Page 46 - Demo
P. 46
4.1 KripëratKur bëhet fjalë për kripërat, e para që na vjen në mend është kripa që përdoret në gatim, e quajtur ndryshe kloruri i natriumit. Krahas saj janë edhe shumë kripëra të tjera, si: sulfati i bakrit CuSO4, nitrati i kaliumit KNO3, nitrati i amoniumit NH4NO3, karbonati i kalciumit CaCO3, sulfati i kalciumit CaSO4, karbonati i magnezit MgCO3, sulfati i aluminit Al2(SO4)3.Shumë nga këto kripëra përdoren shpesh në jetën e përditshme. Në figurat e mëposhtme paraqiten disa prej tyre dhe përdorimet përkatëse.Kripa e sulfatit të kalciumit përdoret për të prodhuar shkumësin.Karbonati i magnezit përdoret nga peshëngritësit për t'i mbajtur duart të thata.Sulfati i aluminit ndikon në fiksimin e bojërave ngjyruese tefibrat e tekstileve.Nitrati i amonit përdoret si pleh kimik që ndihmon në rritjen e bimëve.Sulfati i bakrit përdoret për të penguar rritjen e kërpudhave në farat e sojës gjatë mbjelljes.Kloruri i natriumit përdoret për t’udhënë shije ushqimeve dhe përt’i ruajtur ato.Tretësira ujore të disa acideveEmri i acidit Formula kimike Emërtimi i mbetjes acide Emri i kripës përkatëse Formula e kripësAcid klorhidrik HCl klorur klorur natriumi NaClAcid sulfurik H2SO4 sulfat sulfat bakri CuSO4Acid nitrik HNO3 nitrat nitrat kaliumi KNO3Acidet dhe kripëratNë tabelën e mëposhtme janë dhënë formulat kimike të tri acideve që përdoren më shpesh, si dhe formulat kimike të disa kripërave që mund të përftohen nga këto acide. Krahas tyre, në jetën e përditshme hasen shpesh acidi karbonik dhe acidi citrik. Acidi karbonik është një acid i dobët, i cili formohet gjatë tretjes së dioksidit të karbonit në ujë. Kripërat që formohen nga ky acid quhen karbonate. Acidi citrik gjendet kryesisht tek agrumet, si portokalli e limoni. Kripërat që formohen nga ky acid quhen citrate. Acidi citrik quhet ndryshe limontoz.HCli holluardjegësH2SO4i holluarHCli përqendruarH2SO4i përqendruardjegësdjegës djegësHCli holluardjegësH2SO4i holluarHCli përqendruarH2SO4i përqendruardjegësHCl djegës djegësi holluardjegësH2SO4i holluarHCli përqendruarH2SO4i përqendruardjegësdjegës djegës44 4 Kripërat
