Page 213 - Demo

14 14 14 14 1 14 Raporti dhe përpjesëtimi211Aleksit i duhet 1 orë që të shkojë në shkollë, në këmbë. Po të shkojë me biçikletë, i duhen 18 minuta.Lolës i duhen 1 orë e 28 minuta për të shkuar në shkollë, në këmbë. Po të shkojë me biçikletë, i duhen 24 minuta. Cili e bën rrugën më shpejt në këmbë, krahasuar me vajtjen me biçikletë, Aleksi apo Lola?Për Aleksin:1 orë : 18 minuta Shkruani raportin e kohës mes vajtjes në shkollë në këmbë dhe me biçikletë.60 minuta : 18 minuta Ktheni në të njëjtën njësi, kohën që duhet për të dy veprimet.60 : 18 Hiqni njësitë matëse, sepse raporti nuk ka njësi matëse.10 : 3 Thjeshtoni, duke pjesëtuar me 6 (pjesëtuesi më i madh i përbashkët i 60 dhe 18).Për Lolën:1 orë e 28 minuta : 24 minuta Shkruani raportin e kohës mes vajtjes në shkollë në këmbë dhe me biçikletë.88 minuta : 24 minuta Ktheni në të njëjtën njësi, kohën që duhet për të dy veprimet.88 : 24 Hiqni njësitë matëse, sepse raporti nuk ka njësi matëse.11 : 3 Thjeshtoni, duke pjesëtuar me 8 (pjesëtuesi më i madh i përbashkët i 88 dhe 24).Krahasoni raportet 10 : 3 me 11 : 3. Meqë numri i dytë (që paraqet kohën e udhëtimit shtëpi-shkollë me biçikletë), në të dy raportet është i njëjtë, mjafton që të krahasoni numrat e parë të secilit raport.10 është më e vogël se 11, kështu që Aleksi ecën më shpejt në këmbë se Lola, krahasuar me vajtjen me biçikletë.SHEMBULLI 12 Raportet e barabarta si mënyra të ndryshme për të shprehur të njëjtën lidhje. Për shembull:6 : 2 = 3 : 1 = 18 : 63 Një raport mund të thjeshtohet duke pjesëtuar numrat që formojnë raportin, me pjesëtuesin më të madh të përbashkët të tyre (PMP).Për shembull: 2 Shkruani dy raporte që janë të barabarta me: a 5 : 3b 4 : 73 Thjeshtoni:a 10 : 16b 48 : 72c 28 : 35d 60 : 15 : 4514.1 Thjeshtimi dhe krahasimi i raporteveRaporti krahason vlerat numerike të dy madhësive.Në figurën e mëposhtme, raporti i numrit të trekëndëshave me numrin e rrathëve është 3 : 7.Raporti i numrit të rrathëve me numrin e trekëndëshave është 7 : 3.Për këtë figurë, mund të shkruani edhe thyesën, edhe përqindjen si më poshtë:310 e figurave janë trekëndësha;30% e figurave janë trekëndësha.Një raport nuk ka njësi matëse, ai është thjesht një mënyrë krahasimi i madhësive relative. Prandaj, kur shkruani një raport, duhet që, të dy numrat prej të cilëve përbëhet ky raport, të kenë të njëjtën njësi matëse.Për të krahasuar dy raporte, së pari i thjeshtojmë ato.24 : 403 : 5ffl8 :8