Page 73 - Demo

portofoli i pun%u00ebsArti muzikor gjerman filloi t%u00eb p%u00ebrhapej si nj%u00eb lloj i ri i muzik%u00ebs kishtare. N%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb n%u00eb Gjermani u shfaq nj%u00eb disiplin%u00eb e re e t%u00eb k%u00ebnduarit q%u00eb quhej korale. K%u00ebto k%u00ebng%u00eb, t%u00eb cilat ishin t%u00eb thjeshta dhe n%u00eb fillim k%u00ebndoheshin me nj%u00eb z%u00eb, kishin tekst me karakter fetar dhe k%u00ebndoheshin n%u00eb kishat protestante. Reforma e Martin Luterit pati si q%u00ebllim p%u00ebrdorimin e gjuh%u00ebs gjermane n%u00eb k%u00ebng%u00eb, duke z%u00ebvend%u00ebsuar latinishten q%u00eb deri at%u00ebher%u00eb p%u00ebrdorej si gjuh%u00eb zyrtare.Zhvillimi i muzik%u00ebs instrumentale n%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb qe shum%u00eb i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm, sepse ajo e la rolin e saj shoq%u00ebrues dhe u zhvillua e pavarur nga muzika vokale. Instrumentet filluan t%u00eb kishin pavar%u00ebsin%u00eb dhe r%u00ebnd%u00ebsin%u00eb e duhur. Fillimisht muzika instrumentale u krijua p%u00ebr k%u00ebrcimin pavana dhe m%u00eb pas p%u00ebr lloje t%u00eb ndryshme instrumentesh, %u00e7ka formoi nj%u00eb repertor t%u00eb caktuar, posa%u00e7%u00ebrisht p%u00ebr to. N%u00eb k%u00ebt%u00eb koh%u00eb kompozitor%u00ebt filluan t%u00eb krijojn%u00eb pjes%u00eb solo p%u00ebr instrumente t%u00eb ndryshme, q%u00eb vijuan m%u00eb pas me pjes%u00eb instrumentale. Instrumentet muzikore m%u00eb t%u00eb p%u00ebrdorura ishin ato me tastier%u00eb: organo, klavi%u00e7embali, por edhe t%u00eb tjera si liuti, viola, tromba etj. Nga gjysma e shekullit XVI filloi t%u00eb shfaqej violina, nd%u00ebrsa interesi p%u00ebr kanton dhe k%u00ebng%u00ebn monodike %u00e7oi n%u00eb krijimin e melodram%u00ebs (oper%u00ebs) n%u00eb fund t%u00eb shekullit XVI.Fig. 9 Martin LuterP%u00ebrdorni njohurit%u00eb tuajaD%u00ebgjoni me kujdes madrigalet e m%u00ebposhtme:%u201c8 madrigali spirituali a 5 voci%u201d (Le vergini di Petrarca), (%u201c8 madrigale shpirt%u00ebrore me 5 z%u00ebra%u201d (Virgj%u00ebreshat e Petrark%u00ebs), Pierluixhi Palestrina (Pierluigi Palestrina).%u201cEl grillo %u00e8 buon cantore%u201d (Bulkthi %u00ebsht%u00eb dirigjent i mir%u00eb), Zhoskin de Pre (Josquin Despres).%u201cCapricciata e contrappunto bestiale alla mente%u201d, Adriano Banchieri (Adriano Banchieri).%u2022 B%u00ebni nj%u00eb ese t%u00eb shkurt%u00ebr ku t%u00eb shprehni p%u00ebrjetimet tuaja p%u00ebr secilin, duke i krahasuar me nj%u00ebri-tjetrin. %u2022 P%u00ebr t%u00eb d%u00ebgjuar dhe analizuar madrigalet mund t%u00eb merrni parasysh k%u00ebto tri plane analize:%u2022 Melodia: A %u00ebsht%u00eb ajo e p%u00eblqyeshme? P%u00ebrcaktoni drejtimet e saj, duke pasur parasysh se si l%u00ebvizin ato (lart-posht%u00eb apo posht%u00eb-lart).%u2022 Teksti: Njohja me tekstin k%u00ebrkon v%u00ebmendje. P%u00ebrpiquni t%u00eb kuptoni si lidhen rrokjet e fjal%u00ebve me melodik%u00ebn e k%u00ebng%u00ebs. Gjetja e tekstit t%u00eb p%u00ebrkthyer do t%u2019ju ndihmonte t%u00eb kuptonit edhe m%u00eb tep%u00ebr natyr%u00ebn e k%u00ebng%u00ebs.%u2022 Ritmi: Mundohuni t%u00eb kuptoni ritmin dhe t%u00eb vini re se si shfaqet ai n%u00eb z%u00ebrat e ndrysh%u00ebm.___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Tematika 3 - Historia muzika dhe shoq%u00ebria71