Page 168 - Demo

11 11 11 11 11 111 11 11 11 11 1 11 Strategjitë e veprimeve me mend 166Gjeni 32 u 8 ffl (5 3)232 u 8 : (5  3)2= 32 u 8 : 22 Kllapat= 9 u 8 : 4 Fuqitë= 72 : 4 Shumëzimi= 18 PjesëtimiGjeni: a 13,5 : 0,3 + 5 b 20  18 : 145 c 0,72 + 7 u 4%SHEMBULLI 1SHEMBULLI 211.2 Radha e veprimeve dhe veprimet e kundërtaTashmë dimë që radha me të cilën kryhen veprimet është:• në fillim, Kllapat;• më pas, Fuqitë;• pastaj, Pjesëtimi ose Shumëzimi;• dhe në fund, Mbledhja ose Zbritja.Kur ndjekim rregullat e radhës së veprimeve dhe kryejmë veprime me mend është e këshillueshme të përdoren shënimet e shkurtuara në vend që t’i bëjmë të gjitha veprimet me mend. Vini re që radha me të cilën kryhen shumëzimi dhe pjesëtimi në Shembullin 1 nuk ka rëndësi. Veprimet mund të kryhen edhe kështu:32 u 8 : (5  3)2= 32 u 8 : 22 Kllapat= 9 u 8 : 4 Fuqitë= 9 u 2 Pjesëtimi= 18 ShumëzimiMund të përdorni secilën nga mënyrat, pasi renditja ndërmjet shumëzimit dhe pjesëtimit nuk ka rëndësi. Zgjidhni më të lehtën për ju.Mënyra e dytë është pak më e lehtë, sepse 8 : 4 dhe 9 u 2 kryhen më e lehtë se 9 u 8 dhe 72 : 4.Veprimet e kundërta mund t’ju ndihmojnë në llogaritjet me thyesa dhe numra dhjetorë. Kemi mësuar që në vend që të pjesëtojmë me një thyesë, mund të shumëzojmë me të anasjellën e saj. Shembulli 2 tregon disa strategji të veprimeve me mend, duke përdorur thyesat dhe numrat dhjetorë dhe duke i kombinuar ato me rregullat e aritmetikës.Në shembullin 2 mund të përdorim edhe metoda të tjera.Në ushtrimet në vazhdim, duhet të vendosni radhën sipas së cilës do të shumëzoni dhe pjesëtoni. Mendoni me kujdes për radhën sipas së cilës do të mblidhni dhe zbrisni. Mos përdorni makinë llogaritëse.13,5 ffl 0,3  513,5 ffl   5 13,5 u  5 135 ffl 3  5 45  5 50ffiffi20  18 ffl 1 20  18 ffl 20  18 u 20  2 u 5 20  10 10Shndërrojmë numrin e përzier në thyesë.Përdorim veprimin e anasjellë.Është më e lehtë që në fillim të pjesëtojmë me 9.Fillimisht shumëzojmë.Në fund, zbresim.a bFillimisht pjesëtojmë.Përdorim veprimin e anasjellë.Në fillim, shumëzojmë me 10, meqë është më e thjeshtë.Më pas, pjesëtojmë.Në fund, mbledhim.c 0,2 + 7 u4% = 0,72 + 7 u4100 Kthejmë përqindjen në thyesë.= 0,72 + 28 u1100 Shumëzojmë me 4.= 0,72 + 0,28 Pjesëtojmë me 100.= 1 Në fund, mbledhim.