Page 264 - Demo

Fjalët mund të përbëhen nga një ose më shumë morfema. Fjalët që formohen nga një morfemë quhen fjalë të parme (të thjeshta).Fjalët që formohen nga morfema fjalëformuese, si: rishikoj (ka morfemat fjalëformuese ri- dhe -o), janë fjalë jo të parme.Fjalët jo të parme ndahen në fjalë të prejardhura, të përbëra dhe të përngjitura.Morfemat ndajshtesoreVini re:parashtesa prapashtesa nyja mbaresaMorfemat ndajshtesoremorfema fjalëformuese morfema trajtëformueseTema e fjalës mund të jetë e parme dhe jo e parme. Tema e fjalës është e parme kur nuk ka asnjë lloj morfeme trajtëformuese e fjalëformuese: gur, hap, mirë, larg.Tema e fjalës është jo e parme kur ka morfema fjalëformuese, si: lex-o, lex-im, ri-lexim, i lexuar. Provoni të gjeni se sa morfema ka fjala gjelbërimi. Dalloni morfemën rrënjë dhe temën e fjalës. FORMIMI I FJALËVE prejardhjapër-shkruajmirë-sipër-gjithë-sopërbërjakeqkuptojvendbanimpërngjitja megjithatëthashethemeparanyjëzimii mirëi shkruarkonversiontrim, njeri trimplak, burrë plakmënyra e përzieri hekur-ti për-pik (ë)-tëAnaliza fjalëformuese e fjalës nis nga tema dhe përfundon me gjetjenemorfemës rrënjë.Tema e fjalës është ajo pjesë e fjalës që mbetet pasi hiqen morfemat trajtëformuese.lajmëtar + ë + t temë mbaresëNdajshtesat janë ato morfema që shërbejnë për të formuar fjalë të reja, por disa prej tyre shërbejnë për të shprehur kuptimet gramatikore të ndryshme të së njëjtës fjalë.Nga mënyrat se si bashkohen morfemat dallohen mënyrat e mëposhtme të formimit të fjalëve.Mënyrat e formimit të fjalëve262