Page 103 - Demo

portofoli i pun%u00ebsMuzikanti tjet%u00ebr, Jan Kukuzeli, u lind n%u00eb qytetin bregdetar t%u00eb Durr%u00ebsit rreth viteve 1078-1088 e. s dhe njihet si nj%u00eb nd%u00ebr figurat m%u00eb t%u00eb m%u00ebdha t%u00eb kish%u00ebs bizantine. Ai arsimohet dhe afirmohet n%u00eb Kostandinopoj%u00eb, p%u00ebr t%u2019u vendosur m%u00eb pas n%u00eb kish%u00ebn %u201cLaura e madhe%u201d n%u00eb malin Athos. N%u00eb kulmin e krijimtaris%u00eb s%u00eb tij, ai u largua nga metropoli i oborreve perandorake dhe u vendos n%u00eb k%u00ebto vende t%u00eb larg%u00ebta dhe disi t%u00eb braktisura, deri sa vdiq. Mendohet se pik%u00ebrisht n%u00eb k%u00ebto ambiente rreth e rrotull vendit ku ai jetoi, duhet t%u00eb ket%u00eb pasur popullsi shqiptare. V%u00ebllez%u00ebrit Zografi, kan%u00eb mish%u00ebruar figur%u00ebn e Jan Kukuzelit n%u00eb afreskun e Manastirit t%u00eb Ardenic%u00ebs, t%u00eb pikturuar n%u00eb shek. XV. Vepra madhore e jet%u00ebs s%u00eb tij, qe shkrimi neo-bizantin. Sistemi i k%u00ebtij shkrimit, i cili u quajt sistemi kukuzelik, u p%u00ebrdor n%u00eb muzik%u00ebn bizantine deri n%u00eb shekullin XIX. Disa nga krijimet e tij kryesore t%u00eb pasqyruara pothuajse n%u00eb t%u00eb gjitha antologjit%u00eb e muzik%u00ebs bizantine jan%u00eb: %u201cHimnet Aniksandri%u201d, %u201cK%u00ebnga e Kerubin%u00ebve%u201d, %u201cPsalmi 107%u201d, %u201cLavdet nr. 148, 149, 150%u201d etj. Vepra t%u00eb tjera t%u00eb kompozuara prej tij dhe t%u00eb luajtura shpesh n%u00eb koncertet e sotme me repertor nga kjo muzik%u00eb jan%u00eb: %u201cKratima%u201d, %u201cLavd%u00ebroni Zotin prej qiellit%u201d, %u201cAleluja%u201d, Psalmi II%u201d, %u201cVargu 5%u201d etj. P%u00ebrmes syrit t%u00eb studiuesve... Muzikologu Ramadan Sokoli citon p%u00ebr vepr%u00ebn e Niket Dardanit: Himni %u201cTe Deum%u201d, %u00ebsht%u00eb m%u00eb i famshmi himn n%u00eb liturgjin%u00eb kishtare t%u00eb mbar%u00eb bot%u00ebs dhe me t%u00eb drejt%u00eb mund t%u00eb themi se ky krijues sikur asgj%u00eb t%u00eb mos kishte b%u00ebr%u00eb, por vet%u00ebm k%u00ebt%u00eb himn, do t%u00eb kishte ngelur i njohur si autor, me nj%u00eb t%u00eb shprehur dhe t%u00eb menduar si krijues i vet%u00ebdijesuar dhe i form%u00ebsuar artistikisht n%u00eb nivel t%u00eb lart%u00eb artistik dhe duke pasur soditje imagjinative jo vet%u00ebm n%u00eb kontekstin shpirt%u00ebror, por m%u00eb gjer%u00eb%u201d. Kjo dukuri d%u00ebshmon jo vet%u00ebm p%u00ebr q%u00ebndrueshm%u00ebrin%u00eb e himnit, por edhe p%u00ebr vazhdim%u00ebsin%u00eb e pand%u00ebrprer%u00eb t%u00eb tradit%u00ebs son%u00eb, duke hapur shtegun p%u00ebr hulumtime t%u00eb m%u00ebtejshme rreth etnogjenez%u00ebs s%u00eb popullit ton%u00eb, si dhe t%u00eb vazhdim%u00ebsis%u00eb etnokulturore iliroarb%u00ebrore-shqiptare%u201d.P%u00ebrdorni njohurit%u00eb tuajaB%u00ebni s%u00eb bashku nj%u00eb video me imazhe dhe muzik%u00eb shqiptare ku t%u00eb dalin n%u00eb pah t%u00eb dyja periudhat historike, mesjeta e hershme dhe ajo e lul%u00ebzuar. B%u00ebni krahasimin mes tyre.Kjo pun%u00eb do t%u2019ju sjell%u00eb m%u00eb af%u00ebr me artin shqiptar t%u00eb k%u00ebsaj periudhe._________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Fig. 3 David Selenicasi, %u201cSh%u00ebn Niketa%u201d. Kjo piktur%u00eb mish%u00ebron figur%u00ebn e Niket Dardanit dhe gjendet n%u00eb kish%u00ebn e Sh%u00ebn Kollit, n%u00eb Voskopoj%u00eb. Fig. 2 Jan KukuzeliTematika 3 - Historia muzika dhe shoq%u00ebria101