyrës, edukimin fetar, vizatimin, violonçelin, kalërimin etj. Ai studioi drejtësi në Lajpcig, si dhe drejtësi, mjekësi dhe shkenca të natyrës në Strasburg. Gëte ishte gjithashtu një njeri i angazhuar me detyra politike dhe organizative në oborrin e Vajmarit, si: këshilltar i qytetit, ministër etj. Kontaktin e parë me letërsinë e vendosi përmes bibliotekës së familjes, përrallave të lexuara nga nëna e tij dhe dashurisë për teatrin, të ushqyer nga gjyshja. Krijimtaria letrare e Gëtes përfshin poezi, drama, tregime, novela, dorëshkrime autobiografike dhe letrare, shkrime nga shkencat e natyrës, korrespondenca, letra të ndryshme etj. Vepra që e bëri të njohur fillimisht është romani \\demokratike, iluministe, humane dhe për notat e romantizmit. Ai konsiderohet krijuesi i poezisë lirike gjermane, me rreth 1600 poezi të llojeve të ndryshme, si: këngë, sonete, poema etj.e zhuritur – e djegur, e përvëluar, e përmalluar.tabor’– shumësi (yjesh).e alladitur – e përgjumur, e çoroditur.113