Page 16 - Demo

141.5 Prirjet e atomeve të elementeve të grupeve të tjera4. Si ndryshojnë përmasat e atomeve të halogjeneve kur kalojmë nga lart-poshtë, brenda grupit VIIA?5. Çfarë kanë të përbashkët strukturat elektronike të atomeve të elementeve të këtij grupi?6. Si e parashikoni jodin: më aktiv apo më pak aktiv se bromi? Shpjegoni pse.Pyetje dhe detyraA+E SE1 Vetitë e materiesElementet e grupit VIIA, halogjenetElementet fluor (F), klor (Cl), brom (Br), Jod (I) bëjnë pjesë në grupin VIIA. Ato quhen ndryshe halogjene.Fjala halogjen do të thotë kripëlindës, që do të thotë se këto elemente veprojnë me metalet dhe japin kripëra, për shembull: 2Na + Cl2 = 2NaCl.Fluori dhe klori janë në gjendje të gaztë, bromi është i lëngët, ndërsa jodi është i ngurtë. Grupi VIIA(halogjenet)1. Në cilin grup bëjnë pjesë halogjenet, te metalet apo jometalet?2. Cila është prirja e pikave të shkrirjes dhe të vlimit të elementeve të grupit VIIA?3. Si ndryshon ngjyra e halogjeneve nga fluori deri te jodi?Pyetje dhe detyraFluorKlorFClBrI9p+ 10n017p+ 18n0Gjendja fizike Ngjyra NumriatomikStruktura elektronikeNumri i masësPika e shkrirjes/ °CPika e vlimit / °CFluori (gaz) i verdhë në të gjelbër 9 2,7 19 −220 −188Klori (gaz) i gjelbër në të verdhë 17 2,8,7 35 −101 −34Bromi (lëng) i kuq 35 2,8,18,7 80 −7 59Jodi (i ngurtë) kristale ngjyrë gri 53 2,8,18,18,7 127 184Fluori është elementi më aktiv i këtij grupi, pastaj vjen klori, pas tij bromi dhe në fund jodi. Molekulat e tyre janë dyatomike: F2, Cl2, Br2, I2Duke qenë se fluori është më aktiv, ai mund të zëvendësojë klorin, bromin apo jodin nga kripërat e tyre: 2NaCl + F2 = 2NaF + Cl2Klori mund të zëvendësojë bromin dhe jodin, bromi mund të zëvendësojë vetëm jodin, ndërsa jodi nuk zëvendëson asnjërin prej halogjeneve që ndodhen sipër tij në grupin VIIA.Halogjenet veprojnë edhe me hidrogjenin, duke dhënë përbërje të hidrogjenuara që quhen halogjenurë të hidrogjenit si: fluorur hidrogjeni HF(g), klorur hidrogjeni HCl(g), bromur hidrogjeni HBr(g) dhe jodur hidrogjeni HI(g).