Page 112 - Demo

Libër për mësuesin/en110Vlera absolute e prodhimit është i barabartë me prodhimin e vlerave absolute të faktorëve. Shembulli 1a) (-2,5) · (-4) = +(2,5) · 4 = +10. b)  − 94 ·  23= -  94 ·  23 = 32 − . Shumëzimi i numrave racionalë ka po ato veti, që ka edhe shumëzimi i numrave të plotë: Vetinë e ndërrimit, vetinë e shoqërimit, vetinë e përdasisë, distributive në lidhje me mbledhjen dhe në lidhje me zbritjen. Veç kësaj, për çdo numër racional na , kemi: na ·0=0; na ·1=na;na ·(-1)=- na . Shembulli 2Të njehsohet me dy mënyra: 4,5 · (2,1 - 3,1). i. Gjejmë në fillim 2,1-3,1=-1. Atëherë kemi 4,5·(-1)=-4,5. ii. Duke përdorur vetinë e përdasisë distributive kemi: 4,5·(2,1-3,1)=4,5·2,1-4,5·3,1=9,45-13,95=-4,5. Mbani mendHerësi i pjesëtimit të dy numrave racionalë, që kanë shenja të njëjta, është pozitiv. Herësi i pjesëtimit të dy numrave racionalë, që kanë shenja të ndryshme, është negativ. Vlera absolute herësit është e barabartë me herësin e vlerave absolute të të pjesëtueshmit dhe të pjesëtuesit. Shembulli 3a)  − 98:  − 32= +  98:  32 = 2398 ⋅ = 34 . b)  − 98:  32 =-  98:  32 = 2398 − ⋅ = 34 −Vërejtje Thyesat racionale mund t’i shkruajmë në mënyra të ndryshme. Le të shohim p.sh. herësat; (-5) : 6 dhe 5 : (-6). Secili prej tyre është i barabartë me numrin negativ 65 − . Nga ana tjetër, secili nga këta herësa mund të shkruhet, duke përdorur vijën e thyesës. (-5) : 6= 6− 5 dhe 5 : (-6)= 65− . Kështu, 65 − = 6− 5 = 65− . Mbani mendGjatë shkrimit të thyesave negative, shenjën (-) (minus) mund ta vendosim para thyesës, ose ta fusim në numërues, apo ta fusim në emërues. C. Ushtrohuni duke zbatuar1. Gjeni prodhimet: a) 76 · ; b)  − 76 · ; c)  − 76 · ; 2. Gjeni herësat: