Page 124 - Demo

118Fuqit%u00eb, rr%u00ebnj%u00ebt dhe bashk%u00ebsit%u00ebZBATIM6.2Numrat irracional%u00ebKUJTONI Numrat t%u00eb till%u00eb si , quhen numra irracional%u00eb. P%u00ebr %u00e7do %u00e7ift numrash irracional%u00eb, kemi Numrat irracional%u00eb shkruhen n%u00eb trajt%u00eb t%u00eb thjeshtuar, kur faktori i tyre m%u00eb i vog%u00ebl i mundsh%u00ebm shkruhet brenda shenj%u00ebs s%u00eb rr%u00ebnj%u00ebs katrore.SHEMBULLSHEMBULLSHEMBULLGjeni syprin%u00ebn e trek%u00ebnd%u00ebshit barabrinj%u00ebs t%u00eb dh%u00ebn%u00eb n%u00eb figur%u00ebn e m%u00ebposhtme.Zhdukni rr%u00ebnj%u00ebn nga em%u00ebruesi i thyes%u00ebs.a 32%u0d461b 15+ 3a Shum%u00ebzojm%u00eb num%u00ebruesin dhe em%u00ebruesin e thyes%u00ebs me shprehjen 2 + 1:32%u0d461=3( 2 + 1)( 2%u0d461)( 2 + 1)=3( 2 + 1)( 2)2%u0d46(1)2=3( 2 + 1)2%u0d461= 3( 2 + 1)b Shum%u00ebzojm%u00eb num%u00ebruesin dhe em%u00ebruesin e thyes%u00ebs me shprehjen (5 %u2014 3):15+ 3=5%u0d463( 5 + 3)( 53)=5%u0d463(5)2%u0d46( 3)2=5%u0d46353=5%u0d4632Thjeshtimi i shprehjes a2. Vem%u00eb re se: 52 = 25 = 5; pra a2 = a, kur a > 0.(%uf6bb5)2 = 25 = 5 = %uf6bb(%uf6bb5); pra a2 = %uf6bba, kur a < 0.02 = 0 = 0. Gjithashtu kujtojm%u00eb se: a~= 0 kur a > 0; ~a = %uf6bba kur a < 0 dhe 0~= 0. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb kemi treguar se a2 = a~. s1P%u00ebrdorni teorem%u00ebn e Pitagor%u00ebs dhe gjeni lart%u00ebsin%u00eb e trek%u00ebnd%u00ebshit. M%u00eb pas, p%u00ebrdorni formul%u00ebn p%u00ebr syprin%u00ebn e trek%u00ebnd%u00ebshit.2Syprina = 3h32 cm = = (1 + )2= 1 + 2+()2= 4 + 2Fillimisht shkruani numrin racional, pastaj numrin irracional.Shprehjet a + b dhe a - b quhen t%u00eb konjuguara t%u00eb nj%u00ebra-tjetr%u00ebs. Prodhimi i tyre (a + b) (a - b) = (a)2 - (b)2 = a - b nuk p%u00ebrmban rr%u00ebnj%u00eb. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb, shum%u00ebzimi me shprehjen e konjuguar t%u00eb em%u00ebruesit p%u00ebrdoret p%u00ebr t%u00eb zhdukur rr%u00ebnj%u00ebn nga em%u00ebruesi i thyes%u00ebs, kur ky %u00ebsht%u00eb shum%u00eb ose diferenc%u00eb mes dy kufizash.