Page 87 - Demo

1914-1918Lufta e Par%u00eb Bot%u00ebrore1928Kompozitori Moris Ravel krijoi vepr%u00ebn p%u00ebr orkest%u00ebr \1900Opera \ Xh. Pucini\1902Opera %u201cPeleas dhe Melisande%u201d kompozuar nga Klod Debysi1905Opera Solome nga kompozitori R. Shtraus1900Vrasja e mbretit Umberto I1900 1910 1920 1930Jemi n%u00eb shekullin e rebelimit ku nj%u00eb er%u00eb revolucionare po kalon n%u00ebp%u00ebr t%u00eb gjith%u00eb Evrop%u00ebn, madje edhe shpirtrat e mbushur me muzik%u00eb krijojn%u00eb p%u00ebr t%u00eb rifituar lirin%u00eb e tyre dhe p%u00ebr t%u00eb d%u00ebbuar shtyp%u00ebsit. Ata jan%u00eb t%u00eb paracaktuar p%u00ebr t%u00eb nxitur patriotiz%u00ebm dhe nacionaliz%u00ebm. Rregullat muzikore t%u00eb koh%u00ebs e impononin k%u00ebt%u00eb, sepse kjo ishte forma e vetme q%u00eb kompozitor%u00ebt e romantizmit mund t%u00eb shprehnin veten. Ndryshe nga periudhat e m%u00ebparshme ku muzikant%u00ebt krijonin muzik%u00eb sipas k%u00ebrkesave t%u00eb oborrtar%u00ebve, n%u00eb periudh%u00ebn e romantizmit ata filluan t%u00eb krijonin sipas aspiratave q%u00eb kishin. Qendrat e kultur%u00ebs muzikore nuk jan%u00eb m%u00eb fisnik%u00ebt dhe sallonet, por dhomat e jetes%u00ebs s%u00eb tregtar%u00ebve t%u00eb pasur. N%u00eb periudh%u00ebn e romantizmit muzika, ndryshe nga artet e tjera mori nj%u00eb zhvillim t%u00eb madh, sidomos ajo instrumentale. Krijuesit e saj u p%u00ebrqendruan m%u00eb tep%u00ebr n%u00eb bot%u00ebn shpirt%u00ebrore t%u00eb njeriut, n%u00eb lidhjen e tij me natyr%u00ebn e realitetin dhe i dhan%u00eb nj%u00eb karakter autobiografik. Veprat muzikore instrumentale shprehnin ndjenjat njer%u00ebzore dhe realitetin e koh%u00ebs. Mund%u00ebsia p%u00ebr t%u2019u shprehur n%u00ebp%u00ebrmjet muzik%u00ebs, zhvilloi m%u00eb tej forc%u00ebn e mendimit dhe t%u00eb komunikimit t%u00eb ndjenjave. Let%u00ebrsia, teatri, piktura, muzika etj. plot%u00ebsuan nj%u00ebra-tjetr%u00ebn duke u nd%u00ebrthurur nd%u00ebrmjet tyre, pavar%u00ebsisht nga forma dhe m%u00ebnyra e t%u00eb shprehurit. Muzika u mb%u00ebshtet n%u00eb subjektet e romanit, piktura paraqiti figura t%u00eb let%u00ebrsis%u00eb, poezia fitoi muzikalitet etj. N%u00eb piktur%u00eb, muzik%u00eb e let%u00ebrsi filluan t%u00eb z%u00ebn%u00eb vend gjithnj%u00eb e m%u00eb shum%u00eb ngjarjet historike, ku dilte n%u00eb pah roli i masave popullore. Fig. 1 Teatri \Tematika 3 - Historia muzika dhe shoq%u00ebria85